Trái
đất từng là một quả cầu tuyết khổng lồ
 Sự
tan vỡ của những mảng lục địa cổ đại đã biến trái
đất thành một địa ngục băng hà kéo dài trong hàng
triệu năm. Trên quả cầu tuyết này, băng bao phủ
mọi lục địa và biển đóng băng cho đến tận đường
xích đạo - một hiện tượng xảy ra ít nhất 2 lần trong
khoảng 800-550 triệu năm trước.
Thời kỳ Băng Hà dường
như vô tận này đã được mở ra như thế nào đến nay
vẫn là một điều bí ẩn. Trước đó, một số nhà khoa
học cho rằng mặt trời đột ngột bị lạnh đi trong
một khoảng thời gian, hoặc trái đất bị nghiêng trên
trục của nó làm cho sức nóng mặt trời bị suy giảm.
Nhưng nghiên cứu mới nhất do các chuyên gia tại
Trung tâm nghiên cứu khoa học quốc gia của Pháp
(CNRS) và Đại học Florida (Mỹ) thực hiện, đã mở
ra tia sáng về một giả thuyết ít được để mắt tới:
những cú lắc giật địa chất đã xé rách bề mặt trái
đất và tạo nên một hiệu ứng nhà băng.
Vào thời điểm đó,
các lục địa ngày nay gắn kết thành một siêu lục
địa gọi là Rodinia, một thực thể rộng lớn đến nỗi
mưa từ biển không thể vào sâu trong lục địa. Khi
Rodinia bị xé tách thành các mảnh nhỏ, lượng mưa
đã thay đổi một cách nhanh chóng. Mưa rơi xuống
những hòn đá bazan mới được phun lên từ miệng núi
lửa và tạo ra một phản ứng giữa nước và canxi silicat.
Trong đó, CO2 được tách ra khỏi không khí và cô
lập thành canxi carbonate, sau đó rửa trôi ra biển.
Mô hình máy tính
ngày nay cho thấy việc hút khí nhà kính CO2 ra khỏi
không khí đã gây nên đợt đông lạnh kinh hoàng. Nó
ngược lại với hiệu ứng nhà kính, khi mà lượng CO2
tăng lên làm nóng trái đất.
Theo sự mô phỏng
thì trước khi Rodinia tan vỡ khoảng 800 triệu năm
trước, hàm lượng CO2 trong khí quyển là 1.830 phần
triệu (ppm), và nhiệt độ toàn cầu trung bình là
10,8 độ C. Đến thời điểm Rodinia tan vỡ, 50 triệu
năm sau, bức tranh đã hoàn toàn khác. Hàm lượng
CO2 là 510 ppm và nhiệt độ trung bình là 2 độ C.
"Sự thay đổi
địa chất đã tạo ra một sự chuyển dịch ghê gớm từ
khí hậu nhà kính tới khí hậu nhà băng trong kỷ Đại
nguyên sinh mới. Kết hợp với phản ứng giữa đá và
mưa đã biến trái đất thành một quả cầu tuyết khổng
lồ", các nhà khoa học kết luận.
Minh Thi (theo ABC
Online)
 XEM
TIẾP
|
