| 
Vương
Sóc: "người tiên phong trong văn học quậy phá"
của đại lục.
 Vương
Sóc
Vừa qua, tạp chí Time đã đưa ra danh sách "20
anh hùng của Châu Á năm 2004" và "20 anh
hùng Châu Á dưới 40 tuổi" (Phạm Thị Huệ của
VN lọt vào danh sách "U40" này). "20
anh hùng Châu Á 2004" đều là các biểu tượng
thật sự về văn hoá, chính trị, những nhân vật tầm
cỡ của châu lục như đức Đạt Lai Lạt Ma, bà Aung
San Suu Kyi, phi hành gia Dương Lợi Vĩ... và cả
tiểu thuyết gia Vương Sóc.
Vương Sóc được Time coi là "người
tiên phong trong văn học quậy phá" của đại
lục.
Vương Sóc là một hiện tượng lạ trong
văn học TQ thời kỳ mới. Ông sinh năm 1959, tại Bắc
Kinh, bố và mẹ đều là cán bộ quân đội. Sau khi tốt
nghiệp trung học, ông nhập ngũ ba năm. Sau khi rời
quân ngũ, ông đi làm một thời gian, song thấy chán
bèn nghỉ việc, và quyết thử vận may với nghề viết
văn.
Đọc
Vương Sóc là sành điệu
Năm 1986 Vương Sóc cho ra mắt cuốn
Một nửa là ngọn lửa, một nửa là nước biển, được
bạn đọc nồng nhiệt đón nhận. Song phải đến năm 1988,
bốn tiểu thuyết của ông (trong đó có cuốn Nổi trên
mặt biển) đồng thời được chuyển thể thành phim,
thì ông lập tức trở thành đại phú trong làng văn.
Người ta gọi năm 1988 là năm của Vương Sóc, nhất
là từ sau 1988, tác phẩm của ông liên tiếp ra đời.
Sách của ông có mặt hầu khắp các sạp báo, tạo nên
cơn sốt trên thị trường sách TQ.
Theo thống kê chưa đầy đủ, chỉ trong
vòng nửa năm 1992, lượng sách bán ra của ông đã
vượt ngưỡng 1 triệu bản. Được biết, một thời tại
Bắc Kinh, những ai tay cầm cuốn tiểu thuyết của
Vương Sóc, tung tẩy đi trên đường phố, đựơc coi
là hành vi thời thượng.
Khán giả truyền hình VN đã có dịp
làm quen và yêu thích phim Khát vọng và Tình yêu
nồng cháy dựng theo tác phẩm của ông.
Đến nay ý kiến đánh giá về Vương
Sóc rất khác nhau, có người gọi sáng tác của ông
là "Văn học lưu manh", bởi trong sáng
tác của ông, nhiều nhân vật là các tay anh chị,
đám lưu manh, đĩ điếm, những kẻ mới phất nhờ làm
ăn phi pháp... Có người lại bảo Vương Sóc đã dùng
lối viết châm biếm để chế nhạo xã hội, đùa cợt nhân
sinh.... Song cũng có ý kiến cho rằng, sáng tác
của Vương Sóc sở dĩ được nhiều người đọc, chứng
tỏ nó có một cái gì đó, cần được nghiên cứu khách
quan, chớ có tuỳ tiện suy diễn, chụp mũ...
Năm 2000, sau một thời gian vắng
bóng, ông lại cho ra mắt cuốn Vô tri giả vô uý (Người
không biết không sợ) với lượng in 200.000 bản, cùng
với bài viết Tôi đọc Vương Sóc trước đó mà ông giấu
tên, Vương Sóc lại trở thành điểm nóng trên văn
đàn TQ.
Theo tờ Time, Vương Sóc, viết vô
số tiểu thuyết và kịch, là nhà văn hiếm hoi của
TQ trở thành triệu phú chỉ nhờ viết cho công chúng
đại lục. "Tôi luôn viết vì tiền cho tới cuốn
tiểu thuyết đang viết đây thì không - Vương nói
với PV tờ Time - Giờ thì tôi không phải viết cho
thị trường nữa". Vương Sóc tự cho mình là nhà
văn tự do nhất Trung Quốc. Cuốn Phê phán 10 đại
tác gia mà Vương viết để "đánh" các cây
đa cây đề cũng vừa gây xôn xao văn đàn. Kể cả những
"đại gia" như Mạc Ngôn, Lý Nhuệ - những
người rất được phương Tây nể trọng - Vương Sóc cũng
coi là thường.
Theo Vương, cả hai nhà văn này cũng
chẳng tự do được như ông. "Không, họ chẳng
tự do đâu - Vương nói - Cả hai đều yêu quý nông
dân đến mức họ luôn thi vị hoá quần chúng. Có thật
nông dân TQ đẹp đẽ đến vậy không? Mạc Ngôn và Lý
Nhuệ đều buồn đau về những ngày khốn khó đen tối
của TQ. Nhưng tôi cho rằng những người nghèo ấy
có quyền bị sa ngã, mua chuộc bởi cám dỗ vật chất.
Với tôi, tự do nghĩa là nguyên sơ, không thành kiến,
thiên vị. Tác giả không nên dập khuôn các nhân vật
của mình. Theo nghĩa đó, họ không phải là các tác
giả tự do".
Trong
mắt Cửu Đan
Mới đây, nữ văn sĩ Cửu Đan (tiểu
thuyết Quạ đen của chị đã đựơc dịch sang tiếng Việt)
có viết bài nhận xét về Vương Sóc. "Xét về
văn học - Cửu Đan viết, - tôi cho rằng những nhà
văn đã công thành danh toại ở ta, đa số đều đã chết
cả rồi, số còn sống ít lắm, nói khắt khe một chút,
người duy nhất còn sống chỉ có Vương Sóc. Anh giống
như con chó già sau bao năm vật lộn, giằng xé chốn
văn đàn, ai cũng chẳng cần kiêng dè. Trong khi các
tác gia luôn đại diện cho một giai tầng chính nghĩa
nào đó, thì Vương Sóc lại khác, anh chỉ đại diện
cho cá nhân mình".
Cửu Đan còn rất khoái Vương Sóc
ở chỗ cùng ghét... Trương Nghệ Mưu. "Có lần
trên chuyến bay đi Tây An, chúng tôi bàn về điện
ảnh TQ. Tôi vốn nghĩ chỉ có mình là có thái độ bất
kính với Trương Nghệ Mưu..., ai dè Vương Sóc cũng
nhìn nhận họ Trương và điện ảnh TQ như tôi. Anh
nói toàn bộ những gì mà những người như Trương Nghệ
Mưu đã làm, ngay từ đầu đã là kế thích nghi tạm
thời".
Theo Cửu Đan, dù Vương Sóc có quá
nhiều người thích và cũng có quá nhiều người chửi,
thì anh chắc chắn là một văn tài đáng kính trọng.
"Một lần tôi thấy trong hiệu sách cuốn Nhìn
lên sẽ rất đẹp - Cửu Đan kể, - tôi bèn lật ra xem,
linh cảm mách bảo tôi rằng, đó là cuốn tiểu thuyết
hay nhất của Vương Sóc. Với cuốn sách này, tôi đã
coi Vương Sóc là nhà văn chân chính, đáng được người
đời tôn kính của TQ".
Là tác giả viết như gà đẻ trứng,
Vương Sóc được giới xuất bản đại lục rất kính trọng.
Song đó là mối quan hệ khá là... vụ lợi. "Bọn
họ đều vì lợi nhuận hết - Vương Sóc nói - Họ lợi
dụng tôi và tôi lợi dụng họ. Thường họ chỉ nghĩ
đến làm tiền lớn. Sách của tôi họ chỉ muốn in số
lượng lớn. 10 nghìn bản là họ chẳng màng bởi số
tiền thu được quá ít. Đó là lý do tại sao sách của
tôi trước đây đã bán hết thì bây giờ đều rất khó
kiếm".
Lao
Động - Theo Time và báo chí TQ
|
.
|