| 
100 năm ngày sinh nhà văn Graham Greene
(2-10-1904 – 2-10-2004)
Graham
Greene: Người luôn sống với nỗi cam go của sự việc
 Graham
Greene
Graham Green, nhà văn Anh nổi tiếng - nếu còn sống
đã bước qua tuổi 100 vào ngày 2-10 vừa qua. Với
tiểu thuyết The quiet American (Người Mỹ trầm lặng)
đã được dựng phim hai lần, ông được coi là người
viết về chiến tranh VN ấn tượng nhất.
Là tài năng hiếm có trong thế giới
văn chương ngày càng mang tính bản địa, một người
theo chủ nghĩa quốc tế tài năng có nhận thức chính
trị sắc bén, nhưng Graham Greene lại từ chối nhìn
nhận mình là một nhà văn chính trị.
Nhân kỷ niệm 100 năm Ngày sinh của
ông, Thư viện Anh tổ chức một cuộc triển lãm các
kỷ vật của Green; còn tại thành phố Berkhamstead
quê bương ông thuộc Tây Bắc London diễn ra hội nghị
kéo dài một tuần, trong đó bàn đến những đóng góp
của Greene cho nền điện ảnh, món nợ văn chương của
ông với Joseph Conrad và mối quan hệ với Vua hề
Charlie Chaplin...
Nếu còn sống, chắc chắn Graham Greene
sẽ là người phản đối quyết liệt cuộc chiến của Mỹ
ở Iraq, bởi ông từng lớn tiếng lên án cuộc chiến
tranh của Mỹ ở VN: "Đây không chỉ là việc làm
xấu xa mà là cuộc chiến xuẩn ngốc nhất...",
Greene nói như vậy trong một cuộc phỏng vấn năm
1967. Ông còn chỉ trích về chính sách đối ngoại
của Tổng thống Mỹ Ronald Reagan.
Greene từng nói rằng, nhiệm vụ của
ông là mô tả "nỗi cam go của sự việc theo tâm
lý, và đôi khi theo quan điểm chính trị". Đọc
sách , độc giả nhận thấy phần lớn trong hơn hai
chục tiểu thuyết của ông bộc lộ sự xung đột giữa
lòng trung thành và khát vọng, sự giao thoa đầy
khó khăn giữa chính trị và đạo đức.
Có
thể khẳng định rằng, với The Quiet American (Người
Mỹ trầm lặng), không ai có thể đưa được câu chuyện
về cuộc chiến thấm đẫm nước mắt ở Đông Dương vào
tiểu thuyết tạo nên sự ảnh hưởng mang tính vấn đề
như Greene.
Đọc
truyện, độc giả được sống trong câu chuyện tình
nảy nở trong thời kỳ hỗn loạn ở VN vào những năm
1950. The Quiet Amencan đã khiến ông được coi là
nhà báo về chiến tranh VN vĩ đại nhất.
Giới
văn học Anh có nhiều tài năng, nhưng hiếm có nhà
văn nào biết tiết chế được nguồn tư liệu chan chứa
trong mình như Graham Greene. Những tác phẩm tiêu
biểu của ông như The Heart Of The Matter, The Power
and The Glory, Brighton Rock và The End Of The Affair
đều bộc lộ rõ cuộc vật lộn tinh thần của con người
giữa trần thế và tâm linh.
Greene
thường giới hạn mình chỉ viết 500 chữ mỗi ngày và
thực hiện nguyên tắc này nghiêm ngặt đến mức bỏ
dở cả câu viết khi hết "quota".
Dẫu
vậy nhưng trong cuộc đời sáng tác của mình, Graham
Greene đã xuất bản gần 100 cuốn sách, nhiều vở kịch,
truyện ngắn, tiểu luận, phê bình phim và kịch bản.
Là người sống cuộc đời đầy phiêu
lưu và mạo hiểm nên, Greene thích đưa các nhân vật
người Anh dè dặt của mình vào những tình huống khắc
nghiệt, ở những nơi chốn khác lạ. Trong Thế chiến
II, ông là điệp viên Anh ở tây Phi và kết bạn với
Kim Philby, người sau này bị phát giác là điệp viên
Xô Viết.
Trong thế kỷ 20, không nhà văn nào
có được những nhìn nhận tinh tế hơn Graham Greene
khi đưa ra sự so sánh giữa con người với con người.
Khi mà ngày càng có ít các nhà văn cố gắng phân
tích những đức tính tốt đẹp của con người rơi vào
sự sa ngã, thì Greene là bậc thầy trong sự phân
minh đầy tính phức tạp này. Nhân vật của ông tồn
tại trong hệ thống phẩm hạnh được xác định rõ ràng....
Với thành công đó, nhà văn nào cũng
thèm muốn có được sức tưởng tượng chứa đầy sự đột
phá vô cùng hấp dẫn như Greene - người không bao
giờ thiếu chuyện để viết mà ngược lại, luôn ngập
trong những áng văn không ngừng tuôn chảy trong
mình.
Greene từng nói rằng, thời niên
thiếu không hạnh phúc là sự cân bằng vô cùng bổ
ích cho ông. Tuổi thơ của ông là sự khổ cực ở trường
học, những cuộc vật lộn với thầy hiệu trưởng lại
là chính người cha của mình; tìm cách tự vẫn ở tuổi
vị thành niên và rồi lại si tình đến mê muội người
vợ của chuyên gia tâm thần học chữa bệnh cho mình;
không đam mê thể thao và thường bỏ học để dành thời
giờ đọc tiểu thuyết phiêu lưu của các nhà văn như
Rider Haggard và R.M. Ballantyne... Chính những
câu chuyện đó đã có ảnh hưởng sâu đậm tới Greene
và giúp ông tạo được phong cách văn chương của mình.
Graham Greene là người trầm lặng,
kín đáo nhưng cuộc sống riêng tư của ông lại rối
như tơ vò. Ông tự nhận mình là "một người chồng
tồi và người yêu không kiên định" bởi có quan
hệ với nhiều phụ nữ, chưa kể thú đam mê rượu đến
mức trở thành huyền thoại".
Tương truyền rằng, vài năm trước
khi qua đời vào tháng 4-1991 ở tuổi 86 tại nhà riêng
ở Antibes, miền Nam nước Pháp, khách đến nhà luôn
thấy Greene cầm trong tay nửa ly rượu Vodka và ông
giải thích một cách "ranh mãnh": "Bác
sĩ khuyên tôi chỉ nên uống 1 ly/ngày, và nó đây...".
Greene đầu tư nhiều tâm trí và sinh
lực để "phòng thủ" kẻ thù lớn nhất của
mình - sự buồn tẻ. Thậm chí để làm được điều đó
ông còn thử chơi trò cò quay rủi ro chết người với
một viên đạn đã được nạp sẵn trong súng.
Chẳng có gì ngạc nhiên khi Graham
Greene là nhân vật của vô số cuốn tiểu sử. Khi Norman
Sherry (giáo sư Trường Đại học Tổng hợp Trinity
ở San Antonio, bang Texas, Mỹ) bắt đầu viết tiểu
sử về ông, Greene trao cho Sherry một bản đồ thế
giới có đánh dấu tất cả những nơi mà mình từng đặt
chân tới. Nhiều người thấy bất bình bởi Graham Greene
không hề được trao giải Nobel Văn học, mặc dù đã
nhiều lần được đề cử. Họ đổ lỗi cho sức ép từ Mỹ,
đất nước từng bị ông chỉ trích về chính sách đối
ngoại. Nhưng con gái ông, bà Caroline Bourget nói:
"Tôi nghĩ, cha tôi chẳng hề bận tâm tới điều
đó”.
Theo Thể thao và Văn hóa
|
.
|