| Bùi
Giáng, thi sĩ kỳ dị - Kỳ 11: Ngày tháng ngao du
Năm 1970, Bùi Giáng được các bác sĩ ở Bệnh viện
Tâm thần Biên Hòa cho xuất viện. Ngay trong năm
đó, ông đã in hai cuốn sách là Biển Đông xe cát
và Mùa thu trong thi ca. Qua năm 1971 ông in Ngày
tháng ngao du. Lúc này ông cũng đã bắt đầu ngao
du thực sự trên khắp những nẻo đường Sài thành chứ
không chỉ ngao du trong các trang sách.
Phạm Xuân Đài một người gần gũi với Bùi Giáng kể:
"Bây giờ anh ít làm thơ lắm, còn các cơn điên
thì viếng anh gần như định kỳ. Những lúc ấy anh
đi nhiều nơi, nhưng thường xuất hiện vùng chợ Trương
Minh Giảng, chỗ Đại học Vạn Hạnh là nơi ngày xưa
anh từng trú ngụ, đứng giữa đường vung tay điều
khiển xe cộ, cử chỉ rất linh động, đặc biệt đôi
mắt sáng quắc bừng bừng. Anh đang thể hiện một năng
lực nào đấy đang đầy ắp trong người anh. Có khi
anh múa may trong một lớp áo lòe loẹt, động tác
mạnh mẽ chính xác gần như múa võ, miệng hò hét như
đang nạt nộ với một đối tượng vô hình đang hiện
diện ngay trước mặt mình. Đêm khuya một hai giờ
sáng người ta nghe thấy một người đi vừa tranh luận
với chính mình, lời lẽ khó hiểu, thì ai nấy đều
biết đó là Bùi Giáng".
Năm 1972 ông in khá nhiều sách: Đường đi trong
rừng, Lời cố quận, Lễ hội tháng ba, Con đường ngã
ba - Bước đi của tư tưởng. Năm 1973 in Bài ca quần
đảo, Hoàng tử Bé. Năm 1974 in Mùi hương xuân sắc.
Khi không làm gì, ông lại ngao du nhiều hơn. Một
người quen biết khác với Bùi Giáng, ông Nguyễn Văn
Thức kể lại như sau: "Có một lần gặp một người
bạn, người bạn đó đã nói với tôi: Bùi Giáng dạo
này điên lắm. Tôi bán tín bán nghi tự hỏi không
biết có thật không”. Nhưng một hôm, Nguyễn Văn Thức
đã tận mắt chứng kiến những gì xảy ra trước mắt
mình, mới tin lời người bạn nói lúc trước: "Một
ông lão ăn mặc thời thượng đang nhảy múa trên đường
Duy Tân, nay là đường Phạm Ngọc Thạch. Quần áo lếch
thếch, dơ dáy, màu sắc lung tung. Tay cầm một ống
sáo, đầu đội khăn có cắm lông gà lua tua. Râu ria
xồm xoàm. Ống sáo trên đầu bịt một chiếc bong bóng
đỏ, mỗi lần thổi bung lên tóp xuống, không phát
ra một thứ âm thanh nào. Đang từ ở một mé đường
ông lại chạy tông ra giữa đường nhảy múa. Chiếc
bong bóng cứ liên tiếp phùng ra tóp vào. Lũ trẻ
chạy theo bu quanh hò reo thích chí. Cứ thế ông
diễu hành dọc theo đường Duy Tân lên đường Hiền
Vương, nay là đường Võ Thị Sáu. Đám trẻ cứ bu theo
ông chọc ghẹo. Ông rượt đuổi chúng chửi rủa thậm
tệ và miệng lẩm nhẩm những gì không ai hiểu nổi.
Đứng ngoài nhìn ông diễu hành, tôi thấy cám cảnh
nên đã trờ xe đến gần gọi ông, nhưng ông không hề
nghe vẫn tiếp tục nhảy múa. Vài đứa trẻ nhìn tôi
lấy làm lạ. Tôi tiếp tục gọi ông. Lần này ông quay
lại nhìn và nhận ra tôi rồi nhờ tôi chở đến nhà
Đinh Cường. Khi ngồi ở sau xe tôi, Bùi Giáng trở
nên hiền khô. Tôi thấy hai đòn bánh treo tòn teng
ở cổ kỳ kỳ. Bùi Giáng hiểu và cho tôi hay là mẹ
Trịnh Công Sơn vừa mới cho".
Và đây là một cảnh tượng khác xảy ra trên đường
phố Sài Thành mà "diễn viên chính" không
ai khác hơn ngoài thi sĩ của chúng ta: "Bùi
Giáng nhảy múa trước Bệnh viện Nhân Dân Gia Định
đường Nơ Trang Long quận Bình Thạnh. Ông cầm một
cây đu đủ khô queo dài cỡ hơn hai mét. Lúc nào cũng
vung cây đu đủ lên nhảy múa, quần áo vẫn lôi thôi,
chằng vá đơn kép, màu sắc linh tinh. Đám trẻ con,
người lớn bu vào. Giữa đám đông ấy tôi đến gần Bùi
Giáng, vỗ vai ông: Nhảy múa gì mãi vậy, ông? Nghe
hỏi, ông quay phắt lại phía tôi, nhếch cặp mắt trắng
dã, dữ tợn với dáng vẻ thủ thế. Tôi mỉm cười cầu
hòa. Khi nhận ra tôi - vẫn một tên trung niên ông
đã từng gặp: À, mày, mày cho tao về xóm gà đi. Vào
nhà tao chơi. Không cần gì phản ứng của tôi, ông
nhảy phóc lên yên sau xe đạp. Lúc này xe gắn máy
của tôi đã mất nên chở ông rất khó khăn, vả lại
trên tay ông đang cầm một cây đu đủ dài hơn hai
mét. Bùi Giáng và tôi đang là trò cười cho đám đông.
Tôi nói là bận không thể chở được. Ông nói như phán:
Cứ đi đi, chở cây này về dùm tao. Bùi Giáng cứ gác
gốc cây đu đủ lên tay lái xe đạp, ngọn thì ông đặt
lên vai. Ông lại phán: Đi mày ! Giây phút này tôi
bỗng trở nên một gã hề, rất hề. Giá ông đọc vài
câu thơ Pháp lên giọng rồi xuống giọng thì tuyệt.
Nhất định là một sân khấu ngoài trời. Hình ảnh này
tôi đã gặp nhiều lần ở quán cà phê Huy Tưởng. Tôi
cố sức đạp đi mà không nổi, vì lỉnh kỉnh quá. Vài
người trong đám đông đề nghị, đi xích lô thôi. Tôi
đồng ý ngay. Bùi Giáng thì lưỡng lự. Nhưng trời
xui đất khiến ông cũng nhảy xuống. Tôi đưa ông ít
tiền để ông đi xe, nhưng ông chỉ lấy một nửa trước
sự ngạc nhiên của tôi và nhiều người..."
Nói về chuyện ngao du của Bùi Giáng, Phạm Xuân
Đài kinh ngạc: "Cái ông già gầy gò ngoài sáu
mươi ấy lấy đâu ra sức lực để trải qua các cơn điên
dữ dội của mình? Đấy là một điều bí ẩn. Đi lang
thang hàng chục cây số bất kể nắng mưa, múa may
la hét suốt mấy ngày liền, kẻ lực sĩ chưa chắc đã
làm được".
(còn tiếp)
Trần Đình T

|