

Truyện
ngắn : Những hầm mộ
mới của Conan Doyle
(The
New catacombs)
- Hãy nói đi, anh Burger - Kennedy nói - Tôi rất
thích được tiếp nhận những điều bí mật của anh...
Hai nhà khảo cổ trứ danh, cả hai đều là những nhà
chuyên môn về thời cổ đại La Mã, đang ngồi trong
căn phòng của Kennedy ở đường Corso, buổi tối trời
lạnh lẽo. Họ đã kéo ghế bành của họ sát gần lại
cái lò sưởi tồi tàn kiểu Ý, là thứ lò phun ra nhiều
khói hơn là hơi nóng. Bên ngoài, dưới những vì sao
trong sáng của mùa đông là thành phố La Mã hiện
đại, dài dặc những cột đèn điện, những tiệm cà phê
đèn sáng rực rỡ, những xe cộ chạy qua lại, một đám
người đông đặc trên các hè phố. Nhưng ở bên trong
căn phòng lộng lẫy của nhà khảo cổ trẻ tuổi và giàu
có người Anh, thành phố La Mã cổ xưa đang trưng
bày các kho tàng của nó. Trên các bức tường treo
lủng lẳng những đồ trang sức đã nứt rạn hư hỏng.
Những pho tượng cũ kỹ xám nhạt của những vị nguyên
lão và những người lính, với những cái đầu hung
bạo của họ được bày trong tất cả mọi xó xỉnh. Họ
có vẻ rình rập những điều gì được nói ra trong căn
phòng. Trên chiếc bàn kê giữa nhà, ở giữa một đống
giấy tờ, những mảnh vỡ, những đồ trang trí linh
tinh, người ta thấy nối bật lên sự tái tạo lừng
danh của Kennedy về các nhà tắm của Caraculla, một
sự tái tạo mà khi trưng bày ở Berlin đã gây nên
rất nhiều sự quan tâm và thán phục. Những chiếc
bình cổ hai quai được treo trên trần nhà. Nhưng
món đồ lạc xoong chính cống được bày ra trên một
tấm thảm đỏ Thổ Nhĩ Kỳ rất đẹp. Tất cả những đồ
vật được quy tụ lại như vậy đều có một nguồn gốc
chính xác không chê trách vào đâu được, đều rất
hiếm thấy và đều có một giá trị vô kể. Thật sự thì
Kennedy chỉ mới ngoài ba mươi tuổi, nhưng trong
lãnh vực sưu khảo về ngành chuyên môn này anh đã
đạt được sự lừng danh ở Âu châu. Ta cũng cần nói
ngay rằng anh có một túi tiền khá lớn, việc này
có thể tạo nên một trở ngại hiểm nghèo hay một lợi
thế đáng kể trong cuộc chạy đua tới danh vọng. Thường
khi Kennedy tự để mình xao lãng bởi những đam mê
khoái lạc. Nhưng anh có một tinh thần sâu sắc, có
khả năng thực hiện các nỗ lực lâu dài và tập trung,
và các nỗ lực này thường được tiếp nối bởi những
phản ứng đột khởi của cơ thể. Gương mặt đẹp đẽ,
vầng trán thanh thản và xanh tái, cái mũi dữ dằn
của anh có vẻ một nét phóng túng ở miệng anh tất
cả đều biểu hiện khá rõ ràng sự dung hòa được thiết
lập giữa sức mạnh và sự yếu mềm.
Người bạn của anh là Julius Burger thì lại là một
kiếu người rất khác biệt. Người ta thấy một sự trộn
lẫn kỳ lạ trong các nguồn gốc của anh. Là con của
một người bố Đức và một người mẹ Ý, anh có được
những đức tính mạnh mẽ của phương Bắc mà những phong
cách sôi nổi hơn của miền Nam đã làm cho dịu bớt
đi. Những ánh mắt màu xanh của dân Tenten làm sáng
ngời bộ mặt đã hóa ra màu đồng vì sạm nắng. Những
lọn tóc nâu bao quanh vầng trán vuông vắn. Không
có râu, điều này làm tăng thêm nét mạnh mẽ và vững
chắc của quai hàm. Kennedy thường nhận xét rằng
nó giống như quai hàm người La Mã ở các pho tượng
cùng với sức mạnh thô bạo của giống người Đức, lúc
nào cũng nổi lên tính chất tế nhị của người Ý. Nhưng
nụ cười chân thật và cái nhìn thẳng thắn đã đế cho
mọi người hiểu rằng sự tế nhị đó không ảnh hưởng
gì tới tính tình của anh. Về tuổi tác và danh vọng
thì anh cũng ngang hàng với anh bạn người Anh, tuy
nhiên cuộc sống và công việc của anh đã vấp phải
nhiều khó khăn hơn. Mười hai năm trước đây anh đã
tới Rome với tư cách một sinh viên nghèo khố, từ
đó anh sống ở đó với một số tiền còm cõi mà trường
đại học Born đã trợ cấp đế anh theo đuổi công cuộc
sưu tầm một cách cực nhọc, chậm chạp, ngoan cường,
với một sự bền bỉ và một sức mạnh hiếm có về tinh
thần, anh đã từng bước một leo lên các bậc thang
danh vọng. Hiện nay anh là hội viên của Viện Hàn
lâm Berlin, và người ta có đủ lý lẽ để tin rằng
chẳng chóng thì chầy anh sẽ được mời nhận một chân
giảng dạy trong trường đại học lớn nhất nước Đức.
Nhưng nếu chỉ nhằm vào một mục đích, trên bình diện
khảo cổ học, anh có thể đạt tới cùng một trình độ
cao như ông bạn người Anh, thì trên mọi mặt khác
anh đã bị thua sút rô ràng. Không bao giờ anh xao
lãng một phút giây trong việc học hỏi để trau dồi
sự hào hoa phong nhã. Chỉ những khi nào nói về nghiệp
vụ thì anh mới tỏ ra thực sự linh hoạt và có một
tâm hồn. Ngoài ra anh thường trầm lặng, lúng túng,
có một ý thức thái quá về những khiếm khuyết của
mình, và anh chịu đựng một cách bực bội những chuyện
nhỏ nhặt mà những người không có ý kiến gì để phát
biếu thường gặp phải.
Tuy nhiên từ một vài năm này giữa hai đối thủ rất
khác biệt nhau này, mối quan hệ đã được ráp nối;
mối quan hệ có vẻ dần dà tiến tới tình bằng hữu.
Không có gì đáng ngạc nhiên về việc đó cả: họ cảm
thấy họ là những người duy nhất trong đám thanh
niên đã có được đầy đủ các kiến thức và nhiệt tình
để hiểu biết giá trị của nhau. Sự tương đồng về
các mối quan tâm cũng như về việc nghiên cứu của
họ càng làm cho họ gần gũi nhau hơn khi mà mỗi người
đều bị lôi cuốn bởi sự hiểu biết của người kia.
Rồi còn có một cái gì hơn nữa đã len lỏi vào mối
giao tình của họ: Kennedy rất thích thú vì sự thành
thực và giản dị của đối thủ trong khi ngược lại,
Burger bị mê hoặc vì sự sinh động về tinh thần và
sự khinh khoái về trí tuệ là những thứ đã làm cho
Kennedy trở thành con người thời thượng của xã hội
Rome. Tôi cố ý nói chữ “đã làm”, vì hiện lúc này
thì anh thanh niên người Anh đang phải chịu một
hình thức phóng trục nào đó. Một chuyện tình mà
những chi tiết không bao giờ dược biết tới đầy đủ
đã phát lộ ra một sự thiếu can đảm và ngay cả một
sự nhẫn tâm mà nhiều bè bạn của anh cho là đáng
ghét, nhưng trong các giới nghệ sĩ và sinh viên
mà anh thường thích lui tới thì các tiêu chuẩn về
danh dự không quá khắc khe đối với những chuyện
như vậy: sự tò mò và lòng ghen tị ở nơi đó mạnh
hơn là sự chê trách.
- Hãy nói đi, Burger!
Kennedy vừa nói vừa nhìn chằm chằm vào bộ mặt trầm
tĩnh của người bạn.
- Tôi rất thích dược tiếp nhận những điều thầm kín
của anh.
Anh vừa nói vừa vung vẩy bàn tay về phía một tấm
thảm trên tấm thảm có một trong những cái giỏ mây
để đựng hoa quả, những cái giỏ dài và nông lòng,
rất thông dụng ở xứ Campanic. Và cái giỏ chứa đầy
những hòn đá có chạm trổ, những đồ khảm, những tờ
giấy bằng vỏ cây rách nát, những đồ vật kim loại
han rỉ. Một người không ở trong nghề chắc sẽ cho
rằng những món đồ này vừa từ chợ bán đồ lạc xoong
tới. Nhưng một nhà chuyên môn sẽ nhận ra ngay rằng
đây là những đồ quý hiếm có một không hai. Trong
cái giỏ mây này có những thứ để thay thế một mắt
xích bị thiếu trong chuỗi xích tượng trưng cho sự
phát triển về mặt xã hội của loài người. Chính là
anh chàng người Đức đã mang những món quý hiếm này
vào phòng của anh chàng người Anh; cặp mắt của Kennedy
sáng lên một cách nôn nóng.
- Tôi không muốn là kẻ trông chuyện, mà cũng không
muốn can thiệp vào việc tìm kiếm kho tàng của anh,
- anh nói tiếp trong khi Burger châm một điếu xì
gà, - thật tình tôi rất thích được nghe anh nói?
Chắc là anh đã phát hiện ra một điều gì rất quan
trọng anh sẽ làm đảo lộn tất cả Âu châu?
- Mỗi nhà khảo cổ học ở nơi đây đều có hàng triệu
các thứ vụn vặt lẻ tẻ này? - Anh chàng người Đức
trả lời, - nó có nhiều đến nỗi hàng chục nhà bác
học sẽ có thể bỏ ra hết cả cuộc đời họ để nghiên
cứu chúng và tạo ra một danh vọng vừng bền như “lâu
đài” Saint Ange vậy?
Kennedy đứng lặng mải mê suy nghĩ, những nếp nhăn
hằn lên trên trán. Anh lấy ngón tay vuốt ve chòm
râu vàng hoe. Sau đó anh nói:
- Anh đã giấu đầu hở đuôi rồi, anh Burger ạ! Những
lời nói của anh chỉ thích hợp với một giả thuyết
duy nhất? Anh đã khám phá ra những hầm mộ mới.
- Tôi cũng nghĩ là anh sẽ đi tới kết luận này ngay
khi vừa nhìn thấy bộ sưu tập của tôi.
- Nghĩa là cái nhìn thoáng qua của tôi đã khiến
cho tôi đưa ra giả thuyết; nhưng lời nhận xét của
anh đã biến giả thuyết của tôi thành sự xác quyết.
Ngoài các hầm mộ ra không có nơi nào lại có thể
chứa đựng được một số lượng di chỉ, tàn tích như
vậy.
- Đồng ý! Việc này không có gì là bí ẩn cả... Tôi
đã tìm thấy những hầm mộ mới.
- Ở chỗ nào vậy?
- À, anh bạn Kennedy thân mến, đó là điều bí mật
của tôi! Tôi chỉ cần nói với anh rằng địa điểm của
chúng khó tin được đến nỗi không có cơ may trong
một phần triệu lần cho một anh chàng hiếu kỳ nào
khác dòm ngó tới. Chúng thuộc vào một thời đại khác
hẳn mọi thời đại mà ta đã biết; chúng đã được dành
làm nơi chôn cất những tín đồ Cơ đốc lừng danh nhất;
do đó những tàn tích và di chỉ ở đó tuyệt đối không
giống mọi thứ đã được phát hiện cho tới nay. Anh
bạn ạ, nếu tôi không biết kiến thức và nghị lực
của anh thì tôi đã không ngần ngại gì để nói tất
cả với anh, với điều kiện là không được tiết lộ
bí mật. Nhưng với cá tính của anh, tôi nghĩ là tốt
hơn hết tôi phải soạn thảo bản tường trình của riêng
tôi trước khi phải đương đầu với một cuộc ganh đua
ghê gớm!
Kennedy yêu quý nghề nghiệp của anh với một nhiệt
tình gần như một thứ bệnh hoạn (một lòng yêu thích
mà anh luôn luôn tận tụy ngay ở giữa các trò vui
nằm trong tầm tay một thanh niên giàu sang và ưa
khoái lạc). Anh cũng có nhiều tham vọng; nhưng tham
vọng của anh đi theo sau sự thích thú và quan tâm
hoàn toàn trừu tượng mà anh dành cho tất cả những
gì liên quan tới đời sống và lịch sử thành La Mã
cổ xưa. Anh có một khát vọng điên cuồng muốn nhìn
thấy cái hầm mộ mà người bạn vừa phát hiện.
Anh nói tiếp một cách rất nghiêm túc:
- Hãy nghe đây, anh bạn Burger! Ttôi bảo đảm với
anh rằng anh có thể đặt lòng tin một cách mù quáng
vào tôi Tôi sẽ không viết gì về những điều mà tôi
thấy mà không có sự cho phép rõ ràng của anh. Tôi
hiểu rõ các cảm nghĩ của anh. Chúng cũng hoàn toàn
tự nhiên thôi. Nhưng anh sẽ tuyệt đối không có gì
phải lo ngại về tôi cả. Ngược lại, nếu anh không
tin tôi, tôi sẽ tự mình thực hiện một cuộc tìm tòi
có hệ thống, và chắc chắn tôi sẽ tìm ra những hầm
mộ mới của anh. Trong trường hợp này chắc chắn là
tôi sẽ sử dụng chúng theo ý thích của tôi, vì tôi
không phải là người chịu ơn của anh.
Burger cười mỉm với điếu xì gà trên môi. Anh nói:
- Anh bạn Kennedy ạ, tôi đã nhận thấy mỗi khi tôi
cần một tin tức nào, anh không luôn luôn sẵn sàng
cung cấp nó một cách mau lẹ như thế đâu?
- Có bao giờ tôi từ chối điều gì với anh không?
Ngược lại, anh nhớ chứ: chính tôi là người đã trao
cho anh tài liệu để viết bài nói về đền thờ các
nữ thánh...
- Phải, nhưng việc đó không quan trọng như vậy!
Nếu tôi hỏi anh về một vấn đề bí mật tôi phải tự
hỏi là liệu anh có trả lời tôi không? Và những hầm
mộ mới này đối với tôi là một vấn đề rất hệ trọng,
và để trao đổi lại, tôi rất muốn được đón nhận ở
anh một vài điều bí mật…
Chàng thanh niên người Anh nói:
- Tôi không hiểu anh muốn nói tới việc gì. Nhưng
nếu anh có ngụ ý rằng anh sẽ chỉ trả lời câu hỏi
của tôi về các hầm mộ mới đó với điều kiện là chính
tôi phải trả lời mọi câu hỏi mà anh thích đặt ra,
thì tôi xin nói với anh: đồng ý!
- Được lắm! - Burger nói và ngồi xuống cái ghế bành
với sự khoan khoái, miệng nhả ra một vòng khói xanh
lớn - Vậy thì hãy kể cho tôi nghe sự thật về các
liên hệ của anh với cô Mary Saunderson đi.
Kennedy nhảy chồm lên và nén một cái nhìn giận dữ
vào người bạn tàn nhẫn của mình, anh la lên:
- Thế này là nghĩa làm sao? Đó là một câu hỏi à?
Có lẽ anh nghĩ là anh nói đùa hả? Chưa bao giờ anh
có một câu nói đùa tệ hại hơn thế!
- Không, - Burger đáp lại với một vẻ thản nhiên.
- Các chi tiết của vụ này làm tôi quan tâm. Tôi
không hiểu biết nhiều về người đời, về phụ nữ, về
đời sống thị thành, và về các loại chuyện này; một
sự cố như vậy đã gây ra cho tôi sự mê hoặc của cái
xa lạ. Anh, thì tôi đã biết anh. Cô ấy, tôi có biết
mặt cô ấy... tôi cũng đã nói chuyện với cô ấy vài
lần. Đúng thật là tôi rất muốn được nghe chính miệng
anh nói ra câu chuyện chính xác về những gì đã xảy
ra giữa anh và cô ấy.
- Tôi sẽ không nói với anh một tiếng nào về chuyện
đó?
- Tùy ý anh. Ta hãy cho đó là một sự ngẫu hứng thôi.
Tôi muốn xem rằng anh có chịu tiết lộ một điều bí
mật cũng dễ dàng như tôi không, tùy anh, tôi sẽ
nói ra điều bí mật của các hầm mộ của tôi. Anh muốn
giữ kín điều bí mật của anh à? Được rồi? Tôi hãy
chờ xem. Nhưng tại sao anh lại nghĩ rằng tôi sẽ
không giữ điều bí mật của tôi?... Thôi, chuông nhà
thờ Saint Jean đã điểm mười giờ: đã tới lúc tôi
đi về đây.
- Không, hãy đợi một lát! - Kennedy nằn nì - Về
phần anh thì sự ngẫu hứng này làm tôi kinh ngạc
đấy, anh Burger ạ? Muốn biết một câu chuyện tình
mà sự kết thúc đã xảy ra từ nhiều tháng rồi... Anh
có biết người ta thường coi một gã đàn ông đi rêu
rao những chuyện trăng hoa của mình là thế nào không?
Như là một tên khốn nạn nhất trên đời.
- Tất nhiên là vậy! - anh chàng người Đức đồng ý
và cầm lấy cái giỏ của mình. -
Khi một người phạm vào lỗi để lộ chuyện riêng
tư đối với một phụ nữ mà không ai nghi ngờ, thì
con người đó đúng là hạng người mà anh đã nói. Nhưng
hẳn anh đã biết là cả thành phố La Mã này đã nói
về câu chuyện của anh. Do đó tôi thấy anh không
làm điều gì sai trái với cô Mary Saunderson khi
kể lại câu chuyện với tôi. Sau hết, tôi kính trọng
các nỗi băn khoăn của anh... và xin chúc anh một
đêm ngủ ngon.
- Hãy đợi đó ! Hãy đợi một lát!..
Kennedy đặt một bàn tay lên cánh tay Burger và nói
thêm.
- Vụ những hầm mộ này làm tôi bị kích động quá;
và tôi sẽ không buông tha anh một cách dễ dàng như
vậy? Anh không muốn đặt một câu hói khác để trao
đổi với tôi à? Một câu hỏi ít kỳ cục hơn có được
không?
- Không, không có câu hỏi nào khác nữa! – Burger
vừa trả lời vừa khoác cái giỏ vào tay. - Anh đã
từ chối rồi; không nói tới chuyện đó nữa? Chắc chắn
là anh hoàn toàn có quyền không nói. Và chắc chắn
là tôi cũng hoàn toàn có quyền như vậy. Vậy thì
một lần nữa, xin chào tạm biệt, anh bạn Kennedy
thân mến!
Anh chàng người Anh nhìn theo Burger đi ra khỏi
căn phòng. Anh chàng người Đức vừa đặt tay vào chốt
cửa thì chủ nhà đã gọi anh ta lại với bộ điệu của
một người cố làm vẻ tươi tỉnh trước một việc không
thể tránh được.
- Anh bạn, dừng lại đi! Tôi thấy anh hoàn toàn lố
bịch, nhưng vì là chuyện chẳng đặng đừng, tôi đành
phải chịu theo các điều kiện của anh thôi, có phải
không? Tôi rất ghét nói chuyện về một người đàn
bà; tuy nhiên anh đã nói có lý; tất cả thành phố
La Mã đều biết rồi và tôi tin rằng tôi sẽ không
thể cho anh biết được thêm điều gì khi anh đã biết
tất cả . Anh muốn biết điều gì nào?
Anh chàng người Đức thong thả đi lại gần lò sưởi,
đặt cái giỏ xuống đất và ngồi phịch xuống cái ghế
bành.
- Cho tôi xin một điếu xì gà nữa được không? - Anh
hỏi - Cám ơn nhiều! Tôi không bao giờ hút thuốc
lúc làm việc, nhưng tôi sẽ có lợi nhiều hơn trong
một cuộc đàm luận khi tôi chịu ảnh hướng của thuốc
lá. Bây giờ ta hãy trở lại chuyện cô thiếu nữ mà
anh đã có một cuộc phiêu lưu nhỏ này. Rồi thì cô
ta ra làm sao?
- Cô ấy vẫn sống với gia đình.
- À, ừ! Ở bên nước Anh hả
- Phải.
- Ở miền nào của nước Anh? Ở London hả?
- Không, ở Twickenham
- Anh bạn Kennedy thân mến, xin tha lỗi cho tính
tò mò của tôi nhé? Xin hãy quy tính hiếu kỳ này
vào sự kém hiểu biết của tôi về đời sống xã hội.
Chắc chắn người ta vẫn cho là chuyện thường tình
khi thuyết phục một cô thiếu nữ đi với bạn trong
ba tuần lễ, và sau đó trả cô ta lại với gia đình
cô ta ở... Anh đã gọi tên nói đó là gì nhỉ?
- Twickenham.
- Đúng là tên đó, Twickenham. Nhưng đây là những
chuyện hoàn toàn mới lạ với tôi, và tôi không thể
hình dung được anh đã hành xử như thế nào. Này nhé,
nếu anh thật sự yêu cô thiếu nữ đó thì hẳn là tình
yêu của anh đã không bốc thành hơi trong ba tuần
lễ: do đó tôi suy diễn ra rằng anh chẳng yêu cô
ta một chút nào. Nhưng nếu anh không yêu cô ta,
thì gây ra vụ tai tiếng lớn này làm gì, vụ này làm
anh phiền phức đôi chút, nhưng cô ấy thì phiền phức
rất nhiều.
Kennedy buồn bã nhìn chằm chằm vào cái hốc đỏ lửa
của lò sưởi.
- Đây đúng là một cách hợp lý để tóm tắt vấn đề.
Tình yêu là một từ lớn để diễn dịch vô số kể các
trạng thái của tình cảm. Tôi đã yêu cô ấy, và...
Thực ra anh nói là anh đã gặp cô ấy mà. Vậy thì
anh đã biết sự quyến rũ của cô ấy. Tuy nhiên, bây
giờ nghĩ lại tôi thấy là tôi không bao giờ thật
sự yêu cô ấy cả .
- Vậy thì, anh bạn Kennedy thân mến, tại sao anh
lại hành xử như thế?
- Tôi nghĩ là vì sự đam mê phiêu lưu...
- Thế nào? Anh có sở thích về các chuyện phiêu lưu
đến vậy cơ à?
- Không có những chuyện phiêu lưu thì tình sự biến
động trong đời sống ở đâu? Tôi đã bắt đầu để ý tới
cô ấy với dụng ý làm một cuộc phiêu lưu. Tôi đã
săn bắn đủ mọi loại muông thú, nhưng không một con
mồi nào quý bằng những người đàn bà đẹp, cộng thêm
vào ý định đó là sự kích thích của nỗi khó khăn,
bởi vì cô ta là bạn gái của phu nhân Emily Rood
và muốn gặp riêng cô ta là một điều gần như bất
khả... nhưng trên hết cả là trong tất cả các trở
ngại làm tôi bị kích động, thì điều sau đây đã làm
tôi quyết định: ngay từ buổi đầu chúng tôi gặp nhau,
tôi đã nghe từ miệng cô ta nói ra là cô ta đã đính
hôn.
- Lạy Chúa tôi! Đính hôn với ai?
- Cô ta không nói tên ai cả.
- Tôi tin rằng mọi người đều không biết tên người
này? Thế là đối với anh, chính cái chi tiết này
đã tô điểm thêm cho cuộc phiêu lưu phải không?
- Một chút hương liệu mà, anh hiểu chứ?
- Ồ, hãy tin tôi đi: tôi rất ngu dốt về nhưng điều
đó!
- Anh bạn thân mến ơi, quả táo mà anh hái lén trên
cây táo nhà hàng xóm có phải bao giờ cũng thơm ngon
hơn quả táo rụng từ cây táo nhà anh xuống không?...
Sau đó tôi phát hiện ra rằng tôi đã không hững hờ
với cô ấy.
- Sao? Ngay gay là lập tức à?
- Ồ không! Sau ba tháng bao vây với đấy đủ hầm hố,
mìn bẫy... nhưng cuối cùng tôi đã chinh phục được
cô ấy. Cô ấy hiểu rằng tôi đang ly thân với vợ tôi
và tôi không có thể kết thúc một cách bình thường
mọi chuyện. Tuy thế cô ấy vẫn đến với tôi, và chúng
tôi đã sống qua vài ngày kỳ thú.
- Thế còn người đàn ông kia? - Berger hỏi.
Kennedy nhún vai:
- Tôi nghĩ là chúng ta đang đứng trước kết quả đấu
tranh sinh tồn của kẻ mạnh hơn. Nếu anh chàng kia
là kẻ mạnh hơn trong hai chúng tôi thì cô ấy đã
không bỏ rơi anh ta. Thôi, bây giờ hãy nói chuyện
khác; tôi đã chán chuyện này lắm rồi!
- Một câu hỏi nữa thôi. Làm thế nào mà anh đã dứt
bỏ được cô ấy trong ba tuần lễ?
- Này, cả hai đứa chúng tôi đều đã thỏa mãn đôi
chút nỗi khát khao, anh hiểu chứ? Cô ấy khăng khăng
từ chối việc quay lại Rome là nơi mà cô ấy thấy
mình buộc lòng phải gặp mặt những người cô ấy quen
biết, mà nhất định Rome là tối cần thiết với tôi,
và tôi cũng đã nhớ nhung công việc của tôi. Đó là
lý do bình thường thứ nhất cua sự tan vỡ. Ngoài
ra ông bố già của cô ấy lại thình lình tới khách
sạn, và ông cụ đã la cho chúng tôi một trận... Thế
là cuộc tình đã có một chiều hướng quá khó chịu
khiến tôi thật sự thấy vui vẻ khi thoát khỏi nó,
mặc dù tôi đã nhớ cô ấy một cách khủng khiếp trong
ít lâu. Bây giờ tôi tin tưởng là anh sê không nhắc
lại một chút gì về những chuyện tôi đã nói với anh.
- Bạn Kennedy thân mến, không bao giờ tôi dám làm
việc đó đâu? Nhưng tất cả những gì anh kể lại làm
tôi rất quan tâm vì tôi đã hiểu rõ được nhân sinh
quan của anh. Nó hoàn toàn khác hắn quan niệm của
tôi, bởi vì tôi đã biết rất ít sự đời . . . Và bây
giờ anh muốn tôi nói cho anh biết về những hầm mộ
mới của tôi phải không? Anh có cố gắng bảo tôi mô
tả chúng ra cũng vô ích thôi. Không bao giờ anh
tìm thấy chúng qua một sự mô tả sơ sài. Việc duy
nhất phải làm là tôi phải dẫn anh tới đó.
- Thật là tuyệt diệu!
- Bao giờ anh muốn đến chỗ đó?
- Càng sớm càng tốt. Tôi rất nôn nóng...
- Sự thật là đêm nay rất đẹp, tuy rằng hơi lạnh
một chút. Anh có muốn rằng chúng ta sẽ khởi hành
trong một giờ nữa không? Phải hết sức thận trọng
để khỏi bị theo dõi. Nếu có kẻ nào trông thấy chúng
ta cùng đi săn lùng với nhau, hắn sẽ đánh hơi ngay
ra một, vụ làm ăn mới.
- Đồng ý về sự thận trọng tối đa, - Kennedy đáp
lại, - Có xa không?
- Vài cây số
- Không quá xa đế đi bộ tới chứ?
- Ồ không! Ta có thể dễ dàng đi tới đó.
- Vậy thì tốt nhất là đi bộ. Một anh đánh xe ngựa
sẽ nói lung tung nếu anh ta để chúng ta xuống một
nơi hoang vắng vào nửa đêm.
- Rất đúng! Chúng ta sẽ gặp lại nhau lúc nửa đêm
ở chỗ góc đường Appienne. Tôi phải về qua nhà để
lấy diêm, nến và các đồ vật linh tinh.
- Tuyệt hảo, Burger ạ! Tôi nghĩ rằng anh đã rất
hào hoa khi cho tôi biết điều bí mật của anh, và
tôi xin hứa là sẽ không viết gì trước khi anh công
bố bản tường trình. Bây giờ, chào tạm biệt! Anh
sẽ gặp tôi lúc nửa đêm ở góc đường Appienne.
Không khí lạnh lẽo và trong trẻo vang vọng những
tiếng chuông có nhạc điệu của cái thành phố lắm
đồng hồ này khi Burger, quấn mình trong một chiếc
măng tô kiểu Ý, tay mang một cây đèn, đi tới chỗ
hẹn gặp.
Kennedy từ trong bóng tối đi ra trước mặt anh.
- Hăng hái trong công việc cũng như trong tình yêu!
- Anh chàng người Đức kêu lên và cười lớn.
- Đúng. Tôi đã tới đây từ gần nửa tiếng đồng hồ.
- Tôi hy vọng là anh đã không nói với ai một mảy
may nào về mục đích cuộc hành trình của chúng ta
chứ?
- Không ngu như vậy đâu! Xin thề có trời, tôi bị
lạnh buốt thấu xương đây này! Đi thôi , Burger,
ta hãy đi bộ một lúc cho ấm người.
Họ đi những bước đều trên mặt đường đá, con đường
này là tất cả những gì còn lại của một đại lộ nổi
tiếng nhất trên thế giới. Một vài người nông dân
từ trong quán nhậu đi ra để trở về nhà; có những
chiếc xe đẩy chất đầy nông sản đi về phía thành
Rome. Họ không gặp ai khác nữa. Ở bên phải, ở bên
trái của họ, những ngôi mộ lớn nổi bật lên trong
bóng tối. Cứ như vậy họ đi mãi tới khu hầm mộ Saint
Calixte, và ở phía trước mặt, họ nhìn thấy dưới
ánh trăng đang lên cao hiện ra rõ ràng cái pháo
đài lớn, hình tròn Cecilia-metella. Burger đặt một
bàn tay lên hông và dừng lại.
- Chân anh dài hơn chân tôi, và anh là người đi
bộ giỏi, - anh nói và cười lớn. - Tôi nghĩ rằng
chỗ mà chúng ta phải tách ra làm hai ngả cũng không
xa đây. Phải, chúng ta tới nơi rồi, sau cái quán
ăn, nhìn kìa, đường không rộng lắm; đế tôi đi trước;
anh bước theo tôi.
Anh ta đốt đèn lên, con đường chật hẹp, khúc khuỷu
chạy vòng vèo giữa các bãi lầy của miền Campanie.
Cái cống nước lớn của thành La Mã cổ xưa nằm yên
như một con sâu khổng lồ trên cảnh vật dưới ánh
trăng. Hai người đi qua dưới một vòm cao và đi men
theo bức tường vòng tròn, tường này đánh dấu vị
trí của đấu trường cổ xưa. Sau cùng Burger dừng
lại trước một cái chuồng bò nằm chơ vơ giữa đồng
quê bát ngát, rồi anh móc trong túi ra một cái chìa
khóa.
Kennedy kêu lên:
- Anh không làm cho tôi tưởng rằng các hầm mộ của
anh nằm bên trong một căn nhà chứ!
- Có chứ, lối vào. Đây là những thứ bảo vệ cho chúng
ta chống lại bọn tò mò.
- Ông chủ nhà có biết chuyện này không?
- Không, ông ta có tìm thấy một hai vật mà tính
chất của chúng làm cho tôi nghĩ rằng cái chuồng
bò này đã dược xây cất ngay bên trên một lối vào
của những hầm mộ. Do đó tôi đã thuê cái chuồng bò
và tự tay tôi đã tiến hành việc đào bới. Vào đi,
và hãy đóng cửa lại nhé...
Hai người đang ở trong một tòa nhà dài và trống
rỗng, những cái chậu và những cái máng treo trên
một trong các bức tường. Burger đặt cái đèn xuống
đất và lấy áo măng tô che nó lại, trừ một phía đế
hở.
Anh nói:
- Nếu có kẻ nào nhìn thấy ánh đèn trong chỗ hẻo
lánh này thì những cái miệng tha hồ mà mách lẻo.
Chỉ cần anh giúp tôi khiêng các tấm ván này ra...
Những tấm ván ở một góc đã được gỡ đinh ra; hai
nhà khảo cổ lần lượt dựng chúng vào tường. Trước
mặt họ hiện ra một lỗ vuông, bên trong lỗ đó có
một cầu thang với các bậc bằng đá cũ kỹ dẫn xuống
phía sâu thẳm của lòng đất.
- Cấn thận? - Burger nói lớn với Kennedy trong khi
anh chàng này quá nôn nóng bước ngay xuống mấy bực
đầu tiên. - Dưới đó là một cấm địa thật sự đó: nếu
anh đi lạc thì có đến một trăm phần trăm rủi ro
là không bao giờ anh tìm ra đường về nữa. Hãy đợi
tôi mang đèn tới.
- Nếu quả là nó rắc rối như vậy thì làm thế nào
mà anh chỉ có một mình tự ra vào được?
- Lúc đầu có nhiều lần suýt nữa tôi đã bị lạc, nhưng
rồi tôi học cách nhận ra lối đi. Cái mê cung này
đã được kiến tạo theo một sơ đồ khá rõ ràng, nhưng
kẻ nào đi lạc mà không có đèn thì không tài nào
tìm thấy đường ra. Ngay cả bây giờ tôi còn phải
thả một cuộn dây phía sau khi tôi đi sâu xuống.
Trông kìa, mỗi hành lang này được phân ra và còn
phân ra nhỏ hơn hàng chục lần, mỗi lần hàng trăm
thước...
Ở sáu hay bảy thước phía dưới sàn chuồng bò, họ
tới một căn phòng vuông khoét vào đá vôi mềm. Ngọn
đèn chiếu ra một ánh sáng nhỏ lung linh trên các
vách tường màu nâu đã rạn nứt hết. Ở tất cả mọi
phía đều hiện ra những hành lang tối om đi từ cái
ngã tư này.
- … Anh phải theo sát bên tôi, anh bạn – Burger
ra lệnh - Chớ có dừng bước để nhìn một vật gì trên
đường đi, vì tôi sẽ dẫn anh tới một nơi mà anh sẽ
trông thấy nhiều thứ hơn là tất cá những thứ anh
có thể thấy trong các hành lang. Nếu ta đi thắng
tới đó thì ta sẽ tiết kiệm được thì giờ.
Anh đi vào một trong các hành lang. Anh chàng người
Anh đi theo sát gót. Cứ một lúc là cái hành lang
lại tẻ ra làm hai lối, nhưng Burger không dừng chân
và cùng không bao giờ ngần ngừ: đúng là anh đã có
những dấu bí mật làm tiêu điểm. Suốt dọc các bức
tường, chồng chất lên nhau như những giường ngủ
trên một con tàu của các dân di cư, những người
Cơ đốc giáo của La Mã cổ xưa nằm yên nghỉ. Ánh sáng
vàng vọt của cái đèn soi rõ những khuôn mặt nhăn
nhúm của những xác ướp, làm óng ánh những cái sọ
tròn và những cánh tay dài và trắng bắt chéo trên
những bộ ngực trơ xương. Kennedy phóng ra những
cái nhìn đầy nuối tiếc và ham muốn về phía những
hàng chữ nhiều vô số kể, những bình đựng tro cốt,
những tranh ảnh trang trí, những quần áo, những
đồ dùng vẫn nằm y nguyên như lúc những bàn tay sùng
tín đã đặt chúng ở đó hàng nhiều thế kỷ trước. Ngay
lúc vừa nhìn thấy, anh đã nghĩ chắc chắn rằng đây
là những hầm mộ của một sự giàu sang hiếm có chứa
đựng một số lượng rất lớn những di tích của thời
đế quốc La Mã.
- Những cái đèn của anh tắt đi thì làm sao? – Anh
hỏi trong khi họ vội vã đi tới nơi mà Burger đã
chỉ.
- Tôi có một cây nến để dự phòng và một bao diêm
trong túi. À, anh Kennedy, anh có mang theo diêm
không?
- Không. Anh phải cho tôi vài que mới được.
- Ồ, có gì đáng kể? Không vì lý do nào mà chúng
ta phải rời xa nhau.
- Chúng ta sẽ đi tới đâu? Tôi thấy hình như chúng
ta đã đi khoảng bốn trăm thước rồi, phải không?
- Tôi nghĩ rằng nhiều hơn thế. Những dãy mộ này
dài vô tận... ít nhất là tôi chưa thấy chỗ tận cùng
của nó. Nhưng vì bây giờ chúng ta đi tới một chỗ
ngoắt ngoéo tôi phải thả cuộn dây ra.
Anh buộc một đầu sợi dây vào ruột hòn đá nhô ra
rồi nhét cuộn dây vào bên trong áo măng tô và cứ
bước tới đâu thì nhả nó ra tới đó. Kennedy nhận
thấy sự thận trọng này không phải là vô ích, vì
các lối đi mỗi lúc càng phức tạp thêm tạo thành
một mạng lưới những con đường luôn luôn cắt ngang
nhau. Nhưng tất cả mọi con đường đều dẫn tới một
cái phòng lớn hình tròn, ở cuối phòng này có một
cái bệ vuông mà một bên được che kín bằng một phiến
cẩm thạch.
- Chúa ơi! - Kennedy kêu lên trong niềm sảng khoái
- Đây là một bàn thờ của người Cơ đốc: không chừng
là cái bàn thờ cổ xưa nhất. Cây thánh giá nhỏ của
lễ phong thánh được khắc trên góc này. Chắc chắn
là cái phòng hình tròn này đã được dùng làm giáo
đường!
- Đúng vậy! - Burger đáp lại - Nếu tôi có nhiều
thì giờ, tôi sẽ chỉ cho anh thảy tất cả những cái
xác được chôn trong các hốc dọc theo dãy tường:
đó là xác của các vị giáo hoàng và giám mục đầu
tiên của Giáo hội, cùng với các mũ mão, pháp trượng,
y phục tôn giáo của các ngài. Này, chẳng hạn hãy
nhìn cái xác kia xem...
Kennedy bước tới và ngắm nghía một cái đầu tái nhợt
tỳ lên một cây pháp trượng đã nát thành bụi.
- Tuyệt diệu! - Anh thốt lên với một giọng nói vang
dội cả những vách của khung vòm - Theo kinh nghiệm
riêng của tôi, đây là việc có một không hai. Anh
Burger, đem cái đèn gần lại đi: tôi muốn được xem
tất cả những cái xác.
Nhưng anh chàng người Đức lại đi tới đầu bên kia
của căn phòng và anh ta đứng ở giữa cái vòng ánh
sáng vàng vọt.
- Anh có biết từ chỗ này tới cầu thang có bao nhiêu
chỗ rẽ làm ta lầm lạc không? - Anh ta hỏi - Hơn
hai ngàn chỗ! Chắc chắn đó là một trong các phương
tiện mà những người Cơ đốc đã dùng để tự bảo vệ
cho họ. Giả dụ là ở chỗ này một người có mang đèn
đi nữa thì anh ta cũng chỉ có cơ may một phần trên
hai ngàn là sẽ tìm được lối ra. Và nếu không có
đèn thì còn khó hơn rất nhiều?
- Đúng vậy!
- Bóng tối thật kinh khủng! Đã có một lần tôi thử
nghiệm nó. Ta hãy thử một lần nữa.
Anh ta cúi xuống gần cái đèn và ngay tức thì như
có một bàn tay vô hình bưng kín hai mắt của Kennedy.
Trước giờ phút này không bao giờ anh biết thế nào
là bóng tối. Bây giờ thì anh có cảm tưởng là nó
dính chặt vào anh, nó làm anh nghẹt thở, nó là một
chướng ngại vững chắc ngăn cản không cho người anh
cử động, bước đi. Anh dang hai tay ra để đẩy lui
nó.
- Thế là đủ rồi, Burger! Cho lại chút ánh sáng đi.
Nhưng người bạn của anh bật cười lớn. Trong căn
phòng hình tròn này, tiếng cười của anh ta giống
như đồng thời phát ra từ mọi phía.
- Anh bạn Kennedy à, chắc anh khó chịu lắm phải
không?
- Không sao, anh bạn ạ! Hãy đốt đèn lên đi!
- Thật là kỳ cục, Kennedy à. Nghe tiếng động tôi
hoàn toàn không định được hướng anh đang đứng. Còn
anh, anh có thể đoán được tôi đang ở chỗ nào không?
- Không. Tôi có cảm tưởng là anh đang đứng ở khắp
mọi nơi chung quanh tôi.
- Nếu tôi không nắm lấy sợi dây thì tôi sẽ không
biết phải làm thế nào để ra khỏi chỗ này.
- Tôi nghi ngờ về chuyện đó. Thôi đi, anh bạn, đánh
lên một que diêm đi! Ta phải chấm dứt trò chơi kỳ
cục này.
- Anh Kennedy này, hãy nói đi. Tôi nghĩ rằng có
hai điều mà anh đặc liệt thích thú: sự mạo hiểm,
và một trở ngại để vượt qua. Sự mạo hiếm sẽ là việc
anh phải tìm một con đường để ra khỏi những hầm
mộ này. Điều trở ngại sẽ là bóng tối và hai ngàn
lối rẽ lúc nào cũng làm cho ta lầm lạc. Nhưng anh
không cần vội vã; anh còn nhiều thì giờ mà. Khi
anh dừng lại nghỉ, tôi mong rằng anh sẽ nghĩ một
chút tới cô Mary Saunderson, và anh sẽ duyệt xét
lại lương tâm xem anh có hoàn toàn chung thủy với
cô ấy không.
Kennedy gầm lên.
- Đồ ác quỷ! Anh muốn nói gì đó?
Anh chàng người Anh chạy vòng quanh, vẽ ra những
vòng tròn nhỏ, nhưng với hai bàn tay anh chỉ quờ
thấy mà đêm.
- Tạm biệt - tiếng nói mỉa mai của Burger vang lên,
lúc này anh ta dã đi một quãng xa, - Kennedy ạ,
ngay cả sau khi đã nghe các sự việc anh kể lại,
tôi thật sự vẫn không tin là anh đã xử sự đúng đắn
với “cô gái trẻ” trong câu chuyện. Và tôi thấy hình
như anh còn không biết một chi tiết nhỏ: tôi phải
bổ sung vào chỗ thiếu sót dó. Cô Mary Saunderson
đã hứa hôn với một gã sinh viên nghèo nàn không
có gì xuất sắc lắm; gã ta tên là Julius Burger.
Ở một chỗ nào đó có tiếng sột soạt nghe không rõ
ràng là tiếng gì, tiếng động nhẹ của một bàn chân
vấp phải một hòn đá, rồi thì sự im lặng trở lại
trong cái giáo đường Cơ đốc cũ kỹ này, một sự im
lặng bất động và nặng nề bao trùm lên Kennedy như
nước bao trùm lên một kẻ chết chìm vậy.
Hai tháng sau, bài báo ngắn sau đây được lần lượt
đăng trên báo chí Âu châu.
“Một trong những sự phát hiện thú vị nhất trong
những năm vừa qua có liên quan tới các hầm mộ mới
ở La Mã, gần mạn Đông của các khung vòm nổi tiếng
Saint Calixte. Sự tìm ra khu mộ địa quan trọng này,
nơi cực kỳ phong phú về các dấu tích thời khởi đầu
kỷ nguyên Cơ đốc, là nhờ vào nghị lực và sự tinh
tế của tiến sĩ Julius Burger, nhà khảo cổ học trẻ
tuổi người Đức là người đang chinh phục ngôi vị
thứ nhất trong số các nhà bác học chuyên nghiên
cứu về La Mã cổ xưa. Mặc dù đã là người trước nhất
công bố bản tường trình về sự phát hiện này, hình
như tiến sĩ Burger đã bị dẫn trước bởi một nhà sưu
khảo kém may mắn hơn. Vài tuần lễ mới đây, ông Kennedy,
một nhà khảo cổ nổi tiếng người Anh đã đột nhiên
biến mất khỏi căn hộ của ông tại chung cư Corso.
Người ta đặt ra một liên hệ giữa sự mất tích của
ông và một vụ tai tiếng mới đây là điều có thể làm
cho ông rời khỏi Rome. Bây giờ mới rõ rằng thật
sự ông đã là nạn nhân của lòng hăng say về môn khảo
cổ. Xác ông đã được phát hiện ở giữa các hầm mộ
mới; qua tình trạng các bàn chân và đôi giày của
ông, người ta biết chắc là ông đã phải đi bộ ngày
này qua ngày khác trong các hành lang quanh co,
là những thứ làm cho việc thám hiểm nơi mộ địa rất
nguy hiểm. Với một sự khinh suất không thể tưởng
tượng được, người quá cố đã đi vào mê cung này không
có nến, không có diêm (ít nhất là theo những sự
khám nghiệm đầu tiên) và cái chết của ông là hậu
quả của sự liều lĩnh của ông. Điều làm cho câu chuyện
buồn này thêm đau đớn hơn là việc tiến sĩ Julius
Burger là bạn chí thiết của ông Kennedy. Sự vui
mừng mà ông được hưởng một cách chính đáng về khám
phá phi thường này đã trở thành u ám vì số phận
khủng khiếp của người đồng nghiệp và bạn thân của
ông.”
Hết
Trở về Trang Truyện Ngắn

ÁNH HỎA CHÂU_( LÊ VŨ)
TRĂNG
GẦY ( NGUYỄN TRỌNG HOÀN)
ÐẠI
TƯỚNG VÀ. . . TÔI ( Nguyễn Trọng Hoàn)
TÔI
VÀ. . . “ TRUNG TƯỚNG” NGUYỄN ÐỘC LẬP (Chú
Cuội Ng.Trong Hoàn)
KIẾP
NÀY EM GÁNH LỜI THỀ
-
Nguyễn Trọng Hoàn
SỰ
LỪA DỐI HÀO NHOÁNG -_Nguyễn
Trọng Hoàn
ÐIẾM
CỎ CẦU SƯƠNG - Nguyễn Trọng
Hoàn
Thà
Như Cánh Chim - Nguyễn Trọng Hoàn
Nét
Thời Gian -Nguyễn Trọng Hoàn
Người
mang thánh giá - Nguyễn Trọng Hoàn
Cỏ
Khải Tượng - Nguyễn Trọng Hoàn
Giăng
sáng - Nam Cao
Áo
Gấm Đi Đêm - Phạm Lưu Vũ
Hạc
vừa bay vừa kêu thoảng thốt - Nguyễn Huy Thiệp
Cái đêm hôm ấy... đêm gì ?-
Phùng Gia Lộc
Bữa
cơm trưa - Nguyễn Thị Vinh
Ba
- Đỗ Đức Thu
Ai
phải? - Trần Tiêu
Bữa Tiệc Nhân Sinh - Phạm
Lưu Vũ
Ám
thị - Phạm Thị Hoài
Ẩn
Lan (Quế Hương )
Một
cuộc đua - QUẾ HƯƠNG

|