|   THAM
KHẢO
(Những bài chọn đăng trong trang này của từ
nhiều phía, không nhất thiết là quan điểm của nhóm
Hải Ngoại Phiếm Đàm. . .)
 Ngoài
những bài dưới đây, những chuyên đề ở 2
cột phải, trái luôn được chúng tôi cập nhật (HNPD)
Nhân
vật
Tại sao?
Cộng đồng gốc Ấn nở rộ ở Mỹ
Chỉ cần nhìn những biển quảng cáo ở ga tàu là
rõ. Những công ty du lịch hứa mức giá vé thấp nhất
từ New York đi Mumbai. Một công ty thời trang bán
những chiếc sari lộng lẫy. Và DirectTV hứa hẹn “sáu
kênh truyền hình Ấn Độ hàng đầu tại nhà bạn”.
Ở Edison, một khu ngoại thành của New York, cứ
ba người thì có một người gốc Ấn. Nhiều người nhập
cư mới đến đây để làm bác sĩ, kỹ sư, các chuyên
gia công nghệ cao. Họ bị thu hút tới sống ở khu
“Tiểu Ấn Độ” vì sự thuận tiện – gần ga tàu – và
cả thân thuộc.
“Ở đây họ có thể mua thực phẩm và đồ dùng từ quê
nhà”, Aruna Rao, một nhà tư vấn sống tại đây, cho
biết.
Mặc dù đã có một dòng người Ấn Độ tới Mỹ định cư
vào những năm 1960, người nhập cư gốc Ấn đổ tới
đây nhiều hơn bất kỳ cộng đồng nào khác từ năm 2000
đến 2005. Cộng đồng không chỉ tăng mạnh mà còn đang
ngày một trưởng thành. Sau hàng thập kỷ tự khẳng
định một cách thầm lặng, người Ấn nay ngày một mạnh
dạn khi bàn về những vấn đề như chính trị, sắc tộc
và các chủ đề khác.
“Tôi đã nghiên cứu cộng đồng này suốt 20 năm và
trong 4 hay 5 năm qua, có một sự khác biệt đang
xảy ra”, Madhulika Khandelwal, chủ tịch trung tâm
Người Mỹ gốc Á tại Đại học Queens ở New York bình
luận. “Người Mỹ gốc Ấn cuối cùng đã lên tiếng”.
Có khoảng 2,3 triệu người gốc Ấn mang quốc tịch
Mỹ, bao gồm cả người nhập cư và những người sinh
ra ở Mỹ, theo số liệu thống kê năm 2005. Năm 2000,
con số này là 1,7 triệu.
Họ có những cộng đồng lớn ở New Jersey, New York,
California và Texas. Thu nhập bình quân của họ hơn
60.000 USD/năm, cao hơn mức bình quân cả nước đến
35%. Người Mỹ gốc Ấn cùng với Ấn kiều trên khắp
thế giới gửi về Ấn Độ 23 tỷ USD năm 2005.
Vì vậy, khi băng video quay được cảnh thượng nghị
sĩ bang Virginia George Allen gọi một người Mỹ gốc
Ấn là “macaca” – một loại khỉ và là một từ xúc phạm,
cộng đồng đã nhanh chóng có phản ứng. Chỉ ít ngày
sau, Sanjay Puri, người sáng lập ra Ban Hành động
Chính trị Mỹ Ấn và các nhà lãnh đạo gốc Ấn khác
tại Washington DC yêu cầu và có một cuộc gặp kéo
dài với Allen. Vị thượng nghị sĩ sau đó đã xin lỗi
công khai.
Nếu điều này xảy ra 10 năm trước thì sao?
“Mọi việc sẽ khó khăn hơn nhiều”, Puri nhận xét.
“Nhưng đây là một cộng đồng giàu có và phát triển
nhanh chóng. Người ta bắt đầu hiểu rằng chúng tôi
đang đóng góp về mặt chính trị, và điều này đã tạo
ra một sự khác biệt lớn”.
Nhiều người nhập cư Ấn Độ đến Mỹ hoàn toàn chú
tâm vào thành công cá nhân – giành một công việc
hàng đầu, kiếm tiền và khuyến khích con cái họ làm
tương tự.
Nhưng tình hình đang thay đổi. Sau sự kiện 11/9,
nhiều người theo đạo Sikh gốc Ấn, vốn đội khăn trùm
đầu để thể hiện đức tin của họ, bị nhầm với người
Hồi giáo và bị coi là khủng bố. Hàng trăm người
bị quấy rối hoặc tệ hơn thế. Tại Mesa, Arizona,
một chủ quầy xăng theo đạo Sikh, bị bắn chết ngày
15/9/2001 bởi một kẻ khai với cảnh sát rằng: “Tất
cả những tên Ảrập phải bị bắn”.
Ít người hiểu rõ quyền của mình vì họ không tích
cực tham gia hoạt động chính trị, Amardeep Singh,
giám đốc nhóm Liên minh Sikh ở New York, giải thích.
“Vụ 11/9 tạo nên một thế đối đầu. Chúng tôi nhận
ra bây giờ mình cần phải tích cực tham gia vào tiến
trình hoạch định chính sách. Nếu không các chính
sách sẽ được làm ra mà không xét đến quyền lợi của
chúng tôi”.
Hiện nay nhóm đang có hai đề xuất chờ hội đồng
thành phố New York thảo luận: Một cho phép nhân
viên thành phố đội khăn trùm đầu và một buộc các
quan chức thành phố phải vạch kế hoạch ngăn chặn
các hành vi tội phạm nhằm vào cộng đồng thiểu số,
nếu một vụ tấn công khủng bố khác xảy ra. Gần đây,
có 3 người Sikh đã được bầu vào các vị trí cấp thấp
ở thành phố. “Đó là một bước khởi đầu tốt”, Singh
nhận xét.
“Câu hỏi mà mọi người Mỹ gốc Ấn đang đặt ra là:
Liệu giấc mơ nước Mỹ là kiếm được nhiều tiền và
có những chiếc ôtô sang trọng đã đủ chưa?” ông bình
luận. “Giờ đây, cộng đồng đang đóng góp và hoạt
động một cách tích cực hơn”.
Người Ấn Độ cũng tham gia các lĩnh vực bên ngoài
chính trị và gây ảnh hưởng lên xã hội nói chung.
Họ có mặt đông đảo trong hàng ngũ giảng viên đại
học, kỹ sư và kỹ thuật viên. Khoảng 10% - 12% sinh
viên ngành y hiện nay là người gốc Ấn. Một nửa số
quán trọ ở Mỹ do người Ấn Độ làm chủ.
Tại thành phố New York, Basement Banghra - một
sự kiện âm nhạc pha trộn nhạc hip-hop với các giai
điệu Ấn Độ mỗi tháng thu hút hàng trăm người đến
hộp đêm Sounds of Brazil - sẽ kỷ niệm 10 năm hoạt
động vào năm tới.
Có nhiều nhà văn gốc Ấn, trong đó có người giành
giải Pulitzer như Jhumpa Lahiri (ở Brooklyn), các
nhà làm phim như Mira Nair, người đã dựng bộ phim
“Người trùng tên” dựa trên tiểu thuyết của Lahiri.
Phim chuẩn bị công chiếu vào mùa xuân tới. Có những
ngôi sao truyền hình gốc Ấn như Parminder Nagra
và Naveen Andrews.
“Những điều này đang xảy ra vào cùng một thời điểm,
và bổ sung cho nhau. Cứ như thể cứ cách một ngày
lại có một quyển sách hay một bộ phim lớn hay có
một thành tựu nào đó của người gốc Ấn”, Khandelwal
nhận xét.
Những người gốc Ấn sinh ra ở Mỹ - họ gọi mình là
Delsis- cũng đang tự tin cất lên tiếng nói của mình.
Cùng với sự phát triển nhanh chóng, cộng đồng này
cũng đang trở nên phức tạp hơn. Cộng với sự đa dạng
đến chóng mặt do chính nền văn hóa Ấn Độ - nhiều
ngôn ngữ, khác biệt văn hóa, chính trị và ẩm thực
– là những chênh lệch giai cấp giữa những người
Mỹ gốc Ấn.
Khoảng 1/10 sống trong nghèo đói. “Đây là một cộng
đồng của những sự đối lập”, Deepa Iyer, giám đốc
tổ chức Các nhà lãnh đạo Mỹ gốc Nam Á của Ngày mai,
bình luận. “Chúng tôi nghe nhiều về một cộng đồng
có học vấn cao và giàu có này. Nhưng cũng có những
người không nói sõi tiếng Anh và đang phải chống
chọi các vấn đề về nhập cư và chịu đựng các hành
động phân biệt chủng tộc”.
Những chủ đề như vậy được thảo luận ở New Jersey,
nơi có 170.000 người gốc Ấn (theo số liệu thống
kê năm 2000). Nhiều người ở đây vẫn còn nhớ những
băng nhóm thanh niên da trắng ở thành phố Jersey
vào cuối những năm 1980. Chúng tự gọi mình là Dotbuster
(Kẻ phá hủy nốt ruồi), ám chỉ nốt ruồi giả trang
trí trên trán một sồ phụ nữ Hindu. Vào năm 1987,
một giám đốc tài chính bị đánh đập bằng gậy bóng
chày cho tới chết, trong khi những kẻ hành hung
ông hét lớn: “Hindu! Hindu!”
Những vụ như vậy đã giảm nhưng chưa bao giờ biến
mất, Singh thuộc Liên minh Sikh cho biết. Năm ngoái,
hai thanh nhiên Sikh đã bị hành hung tại trường
công ở New Jersey.
Ở Edison (New York) những năm gần đây có một sự
căng thẳng ngầm giữa người gốc Ấn và cảnh sát. Nó
bùng nổ trong dịp kỷ niệm Quốc khánh Mỹ 4/7. Cảnh
sát được gọi tới một khu căn hộ của người Ấn để
giải tán một đám đông gần 800 người và một người
Ấn Độ cho biết anh đã bị cảnh sát đánh đập. Khi
cộng đồng tổ chức biểu tình vào tháng sau, người
đàn ông nói trên bị bắt với lý do anh ta là người
nhập cư bất hợp pháp. Hiện người này vẫn bị giam.
“Rõ ràng giữa hai bên có sự căng thẳng và nghi
kỵ”, Rao, vốn sống ở Edison từ 7 năm qua, nhận xét.
“Nhiều người tự hỏi: Tôi đang làm gì ở đất nước
này vậy? hay Tôi đã nói rồi mà. Chúng ta sẽ không
bao giờ được chấp nhận đâu”. Cô nói thêm là không
có người gốc Ấn nào trong ban giám hiệu trường học
hay hội đồng thành phố ở Edison.
Các quan chức thành phố kêu gọi các nhà hòa giải
của bang giúp làm cầu nối trong cộng đồng.
Desai, luật sư về nhập cư, đã sống ở New Jersey
từ năm 3 tuổi, nhận xét cô đã nhận thấy nhiều dấu
hiệu thay đổi tích cực so với thế hệ trước: “Chúng
tôi đã tạo nên ảnh hưởng ở tất cả các lĩnh vực.
Giờ đây có nhiều người còn biết đến những ngày lễ
và văn hóa của chúng tôi. Mọi việc đang thay đổi.
Chúng tôi đang hiện diện một cách rõ nét hơn”.
M.C.@VNEX (theo AP)
|
.
