Người Hà Nội sành ăn

Để bắt đầu, anh đề nghị hãy đi từ các món ăn miền Bắc. Chiều 16-7, anh và tôi đến quán Dáng Xưa, số 33 Cao Thắng, quận 3. Không gian vừa phải được trang hoàng, bài trí theo Phở: Món ăn quốc hồn quốc túy
Trong cuốn Hà Nội băm sáu phố phường (1942), nhà văn Thạch Lam đã đề cập bánh cuốn, bún riêu, bún bung, bún ốc, bún chả, cốm vòng, bánh tôm và nhất là phở bằng tất cả những cảm nhận đặc biệt về vị ngon của từng món ăn. Thạch Lam đã thốt lên hai câu thơ khi ngửi thấy mùi bún chả: “Ngàn năm bảo vật đất Thăng Long/Bún chả là đây có phải không?”. Đối với Thạch Lam, “phở là một thứ quà đặc biệt của Hà Nội, không phải chỉ riêng Hà Nội mới có, nhưng chính là vì chỉ ở Hà Nội mới ngon”. Vào thời những năm 1940, phở đã rất phổ biến ở Hà Nội: “Đó là thứ quà ăn suốt ngày của tất cả các hạng người, nhất là công chức và thợ thuyền. Người ta ăn phở sáng, ăn phở trưa và ăn phở tối”. Ngày nay, phở được xem như là món quốc hồn quốc túy của Việt Nam. lối cổ điển. Bước chân vào bạn đã cảm được ngay cái hương vị xứ Bắc qua y phục áo tứ thân, đầu đội khăn mỏ quạ của các cô phục vụ.

Anh bạn gọi món hến xào nghệ rau thìa là ăn lạ miệng, cá điêu hồng xắt lát mỏng ăn sống cuốn với lá đinh lăng có mùi nhẫn nhẫn, chấm nước tương mè, rồi món lươn um chuối nấu trong nồi đất có kèm những miếng tàu hũ (người Bắc kêu là đậu phụ)... Tôi ăn thấy ngon có lẽ vì mới lần đầu lạ miệng. Thực khách hôm đó có nhiều người nói giọng Bắc, ắt hẳn họ đến đây vì nhớ món ăn quê hương. Cuối buổi, chúng tôi được mời những bát nước lá vối màu nâu sóng sánh.

Món ăn miền Bắc mà tiêu biểu là Hà Nội vô cùng phong phú. Người Hà Nội lại nổi tiếng là sành ăn. Bởi vậy những quán ăn miền Bắc ở đất Sài Gòn không làm sao kể hết... Những nơi này hầu như không thiếu một món gì, kể cả món chả rươi hiếm có và đọt lang chấm tương bần đạm bạc.

Anh bạn ăn xong, nói: “Mới đây đọc trên Internet có giới thiệu một dãy quán ăn miền Bắc trên đường Trần Quang Khải, mai mốt tìm đến đó xem”. Vâng, ẩm thực có một sức lôi cuốn thật khó lòng cưỡng lại được!

Món ăn Huế: từ cung vua đi ra dân dã

Anh bạn cắc cớ hỏi tôi: Sài Gòn có bao nhiêu món ăn miền Trung? Chịu! Trong cuốn sách dạy nấu ăn của bà Hoàng Thị Kim Cúc ở Vĩ Dạ – nghe đâu hồi trẻ bà là người tạo cảm hứng cho sự ra đời của bài thơ nổi tiếng Đây thôn Vĩ Dạ của Hàn Mặc Tử – cho biết có tới 1.300 món ăn xứ Huế và cuốn sách này đã giới thiệu khá công phu 60 thực đơn bốn mùa với 600 món ăn nấu theo lối Huế, gồm 125 món ăn chay, 300 món ăn mặn, 175 thứ chè, cháo, dưa, mắm... Huế là nơi phủ chúa, cung vua, nơi hàng mấy trăm năm quy tụ tinh hoa khắp mọi miền đất nước nên có nhiều món ăn là điều dễ hiểu.

Lần này anh bạn đưa tôi đến quán Ngự Viên nằm góc đường Kỳ Đồng- Nguyễn Thông, quận 3. Quán nhỏ và âm nhạc êm dịu như phong cách kín đáo của người Huế. Vài bức tranh trên tường tạo nét quý phái riêng cho quán. Chúng tôi ăn món bánh ướt tôm chấy chan nước mắm có những lát ớt vàng cay nồng đặc trưng của Huế, món gỏi trái vả cũng rất ngon với vị chan chát ngòn ngọt...

Các quán ăn Huế rất dễ tìm thấy trên mọi ngả đường Sài Gòn. Bạn có thể đến quán Vĩ Dạ, Hương Bình trên đường Cao Thắng, quận 3 để thưởng thức món bún bò giò heo đã trở nên quen thuộc với người dân TP, các loại bánh ướt cuốn thịt, bánh khoái, bánh nậm, bột lọc... mang đậm hương vị cố đô.

Các món ăn xứ Quảng cũng góp phần làm cho món ăn miền Trung thêm phần rôm rả. Món mì Quảng ở đường Trần Quang Diệu (quận Phú Nhuận) có 4-5 quán nối tiếp nhau, bán từ 19 giờ đến khuya, lúc nào cũng đông, ngồi kín chỗ. Quán Phú Hương, số 21 Sao Mai, phường 7, quận Tân Bình, được dân xứ Quảng tha hương nhận xét là “cũng rứa” với các món đặc trưng mì Quảng, cao lầu, cháo gà lòng thả, bún cá ngừ, cá nục cuốn bánh tráng, mít trộn, ruột già xào nghệ...

Cơm Việt Nam thuần túy chất Nam Bộ

Món “độc” Sài Gòn
Khách nước ngoài đến TPHCM, nhất là khách sành điệu có thể thưởng thức món Château -briand, bò bít tết, cơm cá chỏm Tây Ban Nha, gà rán hamburger, vịt quay Tứ Xuyên, cá kỳ lân, hải sâm hầm thuốc Bắc... Hương vị không thua kém gì nơi xuất xứ mà có phần còn ngon hơn nữa.

Vào khu Chợ Lớn đặc biệt có nhiều món hầm, món tiềm thuốc bắc đã ngon lại bổ. Ở khu Châu Văn Liêm - Nguyễn Trãi có món lẩu đầu cá ăn với mì, bún, bắp chuối, nấm rơm... Ruột cá và trứng cá là món dành cho người sành điệu. Rồi xúp bong bóng cá, thưởng thức một chén nóng hổi... chắc chắn giấc ngủ sẽ tới mau và ngon giấc.

Sài Gòn là đất Nam Bộ nên món ăn miền Nam thì... khỏi nói! Trước hết là cơm Việt Nam thuần túy với gạo chợ Đào, nàng Hương và nhiều món ăn đặc trưng Nam Bộ như canh chua cá bông lau, canh chua thơm cá lóc, cá rô, trê, cá kèo kho tộ ăn với dưa ngó sen, dưa giá, thịt kho tàu hột vịt, canh khổ qua hầm nhồi thịt... Người ở TP lâu ắt biết đến những quán cơm Cây Dù Vàng, Dù Xanh (đường Mạc Thị Bưởi), những quán ở Nguyễn Cư Trinh, Bà Cả Đọi...

Còn về các món ăn chơi sáng trưa chiều tối thôi thì đủ cả! Bạn có thể thưởng thức hủ tiếu Nam Vang, hủ tiếu Mỹ Tho, bánh canh, bún thịt nướng... đến các loại mì, hủ tiếu mì mang đậm hương vị của người Hoa, rồi qua các loại bánh xèo đường Đinh Công Tráng (khu Tân Định), bánh bao Cả Cần, bánh mì Như Lan, Sáu Minh... Thật khó lòng kể hết ra được!

Nói đến món ngon vật lạ ở miền Nam không thể không nhắc đến món cá khoai – loài cá chỉ có ở miền Nam- đem chiên ăn với dưa cải muối chua chắm nước mắm ớt, ăn vừa giòn vừa ngọt vừa béo hoặc nấu cháo, nấu canh chua, bỏ vào miệng chưa kịp nhai đã tan ngay. Các món này chỉ thấy bán ở quán Trống Đồng, số 5 Lê Quý Đôn, quận 3.

Ngỡ là biết hết mọi thứ món ngon vật lạ của miền Nam rồi nhưng một hôm anh bạn đã tạo cho tôi một bất ngờ: Đi ăn bánh giá chợ Giồng - Gò Công. Đó là thứ bánh của quê anh nên anh xăng xái giới thiệu với tôi. Đây là món đặc sản của xứ Gò Công (Tiền Giang) thường có trong tiệc cưới sang trọng ngày trước ở Gò Công. Bánh được làm bằng bột gạo hòa với một ít trứng gà, nhân thịt heo, gan heo, tôm trộn với gia vị bột ngọt, muối, đường, tỏi trộn đều sau đó múc từng vá đổ vào chảo dầu chiên lên. Bánh ăn với nước mắm tỏi ớt kèm rau sống. Và bạn biết rồi đó, trong bữa ăn hôm đó anh bạn tôi lại luận về các món ăn Sài Gòn với sự say mê kỳ lạ!