Đảo quốc Melanesia đang biến khỏi bản đồ thế giới

Khung cảnh này sẽ sớm biến mất
Nếu dự đoán của các nhà khoa học đúng thì trong tương lai nhiệt độ của địa cầu tăng 1 hoặc 2 độ C, mực nước biển cũng cao hơn hiện nay, và các cơn bão sẽ kéo đến thường xuyên hơn.
Điều đó có nghĩa gì đối với những vùng đất thấp hơn mặt nước biển như đảo quốc Melanesia ở Thái Bình Dương? Và người dân sống ở những nơi đó?

Trước hết, cũng nên nhắc lại là cách đây gần 60 năm, tại một hội nghị quốc tế về địa cầu diễn ra ở Rio de Janeiro, cộng đồng thế giới đã cam kết sẽ quan tâm đến chuyện biến đổi khí hậu.

Nhưng tuần này có bằng chứng cho thấy mối đe dọa từ sự biến đổi của khí hậu địa cầu vẫn đang lù lù tiến về phía chúng ta.

Nước Melanesia ở Thái Bình Dương cho biết họ sẽ đóng cửa vào cuối năm nay.

Trong một thông cáo đưa ra trong tuần, chính phủ đảo quốc này nói rằng khí hậu biến đổi khiến con người không còn có thể sống trên đảo được nữa.

Chính phủ Melanesia nói đây là do sự thất bại của các cơ chế quốc tế về khí hậu địa cầu như là Nghị định thư Kyoto.

Nước biển, một thời là nguyên nhân khiến du khách đổ xô đến các bãi biển tuyệt vời của Melanesia, nay lại là kẻ thù của người dân trên đảo quốc này.

Không mấy du khách đến đây nữa và nguồn nước ngọt trên đảo bây giờ bị nhiễm mặn.

Những bãi cát vàng óng ánh nay không còn vì những cơn bão nhiệt đới thổi đi mất và san hô quanh bờ biển Mltanesia cũng chết đi.

Cảnh báo từ nửa thế kỷ trước

Người dân Melanesia, cũng như ở đảo quốc láng giềng Kiribati đã báo động với thế giới về chuyện này cách đây hơn 50 năm rồi.

"Chúng tôi, người dân Kiribati, đã cảnh báo với các nước phát triển rằng họ phải tìm cách cắt giảm các loại khí gây hiệu ứng nhà kính, để việc mực nước biển dâng lên không tác động quá nhiều đến chúng tôi."

"Nếu họ không làm vậy, đảo quốc chúng tôi sẽ bị chìm dưới làn nước biển và đó là những gì đang xảy ra," người dân này nói.

Đây là lần đầu tiên kể từ khi con người ghi chép lại lịch sử, một quốc gia bị xóa tên trên bản đồ bởi vì khí hậu biến đổi khiến con người không còn có thể sinh sống trên đó được nữa.

Quốc hội, các cơ quan chính phủ sẽ phải đóng cửa, các doanh nghiệp sẽ phải khai phá sản, dân chúng trên đảo phải di cư đi nơi khác, và ghế của Melanesia tại Liên hiệp quốc sẽ bị bỏ trống.

Chính phủ đang quyết định sẽ tiến hành thủ tục pháp lý như thế nào để đòi bồi thường.

Nhưng Peter Roderick, một luật sư chuyên về khí hậu biến đổi và hiện đang tư vấn cho chính phủ Melanesia, cho biết trường hợp này chưa từng xảy ra.

"Trong trường hợp của đảo quốc Nauru hồi cuối thế kỷ 20, họ kiện chính phủ Úc do chính phủ nước này khai thác phốt-phát quá nhiều, khiến nhiều khu vực trên đảo không còn sinh sống được nữa. Cuối cùng thì Úc đồng ý bồi thường."

"Trước đó người dân trên đảo quốc Marshall được một phiên tòa xử thắng kiện và buộc chính phủ Hoa Kỳ phải bồi thường trên 300 triệu đôla vì đã tiến hành các cuộc thử nghiệm vũ khí nguyên tử trên đảo quốc này."

Ai chịu trách nhiệm?

Chính phủ Melanesia có thể kiện ai bây giờ? Mọi chuyện tùy thuộc vào việc khí hậu biến đổi có thể chứng minh về mặt khoa học hay không?

Đối với nhiều quan sát viên, bằng chứng có được là vào năm 2001, khi Ủy ban liên chính phủ về biến đổi khí hậu, đã công bố bản đánh giá số 3 xác nhận các tác động của việc khí hậu biến đổi.

Ủy ban này bao gồm các nhà khoa học có nhiệm vụ tư vấn về mặt khoa học của vấn đề khí hậu cho các chính phủ.

Một trong những nhà khoa học viết bản báo cáo là Dave Griggs cho biết, "Dự đoán của chúng tôi về nhiệt độ trong vòng 100 năm tới cho thấy có sự gia tăng chưa từng xảy ra."

"Trong tình huống xấu nhất, nhiệt độ của địa cầu có thể tăng đến 5,8 độ C. Mực nước biển trong tình huống xấu nhất có thể dâng lên 88cm. Như vậy có nghĩa nhiệt độ gia tăng sẽ gây ra nhiều tác động trên khắp địa cầu."

Kiện được gì?

Chính phủ Melanesia tuần này sẽ cho biết họ kiện những ai, nhưng có lẽ có Hoa Kỳ, là nước sản xuất lượng khí gây hiệu ứng nhà kính nhiều nhất trên thế giới, ngoài ra còn có những nước công nghiệp khác như Ấn Độ.

Chính phủ cũng sẽ công bố chi tiết của vụ kiện, mà theo luật sư Peter Roderick, có nhiều cách để đòi bồi thường.

"Đảo quốc này sẽ mất đặc khu kinh tế nên họ có quyền kiện ra trước tòa hòa giải về luật biển. Xét về mặt con người thì người dân Melanesia trở thành những người tị nạn."

"Ủy ban Nhân quyền Liên hiệp quốc có thể phán quyết rằng nhân quyền của người dân trên đảo bị vi phạm."

Ông Roderick cho biết ngoài ra còn có khả năng đưa chuyện này ra Tòa án quốc tế bởi vì theo luật quốc tế một quốc gia không được quyền bức hại một nước khác.

Mỗi lúc hoang hôn xuống trên bãi biển tuyệt đẹp của Melanesia, thanh niên nam nữ nắm tay ca những khúc hát trử tình.

Nhưng những giai điệu đó cùng với âm thanh của sóng biển vuốt ve những bãi cát vàng chói trên đảo sẽ sớm đi vào quên lãng.

Tất cả sẽ chỉ còn trong trí nhớ và phai nhạt dần theo thời gian.

Nhìn mặt trời lặn trên biển Melanesia, nơi từng được mệnh danh là hòn ngọc của Thái Bình Dương, ai cũng tự hỏi, không biết bao nhiêu tiền mới đủ để bồi thường cho sự mất mát này?

Trí nhớ giả và liệu pháp thôi miên

Tìm thấy ‘trung tâm giấc mơ’ của não

Anh: Tìm thấy 6 ngôi mộ binh lính từ thế kỷ X

Giả thuyết mới về tổ tiên người Châu Mỹ

.Thiên cổ đoạn trường kim nhất tục.
Phiếm Đàm tòng thử kế Thừa sai.