| 
Bùi
Giáng và bài thơ cuối cùng
Vào
những ngày đầu năm mới chúng tôi bỗng nhận được
một tin vui: Nhà sưu tập Nguyễn Thanh Hoài cho biết
đã tìm thấy trong di cảo thơ Bùi Giáng bài thơ cuối
cùng của ông gửi Báo Thanh Niên. Cả cuộc đời thơ
thăng trầm, Báo Thanh Niên là nơi ông đã gửi nhiều
tác phẩm với nhiều tâm sự tâm giao.
Chúng tôi có dịp tìm đến ngôi nhà
của ông Bùi Văn Võ và bà Hoàng Thị Như Hồng ở 482/35/5
Lê Quang Định, phường 11, quận Bình Thạnh, TP.HCM,
nơi sinh thời nhà thơ đã sống. Vẫn khoảng sân nhỏ
với những gốc đào, gốc mận to, dưới tán cây rợp
bóng, nơi ngày nào ông vẫn nằm, chân đung đưa võng
tìm thi tứ sáng tạo. Anh Nguyễn Thanh Hoài, cháu
nhà thơ, người được nhà thơ ủy quyền cho kế thừa
và xuất bản toàn bộ tác phẩm của ông sau khi ông
mất, kể lại, hình như nhà thơ luôn luôn chìm đắm
trong tâm thức sáng tạo. Lúc nào cũng phiêu bồng
thăng hoa đuổi theo một ý thơ độc đáo nào đó. Cũng
dưới bóng râm của cây xoài, Bùi Giáng đã chứng kiến
bao mùa xuân đến rồi đi trong đời mình. "Những
mùa xuân luôn khiến ông trở về với ký ức - anh Nguyễn
Thanh Hoài kể - Tôi vẫn xúc động khi nhớ về những
đêm ba mươi ông vẫn nằm một mình chìm đắm trong
suy tưởng khi nhà nhà sum tụ, quây quần đón xuân
sang"... Cũng cần phải nói thêm, để nhà thơ
có hơi ấm gia đình, khỏi đi lang thang trên đường
bộ hành, ông Bùi Văn Võ vốn là người cùng họ Bùi,
đã quyết định mời nhà thơ về ở chung với gia đình
mình. Gần như cả cuộc đời mình Bùi tiên sinh đã
viết, dịch hàng trăm bài thơ, tác phẩm, đã để cho
đời bao huyền thoại, mật ngọt, giá trị tinh thần
văn hóa nhưng ông chưa bao giờ gầy dựng nổi một
mái ấm gia đình cho riêng mình.
Anh
Hoài cho chúng tôi xem bút tích bài thơ Bên quán
cà phê bản gốc chính tay Bùi Giáng viết. Những dòng
thơ bay bổng, phóng khoáng với nét chữ thăng hoa
cho thấy "phong độ" thơ của ông qua năm
tháng còn khôi nguyên. "Cà phê vô tận mưa nguồn/Thành
thân vô lượng vui buồn gọi nhau". Bên quán
cà phê cũng có thể là bên hiên cuộc đời "góp
nhặt cát đá" để gạn đục khơi trong, tìm thấy
những giá trị cao cả cuộc sống. "Niềm vui bất
tuyệt cứ tuôn/Xuân xanh bát ngát rẩy run phập phồng".
Thời gian có thể chỉ là hữu hạn với mỗi người, vậy
tại sao không tìm thấy niềm vui hiện tại, mỗi khoảnh
khắc vui sống?...
Bài thơ đã được viết riêng cho Báo Thanh Niên, vậy
tại sao nó không được gửi đi? Thật cảm động khi
anh Nguyễn Thanh Hoài cho biết sự thật: "Khoảng
giữa những năm 1994, Bùi Giáng đã tìm thấy một nguồn
mạch sáng tạo mới. Mùa xuân năm 1995 ông có ý định
sẽ gửi đăng báo một loạt thơ mới của ông. Ông sáng
tạo đam mê và nhiều bài thơ hay đã hoàn thành. Nhưng
sau đó ông không gửi nữa với lý do ông muốn "dành
đất" cho các anh em thi sĩ trẻ. "Thơ Xuân
nên khuyến khích những nhà thơ trẻ để họ có niềm
vui sáng tạo chứ không nên chỉ dành cho các nhà
thơ tên tuổi". Bùi Giáng thổ lộ với tôi như
vậy!".
Nhân dịp những ngày chớm xuân này,
chúng tôi xin phép giới thiệu với bạn đọc bài thơ
cuối cùng của nhà thơ Bùi Giáng đã có ý định gửi
riêng cho Báo Thanh Niên. Đâu đó trong nắng xuân
vẫn thoáng bóng ông với nụ cười đôn hậu...
Bút
tích nguyên bản bài thơ Bên quán cà phê của nhà
thơ Bùi Giáng (ảnh: Đông Dương)

Bên quán cà phê
Cà phê vô tận mưa nguồn
Thành thân vô lượng vui buồn gọi nhau
Em đi ngõ trước vườn sau
Chào Xuân đâu biết niềm đau mưa nguồn
Niềm vui bất tuyệt cứ tuôn
Xuân xanh bát ngát rẩy run phập phồng
Sát-na hiện tại phiêu bồng
Này băng tuyết nở muôn hồng tương lai
Cà phê nhớ buổi hôm nay
Chén trà xin hẹn ngày rày năm sau
Ông từ vĩnh biệt tiêu tao
Buồn vui vô tận chiêm bao chập chờn...
Xuân 95
Bùi Giáng
Đông
Dương (THANHNIEN)
Công
bố ngày ra tập cuối Harry Potter
Nhiều
bộ phim dựa trên câu chuyện về cậu bé phù thủy cũng
trở nên thành công.
Tác giả JK Rowling thông báo rằng tập cuối cùng
của truyện Harry Potter sẽ được xuất bản ngày 21/7.Nhà
văn tỷ phú cuối cùng đã khẳng định ngày các fan
có thể xem trích đoạn phần “Harry Potter and the
Deathly Hallows” (Harry Potter và những vị thần
chết) trên trang web của bà.
Rowling cho biết sẽ có hai nhân
vật bị chết, và nhiều độc giả băn khoăn không hiểu
là Harry phải là một trong số đó hay không. Truyện
Harry Potter đã bán được khoảng 325 triệu bản khắp
thế giới, được dịch ra 64 ngôn ngữ và chuyển thể
thành 5 bộ phim thuộc hàng ăn khách.
2007 là thời gian kỷ niệm 10 năm
ngày quyển truyện đầu tiên xuất bản.
Các cửa hàng sách phải mở cửa lúc
nửa đêm để bán truyện cho các độc giả hâm mộ khi
phần trước “Harry Potter and the Half-Blood Prince”
(Harry Potter và hoàng tử lai) được phát hành.
Theo nhà xuất bản Bloomsbury, hơn
2 triệu bản đã được bán ra ở Anh trong ngày đầu
tiên.
Sự hồi sinh
Công ty cho biết sẽ phát hành bản
bìa cứng dành cho trẻ em, người lớn, một bản đặc
biệt và một sách nói cùng ngày.Không những giúp
Rowling trở thành tỷ phú, Harry Potter được coi
là đã giúp trẻ em đọc nhiều hơn và làm hồi sinh
ngành phim ảnh Anh.
Khi được hỏi về số phận của Harry,
Rowling cho biết bà rất thấu hiểu tâm lý của các
tác giả đã giết chết chính nhân vật của mình, nhằm
ngăn các tác giả khác viết các phần tiếp theo. Nhưng
Rowling cũng thừa nhận rằng bà rất lo lắng về phản
ứng của các độc giả nếu cuộc đời của cậu bé phù
thủy chấm dứt.
Trong
một lần viết trên trang web, nữ nhà văn viết: "Tôi
đang tiếp tục viết các phân đoạn đã được sắp đặt
trước, trong một số trường hợp, là hàng chục năm
và thậm chí hơn”. Bộ phim mới nhất dựa trên cuốn
sách “Harry Potter and the Order of the Phoenix”
(Harry Potter và hội phượng hoàng) sẽ được phát
hành vào tháng 7/2007.BBC
Mùa
xuân duy nhất trong nhạc Đoàn Chuẩn
Nhạc
sĩ Đoàn Chuẩn
Đoàn Chuẩn là một trong số những nhạc sĩ sáng tác
không nhiều, chỉ vào khoảng hơn 10 ca khúc. Nhưng
"quý hồ tinh, bất quý hồ đa", không có
ca khúc nào dở, thậm chí có những bài rất hay. Hầu
như tất cả ca khúc của Đoàn Chuẩn đều viết về mùa
thu, chỉ có ca khúc Gởi người em gái là viết về
mùa xuân - một cái Tết Hà Nội cách đây hơn 50 năm...
Gởi người em gái là một
trong những sáng tác cuối cùng của Đoàn Chuẩn, với
cái tên ban đầu là Gởi người em gái miền Nam
được viết vào mùa xuân năm Bính Thân (1956) và tài
tử Ngọc Bảo đã hát trên Đài tiếng nói Việt Nam.
Trong bài hát này, Đoàn Chuẩn mượn bối cảnh thời
cuộc để gửi gắm tình cảm dạt dào của mình về một
mối tình mê đắm.
Sinh năm 1924 tại Cát Hải (Hải Phòng),
mẹ của Đoàn Chuẩn là một góa phụ trẻ nhưng rất nổi
tiếng bởi "một tay gầy dựng cơ đồ": chủ
hãng nước mắm nổi tiếng Vạn Vân (dưa La, cà Láng,
nem Báng, tương Bần, nước mắm Vạn Vân, cá rô Đầm
Sét). Thời trai trẻ, "Đoàn công tử" ăn
chơi nức tiếng phố biển và Hà thành. Nhạc sĩ Phạm
Duy kể lại khi mới ngoài 20 tuổi, ông đã nhiều lần
thấy công tử họ Đoàn lái xe Ford mui trần kiểu Vedette
màu trắng đi học đàn tại Hà Nội.
Có hai thứ khiến Đoàn Chuẩn mê mẩn,
đó là mê âm nhạc và mê... ô tô (ông có tới 6 chiếc,
trong đó có chiếc Ford Frégatte - “sang" hơn
cả Thủ hiến Bắc kỳ). Ông học Tây Ban cầm với nhạc
sĩ Nguyễn Thiện Tơ (tác giả ca khúc Giáo đường im
bóng) và học Hạ Uy cầm với Wiliam Chấn. Dĩ nhiên,
với phong cách "công tử" như thế thì Đoàn
Chuẩn không thể không có những cuộc tình đắm say,
để từ đó "tài hoa phát tiết" ra những
Thu quyến rũ, Gởi gió cho mây ngàn bay, Cánh hoa
duyên kiếp, Lá thư…, những ca khúc chỉ sử dụng gam
trưởng (majeur) đã khiến ông được người đời xưng
tụng là "Ông vua nhạc tình" (còn nhạc
sĩ Hoàng Trọng là "vua nhạc tango").
Nhân vật đã khiến Đoàn Chuẩn viết
Gởi người em gái là con gái đầu lòng của một công
chức hỏa xa. Kháng chiến, cha nàng là tự vệ thành
Hà Nội. Rồi nàng (khi ấy mới 12 tuổi) theo cha rút
ra chợ Đại. Ở chợ Đại được ít lâu nàng lại phải
trở về Hà Nội để cùng mẹ chăm sóc 5 đứa em. Cô bé
tuổi dậy thì ấy đã phải làm thuê, đánh máy chữ,
đan áo len... nhưng bù lại nàng có một vẻ đẹp kiêu
sa và một giọng hát mê hồn. Chính giọng hát này
đã khiến Đoàn Chuẩn ngất ngây khi chứng kiến nàng
đoạt giải nhất cuộc thi hát do Đài Pháp Á tổ chức,
và dù đã vào tuổi "tam tuần" nhưng chàng
vẫn quyết định tìm gặp nàng. Vậy là tài tử, giai
nhân cứ quấn quýt lấy nhau.
Chàng giúp nàng học nhạc, giúp nàng hát phụ diễn
trước mỗi suất chiếu phim ở rạp chiếu bóng Hà Nội,
nàng đã hát rất hay những Lá thư, Đường về Việt
Bắc, Chuyển bến... Biết bao thanh niên Hà thành
mê đắm nàng nhưng con tim tơ non ấy đã dành trọn
cho chàng nghệ sĩ. Rồi cha nàng mất ở vùng tự do,
chú nàng cũng là bộ đội đã cho người vào thành đón
nàng ra vùng tự do vào cuối mùa xuân 1954. Những
ngày tháng tiếp theo là những chuỗi ngày đau đớn,
cô đơn đến xót xa của Đoàn Chuẩn... Giải phóng thủ
đô, họ vui mừng gặp lại nhau, tình yêu như đậm đà
thêm sau những tháng ngày xa cách. Tuy nhiên, ngày
vui ngắn chẳng tày gang, cái tin nàng đã có người
dạm hỏi khiến chàng như phát điên.
Chàng bất lực nhìn "tà áo xanh"
xa rời khỏi tầm tay mình. Nỗi đau cũng là niềm cảm
hứng miên man để chàng sáng tác liên tiếp những
tình khúc: Tà áo xanh, Lá đổ muôn chiều, Vàng phai
mấy lá, Chiếc lá cuối cùng… Và nhất là Gởi người
em gái là những cung bậc da diết trong một mùa xuân
cô đơn: "Cành hoa tim tím bé xinh xinh báo
xuân nồng. Rừng đào phong kín cánh mong manh hé
hoa lòng. Hà Nội chờ đón Tết, hoa chen người đi,
liễu rũ mà chi. Đem tân xuân Hồ Gươm như say mê.
Chuông reo ngân, Ngọc Sơn sao uy nghi. Ngàn phía
đến lễ đền. Chạnh lòng tôi nhớ đến người em…".
Nàng trong mắt Đoàn Chuẩn thật lộng lẫy, kiêu sa:
"Tôi có người em gái tuổi chớm dâng hương,
mắt nồng rộn ý yêu thương. Đôi mắt em nói nhiều,
tha thiết như dáng Kiều, ôi tình yêu… Em tôi đi
màu son trên đôi môi. Khăn san bay lả lơi trên vai
ai. Trời thắm gió trăng hiền. Hà Nội thêm dáng những
nàng tiên…". Những ca khúc của Đoàn Chuẩn (và
các nhạc sĩ thời ấy) thường mang hơi hướm phương
Tây, nhưng ở Gởi người em gái Đoàn Chuẩn đã "hạ"
một câu lục bát nghe rất "ngọt": "Người
đi trong dạ sao đành. Đường quen lối cũ, ân tình
nghĩa xưa ?".
Hẳn bạn đọc sẽ thắc mắc: Nàng là
ai trong Gởi người em gái? Nhạc sĩ Lê Hoàng Long
tiết lộ rằng nàng chính là T.V - nữ ca sĩ vang bóng
một thời và hiện còn sống ở TP.HCM. Tuy nhiên, mới
đây (vào dịp Noel 2006), người viết có duyên gặp
nữ ca sĩ này (nay đã 73 tuổi) và trong khi trò chuyện
đã đánh bạo hỏi về mối duyên xưa với "Đoàn
công tử". Thế nhưng cụ T.V chối, bảo "người
em gái" trong nhạc Đoàn Chuẩn chính là bạn
thân của bà, đó là nữ ca sĩ M.L (cũng vang bóng
một thời và hiện vẫn còn sống).
Trong cuộc đời Đoàn Chuẩn, ông chỉ
sáng tác trong một giai đoạn rất ngắn ngủi (từ 1948
đến 1956) mà ca khúc đầu tay là Tình nghệ sĩ. Theo
nhạc sĩ Lê Hoàng Long thì Đoàn Chuẩn có tất cả 12
ca khúc, trong đó có cả một ca khúc "mới phát
hiện" là Vĩnh biệt (tức Bài ca bị xé). Nhạc
sĩ Đoàn Chuẩn đã từ giã cõi đời vào ngày 15.11.2001
nhưng những gì ông để lại - tuy không nhiều - đã
có thể trở thành những tình khúc bất tử, trong đó
có hơn 10 bài mùa thu và một mùa xuân duy nhất,
thật đẹp, thật lãng mạn...Hà Đình Nguyên@THANHNIEN)
Clint
Eastwood nhận giải thưởng “Nhân đạo Jack Valenti”
Thêm
một lần nữa đạo diễn nổi tiếng người Mỹ Clint Eastwood
(ảnh) được vinh danh vì những đóng góp của ông đối
với nền điện ảnh thế giới. Hiệp hội điện ảnh Mỹ
đã quyết định trao tặng giải thưởng “Nhân đạo Jack
Valenti” cho Clint Eastwood. Lễ trao giải sẽ diễn
ra vào tuần này tại thủ đô Washington.
Theo Chủ tịch Hiệp hội điện ảnh
Mỹ, ông Dan Glickman, đạo diễn Eastwood là biểu
tượng cho tính nghiêm túc và tinh thần hào hiệp
trong điện ảnh. Những bộ phim của ông luôn là những
tác phẩm điện ảnh có sức hút mạnh mẽ vì những câu
chuyện mang đậm chất nhân văn.
Trước đó, vào cuối tháng 12/2006,
bộ phim” Letters from Iwo Jima” do Clint Eastwood
đạo diễn nhận được 2 đề cử Oscar 2007 cho “Bộ phim
xuất sắc nhất” và “ Đạo diễn xuất sắc nhất”.
Củng
Lợi, Tử Di tranh cử Giải Phim châu Á
Củng
Lợi (trái) và Chương Tử Di cùng cạnh tranh trong
Giải Phim Châu Á với 4 nữ diễn viên khác.
Hai cô đào đẹp của ông bầu Trương Nghệ Mưu là Củng
Lợi và Chương Tử Di sẽ cùng tranh cử Nữ diễn viên
xuất sắc trong Giải thưởng Phim châu Á sẽ diễn ra
tại Hồng Kông hôm 20-3 tới.Củng Lợi được đề cử cho
vai diễn trong bộ phim "Hoàng Kim Giáp".
Quý bà "hở ngực" đã từng mang lại cho
Củng Lợi chiến thắng Nữ diễn viên xuất sắc tại Giải
thưởng Phê bình phim Hồng Kông lần thứ 13 vừa rồi.
Còn Chương Tử Di được đề cử trong phim "Dạ
yến".
Các diễn viên nữ khác cùng được
đề cử là: 2 diễn viên Hàn Quốc Kim Hye-su, Lim Soo-Jung
và 2 diễn viên đến từ Nhật Bản Rie Miyazawa, Miki
Nakatani.
Đề cử cho Nam diễn viên xuất sắc
cũng là những gương mặt nổi trội không kém: Ngôi
sao/Đạo diễn Hồng Kông Lưu Đức Hoa, diễn viên Đài
Loan Chen Chang, Ca sĩ/diễn viên xứ Hàn Bi Rain
và ngôi sao Bollywood của Ấn Độ Shahrukh Khan.
Giải thưởng Phim châu Á hàng năm
được tổ chức tại LHP Quốc tế Hồng Kông. Ban giám
khảo gồm 17 người.
700 phim của các nước châu Á sản
xuất trong năm 2006 sẽ được chọn lựa để tìm ra các
phim xứng đáng trao giải.
Nhà
văn Mỹ Sydney Sheldon qua đời
Một
quyển tiểu thuyết của nhà văn Sydney Sheldon
Tác giả nhiều tiểu thuyết bán chạy nhất của Hoa
Kỳ, ông Sydney Sheldon, đã qua đời, thọ 89 tuổi.Một
người phát ngôn của ông Sheldon cho hay nhà văn
này đã từ trần tại một bệnh viện trong khu vực Los
Angeles hồi hôm qua vì những biến chứng của bệnh
sưng phổi.
Ông Sheldon đã viết 18 cuốn tiểu
thuyết bán chạy nhất, trong đó có các cuốn “The
Other Side of Midnight,” “Rage of Angels,” và “If
Tomorrow Comes,” với các nhân vật nữ cứng cỏi, những
nhân vật nam tàn bạo và bối cảnh là những âm mưu
của nước ngoài.
Sách của ông đã bán được ít nhất
300 triệu cuốn và được dịch ra 51 thứ tiếng.
Ông Sheldon bắt đầu sự nghiệp bằng
các truyện phim, và đoạt giải của Hàn lâm viện điện
ảnh năm 1947 nhờ truyện phim “The Bachelor and the
Bobby Soxer.”
Ông đã viết nhiều vở kịch cho sân
khấu Broadway và được giải Tony qua nhạc kịch “Redhead.”
Ông Sheldon cũng đã viết và làm
nhà sản xuất cho hai loạt phim hài truyền hình nổi
tiếng là “The Patty Duke Show” và “I Dream of Jeannie.”
Người
đẹp Oklahoma đăng quang hoa hậu Mỹ
Nước
mắt đã lăn dài trên gương mặt xinh đẹp của cô thiếu
nữ Lauren Nelson đến từ Oklahoma, Mỹ trong đêm 30-1
qua khi chiếc vương miện hoa hậu toàn quốc qúy giá
đã được đặt lên đầu cô.
Lauren Nelson năm nay tròn 20 tuổi, sinh trưởng
tại Lawton, bang Oklahoma. Cô hiện là sinh viên
Đại học Oklahoma, chuyên ngành nhạc kịch. Ươc mơ
của Lauren Nelson là trở thành ngôi sao trên sân
khấu nhạc kịch Broadway. Trả lời phỏng vấn của ban
giám khảo Lauren Nelson thổ lộ cô ước gì mình có
thể cao thêm chút nữa và khoe giọng trong phần thi
tài năng với bài hát You’ll be in my heart. Phát
biểu sau khi đăng quang, người đẹp tóc vàng này
cho biết:”Từ lúc 2 tuổi tôi đã xem các cuộc thi
hoa hậu và trong những giấc mơ tôi không bao giờ
nghĩ rằng tôi sẽ là một trong những cô gái đứng
trên sân khấu này và chẳng bao giờ nghĩ rằng mình
sẽ là Hoa hậu Mỹ”. Phần thưởng cho cô là học bổng
trị giá 50.000 USD.
Ngôi vị á hậu 1 thuộc về người đẹp
Shilah Phillips (bang Texas), hoa hậu bang Georgia
Amanda Kozak đoạt giải á hậu 2.
Tìm
ra mộ của Mona Lisa
Nhà
điều tra nghệ thuật người Ý Giuseppe Pallanti vừa
phát hiện mộ của bà Lisa Gherardini, người đã làm
mẫu cho họa sĩ Leonardo Da Vinci vẽ bức chân dung
nàng Mona Lisa (ảnh).Bà
Lisa Gherardini được chôn trong một tu viện đổ nát
St. Orsula ở Florence, nơi bà sống những ngày cuối
đời để chăm sóc con gái bà là tu sĩ Ludovica. Theo
ông Pallanti, bà Lisa Gherardini là vợ hai của ông
La Giocondo, nhà ở đối diện với Leonardo tại Via
Ghibellina. Với
khám phá này, các chuyên gia về Da Vinci tin rằng
họ có thể tái tạo khuôn mặt bà Lisa, để xác nhận
bà có đúng là người mẫu trong bức tranh của Da Vinci.
Sắp
công bố những lá thư của cha Anne Frank
Ngày
14-2 tới, những bức thư của ông Otto Frank, cha
của cô bé Anne Frank, người có quyển nhật ký là
bằng chứng về số phận của người Do Thái thời chiến
tranh thế giới thứ hai, sẽ được xuất bản tại Mỹ,
tiết lộ của tạp chí Time.
Theo tạp chí Time, khoảng 80 bức
thư được viết vào năm 1941 cho thấy ông Otto Frank
đã nỗ lực trong tuyệt vọng để tìm cách đưa gia đình
rời khỏi Amsterdam (Hà Lan) đang bị phát xít Đức
chiếm đóng ra tị nạn nước ngoài qua các ngã đường
đến Tây Ban Nha, Mỹ hay Cuba.
Những bức thư trên được một nhà
nghiên cứu thuộc viện YIVO chuyên nghiên cứu về
những vấn đề Do Thái có trụ sở tại New York, phát
hiện từ hai năm trước. Do những vấn đề pháp lý,
viện YIVO đã không tiết lộ sự tồn tại của những
bức thư của ông Otto Frank trong suốt thời gian
qua.
Anne Frank sinh năm 1929 tại Frankfurt,
Đức. Gia đình Frank đã đến Amsterdam vào năm 1933.
Anne cùng người chị tên Margot và người mẹ tên Edith
đã chết trong trại tập trung của phát xít Đức. Người
cha Otto đã sống sót và trở về Amsterdam sau khi
chiến tranh chấm dứt. Tại đây, ông đã tìm được quyển
nhật ký do con gái Anne viết trong thời gian sống
chui nhủi để trốn tránh đôi mắt cú vọ của bọn phát
xít lùng bắt người Do Thái. Và quyển Nhật ký Anne
Frank đã được xuất bản cũng như được toàn thế giới
biết đến như một bằng chứng về số phận của người
Do Thái dưới chế độ phát xít Đức
Nicole
Kidman bị tai nạn giao thông
Nữ
diễn viên người Úc Nicole Kidman vừa bị một tai
nạn giao thông nghiêm trọng trên đường đến trường
quay bộ phim mới nhất của cô ở Los Angeles. Nicole
Kidman (39 tuổi) được tìm thấy bên cạnh một chiếc
xe hơi bị đâm rất mạnh ngay tại trung tâm TP Los
Angeles vào lúc 1 giờ sáng 25-1. Người đại diện
của cảnh sát TP Los Angeles cho biết: “Những nạn
nhân trong vụ tai nạn này đều bị thương khá nặng
và đã được đưa ngay đến bệnh viện cấp cứu”. Người
phát ngôn của diễn viên Nicole Kidman hứa sẽ cung
cấp thông tin sớm nhất về tình hình của nữ diễn
viên xinh đẹp này.
Nữ diễn viên đắt giá nhất Hollywood
Nicole Kidman đang tham gia diễn xuất trong phim
Invasion, tác phẩm mới của đạo diễn người Đức Olivier
Hirschbiegel, trong đó Nicole Kidman đóng vai một
nhà tâm lý học nghiên cứu về những bí ẩn trong hành
vi của con người và người ngoài hành tinh
Ca
sĩ La Sương Sương vừa qua đời & Lễ tưởng nhớ
những nghệ sĩ đã ra đi
Nguồn
tin từ nghệ sĩ Đặng Hùng Sơn vừa cho biết ca sĩ
trẻ La Sương Sương vừa qua đời vào sáng ngày hôm
qua tại nhà thương UCLA, hưởng dương 33 tuổi.
Ca sĩ La Sương Sương bị bệnh thận,
gan nặng và đã nằm nhà thương cả năm nay.
Ca sĩ La Sương Sương là một giọng ca hay, và đang
trong thời kỳ sung mãn qua sự góp mặt trên nhiều
cuốn video của các trung tâm, thì cô đã phải sớm
từ giả chúng ta.
Cũng được biết các nghệ sĩ đang
tổ chức một đêm tưởng nhớ các nghệ sĩ đã ra đi tại
Hội trường Việt Báo vào lúc 6 giờ chiều ngày 25
tới. Đọc danh sách các nghệ sĩ ra đi thì chúng tôi
cũng hết sức bất ngờ vì danh sách khá dài. Qúy độc
giả hâm mộ các tiếng hát và các nghệ sĩ như Ngọc
Lan, Duy Khánh, Trần Văn Trạch, Hùng Cường, Nguyễn
Tất Nhiên, Lê Uyên Phương, Vô Thường, Phạm Đình
Chương, Văn Phụng,… và còn nhiều nghệ sĩ nữa thì
xin mời đến tham dự buổi lễ tưởng nhớ nói trên (
calitoday)
"Dreamgirls"
giành 8 đề cử... không quan trọng tại Oscar 2007
Dreamgirls
nhiều đề cử nhất vẫn trượt ''Phim hay nhất''.
Dreamgirls tuy dẫn đầu với 8 đề cử nhưng lại bị
gạt khỏi hạng mục Phim hay nhất tại đề cử Oscar
79.
Dreamgirls thực sự đã có một giấc mơ hoàn hảo khi
dẫn đầu giải thưởng tại Quả cầu vàng 2007 (3 giải)
và tiếp tục được Viện hàn lâm điện ảnh Hoa Kỳ xướng
tên 8 lần. Dreamgirls hoàn toàn có thể mơ đến một
đêm đầy vàng tại nhà hát Kodak, Los Angeles Mỹ đêm
25.2 tới.
Bất ngờ lớn nhất đối với Dreamgirls
là bộ phim này tuy được nhiều đề cử nhất nhưng lại
trượt mất cơ hội giành giải Phim hay nhất tại Oscar
79. Hy vọng lặp lại một Chicago 5 năm trước đã tan
biến.
Theo sát Dreamgirls là Bebel với
7 đề cử và có tên ở hai hạng mục quan trọng nhất:
Phim hay nhất, Đạo diễn xuất sắc nhất. Cướp biển
3 (Pirates of the Caribbean: Dead Man's Chest),
hiện tượng về doanh thu 2006 cũng không tồi khi
giành tới 4 đề cử trong đó đáng kể nhất là hạng
mục Hiệu quả hình ảnh hay nhất.
Không có sự khác biệt lớn giữa 5 ứng viên của hai
hạng mục ''khó nhằn'' nhất của Oscar và những giải
thưởng tiền Oscar được trao trước đó. Cuộc đua giành
tượng vàng cho Phim hay nhất quanh đi quẩn lại vẫn
là những cái tên quen thuộc: Babel, The Departed,
Letters From Iwo Jima, Little Miss Sunshine và The
Queen. The Departed được đặt nhiều hy vọng nhưng
với những gì Babel đã làm được tại Quả cầu vàng
2007 với giải Phim hay nhất thì dù có là Clint Eastwood
hay Martin Scorsese thì đạo diễn người Mexico -
Alejandro Gonzales Inarritu cũng không có lý do
để mất hy vọng.
Cuộc
đua giành giải Đạo diễn xuất sắc nhất dĩ nhiên không
thể vắng mặt Clint Eastwood với Letters From Iwo
Jima, Martin Scorsess và The Departed.
Cuộc chiến tập 2 giữa hai đạo diễn
đáng nể của Hollywood hứa hẹn sẽ căng thẳng không
kém Oscar hai năm về trước. Khác biệt lớn nhất tại
vòng ngoài Oscar 79 lần này có lẽ là họ có thêm
quá nhiều đối thủ đàng gờm: Stephen Frears (The
Queen), Paul Greengrass (United 93) và Alejandro
Gonzales Inarritu (Babel), một trong những nhân
vật đang tạo ảnh hưởng cực lớn trong cộng đồng người
Mỹ latin.
Vậy là "bố già" Scorsese
cũng đã trở lại với Oscar dù rằng đã nếm mùi thất
bại 6 lần. Vị đạo diễn này cũng đang hy vọng sẽ
rũ bỏ được ''lời nguyền'' Oscar nhất là khi The
Departed đã mang về cho ông giải Quả cầu vàng 2007
cho Đạo diễn xuất sắc nhất. Hy vọng Oscar và Quả
cầu vàng năm nay sẽ tìm được đáp số chung ở hạng
mục dành cho những nhà làm phim số 1.
Leonardo
DiCaprio, kẻ bại trận tại Quả cầu vàng vừa rồi cuối
cùng cũng giành được một đề cử cho Nam diễn viên
chính xuất sắc tại Oscar năm nay với Blood Diamond.
Leo chắc chắn sẽ phải trải qua những đêm mất ngủ
trong vòng 1 tháng bởi chặng đường đến với bức tượng
vàng danh giá vẫn còn Forest Whitaker, Nam diễn
viên xuất sắc nhất Quả cầu vàng 2007 ngáng đường.
Đã thế Leo lại còn phải đấu với Ryan Gosling (Half
Nelson), Peter O'Toole (Venus) và Will Smith (The
Pursuit of Happyness) cũng không phải là hạng xoàng.
Không
có sự xáo trộn nhiều trong danh sách đề cử Nữ diễn
viên chính xuất sắc tại Oscar năm nay nếu đối sánh
với Quả cầu vàng và những giải thưởng tiền Oscar
trước đó. Vẫn sẽ là cuộc đua giữa Penelope Cruz
(Volver), Judi Dench (Notes on a Scandal), Helen
Mirren (The Queen), Meryl Streep (The Devil Wears
Prada) và Kate Winslet (Little Children). Song cái
tên được đặt nhiều hy vọng nhất là Helen bởi bà
không chỉ đăng quang tại hạng mục cùng tên tại Quả
cầu vàng 2007 mà cũng từng chinh phục được Hiệp
hội các nhà phê bình phim quốc gia Mỹ với vai Nữ
hoàng Elizabeth II. Tuy nhiên, Meryl Streep, người
đã từng được 14 lần đề cử Oscar và 2 lần giành tượng
vàng danh giá cũng không phải là cái tên dễ coi
thường. Sức hấp dẫn của Oscar chính là ở chỗ đó!
Cả
Helen, Forest Whitaker, Eddie Murphy và Jennifer
Hudson, 4 người giành chiến thắng tại Quả cầu vàng
vừa rồi đều được đề cử tại Oscar.
Điều đáng tiếc nhất tại đề cử Oscar
năm nay là sự thất bại của hai ngôi sao da màu Jamie
Foxx và Beyonce Knowles của Dreamgirls. Có lẽ Jamie
cần tìm cho mình một bùa hộ mệnh mới hiệu quả hơn
huyền thoại Ray Charles, người đã mang lại cho anh
vai diễn để đời 2 năm trước trong Ray.
Điều thất vọng nữa là Châu Á đã
mất trắng cơ hội tại hạng mục Phim nói tiếng nước
ngoài hay nhất. Tuy nhiên việc Hoàng Kim Giáp (Curse
of the Golden Flower) của Trương Nghệ Mưu được đề
cử cho Trang phục đẹp nhất cũng là điều đáng ăn
mừng.
Lễ trao giải Oscar 2007 sẽ diễn
ra tại Nhà hát Kodak, Los Angeles, Mỹ đêm 25.2 tới.
Cuộc đua lớn nhất trong năm của Hollywood đã bắt
đầu. Đồng hồ bắt đầu đếm ngược!
Những đề cử chính tại Oscar
79
Phim hay nhất
Babel
The Departed
Letters From Iwo Jima
Little Miss Sunshine
The Queen
Đạo diễn xuất sắc nhất
Clint Eastwood, Letters From Iwo Jima
Stephen Frears, The Queen
Paul Greengrass, United 93
Alejandro Gonzales Inarritu, Babel
Martin Scorsese, The Departed
Nam diễn viên chính xuất
sắc nhất
Leonardo DiCaprio, Blood Diamond
Ryan Gosling, Half Nelson
Peter O'Toole, Venus
Will Smith, The Pursuit of Happyness
Forest Whitaker, The Last King of Scotland
Nữ diễn viên chính xuất
sắc nhất
Penelope Cruz, Volver
Judi Dench, Notes on a Scandal
Helen Mirren, The Queen
Meryl Streep, The Devil Wears Prada
Kate Winslet, Little Children
Nữ diễn viên phụ xuất sắc
nhất
Adriana Barraza, Babel
Cate Blanchett, Notes on a Scandal
Abigail Breslin, Little Miss Sunshine
Jennifer Hudson, Dreamgirls
Rinko Kikucki, Babel
Nam diễn viên phụ xuất sắc
nhất
Alan Arkin, Little Miss Sunshine
Jackie Earle Haley, Little Children
Djimon Hounsou, Blood Diamond
Eddie Murphy, Dreamgirls
Mark Wahlberg, The Departed
Phim nói tiếng nước ngoài
hay nhất
Efter Brylluppet (tên tiếng Anh: After the Wedding),
Đan Mạch
Indigenes (Days of Glory), Algeria
El Laberinto del Fauno (Pan's Labyrinth), Mexico
Das Leben der Anderen (The Lives of Others), Đức
Water, Canada
Phim hoạt hình hay nhất
Cars
Happy Feet
Monster House
Kịch bản gốc xuất sắc nhất
Babel
Letters from Iwo Jima
Little Miss Sunshine
The Queen
Pan's Labyrinth
Nhạc phim hay nhất
Babel
The Good German
Notes on a Scandal
Pan's Labyrinth
The Queen
Phim tài liệu hay nhất
Deliver Us From Evil
An Inconvenient Truth
Iraq In Fragments
Jesus Camp
My Country, My Country
Hiệu quả hình ảnh tốt nhất
Pirates of the Caribbean: Dead Man's Chest
Poseidon
Superman Returns
Quay phim đẹp nhất
The Black Dahlia
Children of Men
The Illusionist
Pan's Labyrinth
The Prestige
Trang phục đẹp nhất
Curse of the Golden Flower
The Devil Wears Prada
Dreamgirls
Marie Antoinette
The Queen
Hoá trang đẹp nhất
Apocalypto
Click
Pan's Labyrinth
“Nhà
văn thế hệ 80”Trung Quốc - thế hệ vàng xỉn màu
Thế
hệ “nhà văn thế hệ 80Trung Quốc: Hàn Hàn, Teddy
Carey, An Ý Như và Quách Kính Minh (trái - phải,
trên - dưới).
Tưởng
Phương Chu sinh năm 1989 và xuất bản cuốn tiểu thuyết
đầu tay "Rainbow Rider" (Người cưỡi cầu
vồng) từ năm ngoái. Trong một cuộc phỏng vấn, tác
giả trẻ này cho biết, cô không thích bị gọi là nhà
văn 8X bởi đó là một "cái mác đáng hổ thẹn".
Khái
niệm “nhà văn thế hệ 80” - 8X là một cụm từ được
sử dụng thường xuyên trong tiếng Trung, dùng để
chỉ một thế hệ nhà văn tân binh sinh ra trong những
năm 1980 - tác giả của khá nhiều tác phẩm có giá
trị trong những năm gần đây. Tuy nhiên, thế hệ này
đang phải gánh chịu sự chỉ trích mạnh mẽ của các
nhà văn tiền bối, một phần vì thành công đến với
họ quá nhanh chóng, chỉ sau một đêm tỉnh giấc, họ
đã có cả tiền tài lẫn danh vọng. Kịch liệt phản
đối mọi nghi ngờ cho rằng, nguyên nhân của các đợt
công kích này xuất phát từ sự ghen tỵ, các bậc lão
làng buộc tội thế hệ trẻ đang sản sinh ra những
tác phẩm văn chương kém chất lượng để kiếm chác.
Tình hình ngày càng trở nên xấu đi khi trên thị
trường xuất hiện không ít tác giả ăn theo.
Quách
Kính Minh là một ví dụ điển hình. Năm ngoái, anh
bị phát hiện đạo văn tác phẩm của người khác và
vi phạm bản quyền. Nhưng sau khi bị yêu cầu bồi
thường 200.000 NDT, Quách vẫn cứng đầu không chịu
xin lỗi và công khai thừa nhận hành vi “ăn cắp”
của mình. Điều này khiến cho dư luận vô cùng bất
bình. Nhưng không vì tiếng xấu ấy mà Quách vĩnh
viễn không ngóc đầu lên được, tác giả 24 tuổi này
tiếp tục ra mắt Top Novel (Tiểu thuyết hàng đầu)
– tạp chí văn học hàng tháng – từ tháng 11 năm ngoái.
Năm
2006, An Ý Như – một tác giả 8X khác cũng dính vào
sự cố đạo văn. Vụ việc được một tờ báo ở Bắc Kinh
phát giác. An từng xuất bản 3 cuốn sách phân tích
thơ cổ Trung Quốc. Nhưng cô bị phát hiện ăn cắp
tác phẩm của một giáo viên ở tỉnh Sơn Đông – người
đã tung lên mạng và blog rất nhiều bài tiểu luận
về thơ ca Trung Quốc cổ.
Hàn
Hàn, một trong những nhà văn hàng đầu Trung Quốc
đã tiêu thụ được hàng triệu bản sách cũng không
muốn bị dán nhãn “nhà văn 8X”. Cùng quan điểm như
Trương Duyệt Nhiên, Hàn Hàn cho rằng, thật lố bịch
khi đi xếp loại nhà văn dựa vào ngày tháng năm sinh
của họ.
Năm
2004, Trung Quốc có khoảng 1.000 nhà văn 8X xuất
bản tác phẩm, 100 người trong số họ ít nhiều giành
được những thành công nhất định. Đến nay, chỉ 10
nhà văn còn trụ lại.
Nguyên
nhân của sự thoái trào này là gì?
Năm
ngoái, nhật báo Nam Kinh đã tiến hành khảo sát về
hiện tượng này. Kết quả cho thấy, 90% số nhà văn
bỏ nghề viết. 70% viết ít đi để cộng tác với các
nhà xuất bản hoặc đi viết thuê với thu nhập 1.000-2.000
tệ mỗi tháng (130-250 USD). Một nhân viên Nhà xuất
bản Văn học và Nghệ thuật Hồ Nam thừa nhận, nếu
thị trường không o bế các tác giả 8X, giới xuất
bản sẽ chẳng để mắt đến họ làm gì.
Và
cái vòng luẩn quẩn khởi phát từ đó. Thiếu sự hậu
thuẫn và tung hô của các nhà xuất bản, độc giả không
còn mấy quan tâm tới các nhà văn trẻ, ngay cả với
những người đã vô cùng nổi danh. Tại Đại hội đại
biểu toàn quốc lần thứ 7 của Hội nhà văn Trung Quốc
diễn ra vào tháng 11/2006, không một nhà văn 8X
nào được mời.
"Tôi
không quan tâm đến những hội đoàn chính thức của
các nhà văn. Tôi cũng chẳng để tâm xem các bậc tiền
bối có chấp nhận mình hay không. Thói hình thức
chủ nghĩa của họ không khiến tôi e ngại. Tôi chỉ
dùng ngôn ngữ để ghi lại cuộc đời mình và tìm đến
những độc giả có thể hiểu và sẻ chia. Mỗi loại hình
văn học có một đối tượng độc giả riêng”, Teddy Carey,
một nhà văn mới 24, nói.
Anh
xuất bản cuốn tiếu thuyết đầu tay Những chàng trai
cừ khôi năm 2005 và sắp sửa ra mắt cuốn thứ hai.
Thái
độ bất cần này không chỉ có ở Teddy Carey. Hàn Hàn
là một ví dụ điển hình khác. Khi nhà phê bình nổi
tiếng Trung Quốc Bách Hoa viết lên blog những bài
phê bình không mấy thiện chí về Hàn Hàn và những
nhà văn cùng thế hệ với anh, Hàn đã lập tức phản
đòn. Hàn Hàn tung ra một loạt bài viết gay gắt và
có phần tục tĩu, gọi nền văn học cũ Trung Quốc là
“vô nghĩa và thối nát”. Anh còn khẳng định, các
nhà văn lớn tuổi đang cản đường thế hệ trẻ. Cuộc
tranh luận tiếp diễn và nổ ra ngày càng lớn khi
có thêm nhiều thủ lĩnh trẻ nổi tiếng từ các lĩnh
vực khác như điện ảnh, âm nhạc nhảy vào cuộc. Và
sự kiện gây chấn động đó từng được coi là một hiện
tượng nổi bật trong đời sống văn hóa Trung Quốc
năm qua.
Cuối
cùng, Bách Hoa phải đóng cửa blog vĩnh viễn. Hàn
Hàn thắng và được coi là một anh hùng vì đã dám
đứng lên chống lại cái cũ, cái truyền thống và những
quyền lực đã ổn định. Nhưng mỉa mai thay, sau khi
được “xưng hùng”, Hàn cũng lạnh lùng luôn với văn
chương. Anh trở thành một tay đua xe bán chuyên
nghiệp. Anh còn tập tọng làm ca sĩ và thiết kế blog
ngoài giờ.
Nguyên
nhân dẫn đến những lộn xộn liên quan đến văn đàn
8X có phần trách nhiệm của các nhà xuất bản. Họ
đã tung hô rầm rộ các nhà văn trẻ, khiến họ ảo tưởng
về sự nghiệp, phóng đại giá trị của một trào lưu
văn học dù thực tế, những tác phẩm có giá trị xuất
hiện không nhiều.
Lưu
An, nhà phê bình văn học, biên tập viên New Star
(Ngôi sao mới) tỏ ra bi quan về tương lai của nền
văn học: “Hiện nay, thị trường sách chỉ quan tâm
đến những hiệu quả trước mắt chứ không coi trọng
hiệu quả dài lâu. Các nhà xuất bản “xun xoe” độc
giả bằng cách chạy theo thị hiếu tầm thường còn
chất lượng sách, nhìn chung, đang suy giảm. Ngày
trước, một cuốn sách cần mất đến 1 năm để biên tập,
in, nhưng bây giờ, nhiều cuốn được “đẻ non” sau
chỉ một hoặc hai tháng. Đó là một việc làm ngu ngốc”.
"Trong
số 200.000 đầu sách xuất bản mỗi năm, chỉ có khoảng
1-5% có chất lượng tốt. Độc giả phải tự mình tìm
ra những tác phẩm có giá trị”, cô nói thêm.
Trương
Duyệt Nhiên là nhà văn đầu tiên thuộc thế hệ 8X
tự phản tỉnh chính mình: “Trước khi hiểu ra mọi
chuyện, tôi đã được coi là một ‘ngôi sao’. Tất cả
những tác phẩm trước đây của tôi được dẫn dắt bởi
những lời giới thiệu phô trương và ồn ã. Rất nhiều
nhà văn thuộc thế hệ tôi đã lên sẵn kế hoạch lăng
xê, quảng bá mà không thèm quan tâm đến hậu quả…
Liệu có ai trong số chúng tôi nhận ra rằng, con
đường này sẽ chẳng bao giờ dẫn chúng tôi đến với
văn học đích thực. Chúng tôi là công cụ thương mại
cho một số người khai thác để kiếm tiền. Chúng tôi
đang trở thành vật giải trí để báo chí và các nhà
phê bình chọc ngoáy. Cuối cùng, chắc chắn chúng
tôi tự dẫn mình đến chỗ tự sát: tiếp tục đẻ ra những
thứ vô nghĩa được vinh danh; tham dự rất nhiều trò
chơi, nhưng không có trò nào liên quan đến văn chương
đích thực”.
Còn
An Ý Như, dù đã tan nát trong tai tiếng, vẫn tiếp
tục bảo vệ các nhà văn 8X. Trong một cuộc phỏng
vấn đầu năm nay, cô nói: “Báo chí không nói tốt
về thế hệ 8X, nhưng nói chung, họ cũng không làm
gì quá xúc phạm. Những gì các nhà văn trẻ viết ra
có thể không mẫu mực nhưng độc giả trẻ yêu thích.
Thế thì còn tốt hơn là để bọn trẻ hút thuốc, uống
rượu và la cà quanh các quán bar”.
Đâu
là tương lai của các nhà văn thế hệ 8X?
Một
số ý kiến cho rằng, đội ngũ này sẽ vẫn tiếp tục
lớn mạnh, nếu không, họ sẽ nhanh chóng bị thay thế
bởi một vụ mùa mới thế hệ 9X. Bằng chứng là cậu
bé 13 tuổi người Thành Đô, Tang Chao, đã xuất bản
cuốn tiểu thuyết đầu tay vào năm ngoái, trở thành
hội viên trẻ nhất của Hội nhà văn Tứ Xuyên.
Trong
quan niệm của phương Tây, cụm từ 8X không có mấy
ý nghĩa. Khác với ở Trung Quốc, văn nghệ sĩ phương
Tây được đánh giá bởi tài năng và tầm ảnh hưởng
chứ không bởi tuổi tác hay thế hệ.
Ở
cả hai bờ Đại Tây Dương, những nhà văn trẻ như Zadie
Smith và Christopher Paolini cũng dành được sự chú
ý của dư luận nhưng với những nguyên nhân khác.
Paolini,
23 tuổi, đang viết cuốn cuối cùng trong bộ ba Inheritance.
Cuốn đầu tiên, Eragon đã được dựng thành bộ phim
cùng tên với sự tham gia của Edward Speelers và
Jeremy Irons. Paolini xuất bản cuốn Eragon khi mới
19 tuổi. Tuy thành công này đến khi Paolini còn
rất trẻ nhưng các nhà phê bình và độc giả phương
Tây không lăm lăm cầm một ngọn roi trong quá trình
thưởng thức tác phẩm của anh. Và giới xuất bản cũng
không tung hô một cách thái quá.
Còn
tại Anh, Zadie Smith lần lượt ẵm hết giải thưởng
này đến giải thưởng khác. Sinh năm 1975, cô đã được
coi là một đại diện không thể thiếu của thế hệ các
nhà văn trẻ ở nước này.
Mang
trong mình dòng máu Jamaica và Anh, Smith mang đến
những trang viết thể hiện một nước Anh đa văn hoá
và đầy sức sống mới. Cô được nhiều nhà phê bình
đánh giá là một cây bút quan trọng của văn đàn Anh
hiện nay.
So
sánh vị thế của các nhà văn trẻ Trung Quốc và những
đồng nghiệp của họ ở phương Tây, có thể rút ra vài
điểm cơ bản. Rõ ràng là lượng sách phát hành ồ ạt
tại Trung Quốc khiến việc đãi gạo từ đống trấu càng
đặc biệt khó khăn.
Vì
vậy, những nhà văn 8X chỉ có chút tài mọn ở Trung
Quốc hoặc phải cố gắng gấp đôi để tự lăng xê, quảng
cáo mình, hoặc trông chờ vào vận may tìm được một
nhà xuất bản bao thầu cho tất cả những công việc
bếp núc đó. Trong khi, với các nhà văn chưa nổi
ở phương Tây, để bản thảo của mình lọt vào kế hoạch
in ấn của một nhà xuất bản nào đó, họ phải chứng
mình được tác phẩm của mình ưu tú hơn vô số những
sản phẩm khác.
Kết
luận thích hợp nhất cho bài viết này có lẽ là câu
nói của nhà văn Jules Renard: “Viết văn là một nghề
mà ở đó, bạn phải liên tục chứng minh được tài năng
thiên bẩm của mình trước những kẻ không sở hữu được
tài năng đó”.
Hà
Linh dịch @EVAN
(Nguồn:
china)
Văn
học & Văn minh Trung Quốc
Trần
Dần: Người cách tân thơ số 1
Lần
đầu tiên sau gần nửa thế kỷ im lặng trong bóng tối,
tuyển tập Thơ Trần Dần sẽ được Công ty Văn hóa &
Truyền thông Nhã Nam liên kết với một nhà xuất bản
để công bố. Chúng tôi có cuộc trao đổi với nhà thơ
Dương Tường, người biên soạn tuyển thơ
.
Phóng viên: Công bố thơ Trần Dần vào
thời điểm này liệu có thể tạo nên một “cú hích”
bất ngờ không, thưa ông?
-
Nhà thơ Dương Tường: Có là một
“cú hích” không thì chưa rõ... Nhưng tôi chỉ muốn
đem tới cho người đọc một phần di cảo đã bị vùi
sâu dưới lớp sơn dày của thời gian, của giai thoại,
và của cả những ngộ nhận ngoài thơ... Thơ Trần Dần
có nhiều chặng, mỗi chặng tôi chỉ chọn một số bài
tiêu biểu. Những tác phẩm để được tham gia vào tuyển
tập này cần đáp ứng một nguyên tắc: Có thể trình
bày lại được bằng những cách đánh máy thông thường.
Tất nhiên, chỉ một nguyên tắc đơn giản này đã loại
bỏ ra ngoài phần lớn di cảo thơ Trần Dần, nhưng
tôi không tìm được một cách trình bày nào khác.
Về cấu trúc, tuyển Thơ Trần Dần được chia thành
nhiều chương, vừa tuân theo trình tự thời gian (để
đi theo những thăng trầm của thời cuộc đã để lại
dấu ấn trong nhà thơ), vừa xáo trộn trật tự thời
gian (để hệ thống lại những dòng thử nghiệm thơ
và lưu ý những sự kiện mang tính then chốt trong
toàn bộ tiến triển của chuyện thơ - chuyện đời)...
Qua đó, người đọc có thể thấy được chân dung nhìn
nghiêng của nhà thơ. Bởi vì lâu nay nhiều người
vẫn nhìn nhận thơ Trần Dần và thơ của nhóm Nhân
Văn – Giai Phẩm chủ yếu ở góc độ ngoài thơ, mà chưa
đánh giá đúng mức ở góc độ văn chương.
.
Tức là ông mới chỉ phác ra một chân dung thơ
chưa trọn vẹn, mà đã muốn thay đổi cả một quan niệm?
-
Tuy là chưa trọn vẹn, nhưng theo tôi, cũng đủ để
thấy được tầm vóc của một nhà thơ lớn. Ông ấy là
người tận tụy với thơ hiếm có trong lịch sử thi
ca hiện đại VN, và có thể coi là người cách tân
thơ số 1. Một người dám đi đến tận cùng con đường
cách mạng và cách tân thơ... Một người luôn đòi
hỏi người làm thơ, trước hết, phải có chữ ký riêng
của mình. Ông ấy luôn ham muốn vượt qua, hoặc ít
nhất là khác đi với cái cũ, hoặc cái đã trở thành
cái cũ, ở bên ngoài mình đã đành, lại còn liên tục
tự làm mới với chính mình, tự vượt qua mình, mà
lại làm điều ấy trong từng chi tiết, cho đến tận
nét chữ chẳng hạn.
.
Lâu nay, nhắc đến thơ Trần Dần, người ta đều
tụng ca “tính hiện đại” hay “phẩm chất cách tân”
của thi sĩ. Song không phải ai cũng có thể nói một
cách rõ ràng và khoa học về điểm này...
-
Trần Dần đã tuyên ngôn “phải chôn Thơ Mới”. “Chôn
Thơ Mới” không có nghĩa là sổ toẹt tất cả, mà là
đặt Thơ Mới vào quá khứ. Không lẽ gì thơ của thời
kỳ 1932-1945 đến bây giờ vẫn còn được coi là “mới”?
Hãy xem Thơ Mới chỉ là một tiến trình có tính chất
bước ngoặt để thơ ca VN phát triển. Vì vậy, Trần
Dần luôn tâm niệm phải làm khác những người đi trước.
Ông ấy không thích cái lối đèm đẹp của Thơ Mới,
và cho rằng thơ ca có thể đi vào cả những cái thường
nhật nhất, những cái khó thành thơ nhất, thậm chí
cả những câu chữ như “vận tải can đảm lên mặt trận”,
“đánh bốc với lịch sử”. Còn về thi pháp, từ chỗ
ảnh hưởng thơ bậc thang của Maiakovski đến chỗ ông
ấy từ bỏ ảnh hưởng đó như trong Mùa sạch. Về tư
tưởng, thơ ông cập nhật với thời cuộc và có tính
triết lý, ví dụ như: “Có những chân trời không có
người bay/ Lại có những người bay không có chân
trời”. Thơ ông ấy cũng mở ra nhiều bình diện, nhiều
trường nghĩa... Đó là thơ, là họa, là nhạc, là tổng
hợp và liên ngành... ở nhiều tầng, nhiều chiều,
cả chiều thị giác lẫn thính giác...
.
Trần Dần cũng tự nhận “thơ tôi là một cơn ác
mộng”. Rất có thể, sẽ là “ác mộng” với độc giả muốn
đi tìm nghĩa trước khi tìm cảm giác. Liệu có cực
đoan quá không khi chữ không trói vào nghĩa, chữ
không bôi vào chỗ trống của vô nghĩa, và cũng không
cần phải tự dinh dưỡng bằng những thi đề rõ rệt?
-
Thơ Trần Dần đương nhiên là khó hiểu. Nhưng chính
ông ấy cũng nói về sự khó hiểu một cách hết sức
giản dị: “Tất cả mọi giá trị chân thiện mỹ đều là
khó hiểu”. Vạn sự khởi đầu nan... Thơ Trần Dần sẽ
khiến nhiều người bỡ ngỡ. Phần lớn di cảo sẽ không
giúp được gì cho những nhu cầu dễ hiểu, đại chúng,
cho những thói quen ăn nhanh, đọc nhanh ngày càng
phổ biến. Thế nhưng, nếu biết cách khai thác thì
thơ Trần Dần chính là những “mỏ quặng” lớn. Vì thực
sự ông đúng là cái mỏ lớn. Song, hiện tại, chúng
ta mới chỉ đang rục rịch “thăm dò địa chất” cái
mỏ đó...
.
Sự thực, cho đến nay, sau khi một số văn nghệ
sĩ trong nhóm Nhân Văn - Giai Phẩm được phục hồi,
cũng chưa có một công trình nghiên cứu nào thực
sự toàn diện, khách quan và khoa học?
-
Đáng lẽ ra Trần Dần và nhóm Nhân Văn - Giai Phẩm
có thể là một cái mốc thứ hai (sau Thơ Mới) trên
tiến trình hiện đại hóa thi ca tiếng Việt. Nếu đánh
giá đúng Nhân Văn - Giai Phẩm và Trần Dần thì có
thể chúng ta phải viết lại sách giáo khoa văn học,
và viết lại một chương trong lịch sử văn học VN
giai đoạn 1955-1956. Song, hiện nay chưa ai làm
việc đó vì còn nhiều dè dặt, nhiều e ngại...
.
Theo ông, sau Trần Dần, đã có tín hiệu le lói
nào cho một diện mạo thơ mới?
-
Những gương mặt đáng kể thì đã lộ rõ. Nhưng có bền
hay không thì chưa biết... Người sáng tác luôn cần
phản hồi từ dư luận. Thế nhưng cái lớn của Trần
Dần là ông ấy vẫn lặng lẽ viết trong bao nhiêu năm
mà không hề có một phản hồi nào. Một đống di cảo
suốt 30 năm không đến được với độc giả, mà ông ấy
vẫn cứ cặm cụi làm. Chưa bàn đến hiệu quả nghệ thuật
hay tác động xã hội, nhưng thi sĩ thời nay chưa
ai có được phẩm chất ấy. Còn xét ở góc độ con người
cá nhân thì Trần Dần là người trung thực.
.
Tức là người sáng tác cứ phải sống tử tế trước
đã thì mới có thể viết tử tế được?
-
Đúng vậy...
Gương
mặt nhàu nhĩ, râu ria lởm chởm, vật vã viết và vật
vã sống trong một góc nhà chật hẹp, luôn thiếu sáng.
Thỉnh thoảng mới thấy ông lặng lẽ chống ba toong
trên vỉa hè Hà Nội. Sinh thời, thi sĩ bị coi là
kẻ lập dị. Một phần vì thiên hạ cũng chẳng hiểu
được gì nhiều về ông... Ngay cả khi Trần Dần (1926-1997)
có tên trong danh sách đề cử giải thưởng Nhà nước
về văn học nghệ thuật 2005, thì “bảy phần chìm”
trong thơ ông vẫn còn là bí mật cất giấu nơi ngăn
kéo hay đáy hòm...
Tuyển
Thơ Trần Dần dày hơn 600 trang, tập hợp những sáng
tác của ông từ 1955 đến những năm cuối đời; từ Hãy
đi mãi (1955), Cổng tỉnh (Tặng thưởng thơ của Hội
Nhà văn VN 1995) đến Thơ mini (1988-1989).
Thơ
Trần Dần
Mưa
rơi lay phay
Ngã
tư năm ngoái
Biết
tôi khờ dại
Em
đi không sao chống cự nổi
Đại
lộ tai hại
Em
dài man dại
Em
dài quên che đậy
Em
dài tê tái
Em
dài quên cân đối
Em
dài bối rối
Em
dài vô tội
Em
dài – khổ tâm..
...
Đáng
lý em không nên đẹp!
Đùi
len mã vĩ
Triển
lãm vườn hoa lõa thể
Anatomie
lá hẹ
Ôi
chao! Ngón chân thường lệ!
Mông
non phi lý
Em
mang chức năng bé tí
Tôi
đứng thẫn thờ
Đại
lộ ngu si
....
Em
hãy cho anh đau đớn
Ôi
em! Tiện nghi tê dại đường cong
Tâm
điểm ly tâm ngần ngại
Phát
minh sinh lý học cầu vồng
Ôi
em! Lý do buổi chiều vòi vọi
Đường
siêu âm thoai thoải
Ngây
ngất kỳ công sinh vật não nùng...
(Chiều
vô lễ)
Linh
Liên thực hiện @NG.L.DONG
Trở
về Trang Văn học & Nghệ thuật
(Những
bản tin trên chúng tôi trích dịch từ BBC, Tân Hoa
Xã, VOA, Reuters, Fox, Vietnamnet, Thanh Niên, Tuổi
Trẻ...
Xin cám ơn các nguồn trên đã giúp chúng tôi chuyển
gửi tin tức đến độc giả HNPĐ
)

|