haingoaiphiemdam

THAM KHẢO

(Những bài chọn đăng trong trang này của từ nhiều phía, không nhất thiết là quan điểm của nhóm Hải Ngoại Phiếm Đàm. . .)

Ngoài những bài dưới đây, những chuyên đề ở 2 cột phải, trái luôn được chúng tôi cập nhật (HNPD)

Nhân vật

Tại sao?

Ngoại giao thời động đất

- Cuối cùng, Pakistan cũng đã đồng ý nhận sự trợ giúp từ phía Ấn Độ để giải quyết thảm họa động đất hôm 8/10. Đây là một dấu hiệu tích cực trong quan hệ giữa cường quốc hạt nhân thù địch này. Tuy nhiên, triển vọng về một sự đột phát trong cuộc tranh chấp tại Kashmir dường như vẫn rất mờ nhạt khi Pakistan tỏ ra khá dè chừng.

Trận động đất hôm 8/10 có thể giúp làm tan băng trong quan hệ Ấn Độ-Pakistan nhưng không giúp hai bên giải quyết tranh chấp tại Kashmir.

Kể từ sau khi giành độc lập từ tay thực dân Anh năm 1947, quan hệ giữa Ấn Độ và Pakistan không hề mặn mà. Hai bên đã tiến hành 3 cuộc chiến, 2 trong số đó liên quan tới khu vực tranh chấp Kashmir. Từ năm 1989, khi phong trào nổi dậy chống Ấn Độ bùng phát ở vùng Kashmir do Ấn Độ kiểm soát, New Dehli liên tục chỉ trích Islamabad là thủ phạm - một lời cáo buộc mà Pakistan chưa bao giờ thừa nhận.

Hiện, hai nước là hai cường quốc hạt nhân nhưng chẳng bên nào công nhận quyền hợp pháp của bên kia đối với vùng lãnh thổ này. Mối quan hệ bất ổn giữa hai bên liên quan tới khu vực Kashmir từ lâu đã làm thế giới lo ngại, nhất là năm 2002, khi nguy cơ về một cuộc chiến tranh hạt nhân giữa hai bên dường như gần thanh hiện thực.

Trên thế giới, từng có những mối quan hệ thù địch được xoa dịu sau các thảm hoạ tự nhiên. Sau thảm hoạ Sóng thần tại Aceh - Indonesia tháng 12/2004, chính phủ Indonesia đã cho mở cửa khu vực này, dẫn đến một hiệp định hoà bình do Ngoại trưởng Phần Lan đỡ đâu được ký kết vào tháng 8/2005. Sau trận động đất ở Thổ Nhĩ Kỳ năm 1999, Hy Lạp và Thổ Nhĩ Kỳ đã tiến hành chính sách ngoại giao "động đất", cải thiện đáng kể quan hẹ hai bên.

Nhưng cũng có những mối quan hệ vẫn tiếp tục căng thẳng sau các thảm hoạ tự nhiên. Sau trận động đất tại Bam năm 2003, Iran vẫn không thể hoà dịu với Mỹ. Sau thảm hoạ Katrina, nước Mỹ vẫn từ chối nhận viện trợ từ Venezuela....

Tâm chấn của trận động đất hôm 8/10 vừa qua nằm ở vùng Kashmir do Pakistan kiểm soát mặc dù một số vùng của Ấn Độ cũng chịu ảnh hưởng nặng nề. Lẽ tất nhiên, chính phủ hai nước nhận thấy rằng sẽ là "ngớ ngẩn" khi để sự thù hằn xen vào công tác cứu trợ. Chính vì lẽ đó, chỉ một ngày sau khi nhận được lời đề nghị giúp đỡ từ Thủ tướng Ấn Độ Mamohan Singh, Pakistan đã tuyên bố chấp nhận đồ cứu trợ bao gồm lều bạt, chăn mền, chiếu, thức an và thuộc men từ phía New Dehli. Động thái này phần nào cho thấy hai bên đã bắt tay cùng giải quyết hậu quả của trận động đất kinh hoàng.

Trong quá khứ, hai bên đã từng chứng tỏ những biểu hiện hoà giải, thể hiện qua sự tăng trưởng trong thương mại và du lịch thời gian qua. Dịch vụ xe buýt xuyên qua đường Kiểm soát ngăn cách hai vùng Kashmir và việc thiết lập đường dây nóng giữa Ngoại trưởng hai nước cũng được coi là những thành công vang dội.

Tuy nhiên, cái bắt tay thiện chí ấy khó có khả năng trở thành "cái ôm thắm thiết" bởi lẽ mức độ hợp tác giữa hai bên vẫn còn rất hạn chế. Điều đó thể hiện qua việc Pakistan từ chối để trực thăng Ấn Độ bay vào khu vực Kashmir do nước này kiểm soát bất chấp thực tế người dân ở đây đang rất cần sự giúp đỡ. Tổng thống Pakistan Pervez Musharraf cũng không đồng ý tham gia các nỗ lực cứu hộ chung tại Kashmir. Nói cách khác, Pakistan hoan nghênh mọi sự viện trợ nhân đạo nhưng không chấp nhận bất cứ sự trợ giúp nào liên quan tới quân đội. Ấn Độ cũng từng chấp nhận sự giúp đỡ giới hạn kiểu này từ Pakistan sau trận động đất ở Gujarat năm 2003.

Rõ ràng số phận của cuộc tranh chấp Kashmir vẫn còn là một câu hỏi lửng. Cho tới lúc này, cả Ấn Độ và Pakistan đều chưa đưa ra một giải pháp mang tính xây dựng nào để thực sự chấm dứt cuộc tranh chấp này. Tất cả chỉ nằm trong khuôn khổ một cuộc khủng hoảng nhân đạo, không thể hơn.

Huyền Trang