VƯỜN HỒNG

Hoài Thượng Biệt Hữu Nhân
Thơ TRINH CỐC
Dịch Nguyễn Mông Khôi

Dương Tử giang đầu dương liễu xuân,
Dương hoa sầu sát đô giang nhân.
Sổ thanh phong địch Ly Đình vãn.
Quân hướng Tiêu Tương, ngã hướng Tần.

.

Dịch nghĩa:
Tiễn Bạn Trên Sông Hoài

Mùa xuân đầu sông Dương Tử, cây liễu xanh mướt,
Hoa dương liễu làm chết lòng người sang sông.
Buổi chiều tiếng sáo nổi lên ở Ly đình.
Anh đến Tiêu Tương, tôi về Tần.

Dịch thơ:
Đầu sông Dương Tử liễu đang xanh .
Buồn chết hoa dương tiễn cố nhân.
Tiếng sáo Ly đình chiều vọng tới.
Anh rẽ Tiêu Tương, tôi về Tần.

Bình:

Trịnh Cốc là thi sĩ thời Đường. Năm 7 tuổi đã làm thơ. Đậu tiến sĩ năm Niên hịêu Quang Khải III ( 887 ) ra làm quan, tới chức ‘’ Đô Quan Lang Trung ‘’. Ông có 9 người bạn thân, thường sướng họa rất tương đắc. Người đương thời gọi là ‘’Phương Lâm Thập Triết’’.
Trong thi văn không thiếu những bài thơ tiễn bạn. Nhưng bài ‘’ Hoài Thượng Biệt Cố Nhân’’ của ông được nhiều người ưa thích bởi cách dùng chữ và lối xử dụng điển tích thích hợp.
Ông có người bạn thân nơi xa tới thăm, ở chơi môt thời gian dài. Khi về, thi sĩ đưa chân tới ngã ba khúc sông Tiêu Tương.
Ngày chia tay, vào môt chiều xuân. Những cây liễu trên bờ đầu sông Dương Tử, lá xanh biếc, điểm suyết hoa vàng rực rỡ. Hoa dương càng đẹp thì lòng ông càng buồn đứt ruôt ( dương hoa sầu sát ) bởi vì sắp phải chia tay ‘’ cố nhân’’, người bạn tương đắc, quen biết nhau từ thuở đi học, cái tâm trạng của ông:
Cảnh nào cảnh chẳng đeo sầu
Người buồn cảnh có vui đâu bao giờ?
Đang sầu ly biệt thì tiếng sáo chiều ở Ly Đình vọng tới càng làm nát lòng thêm:
Sổ thanh phong địch Ly Đình vãn.
Tiếng sáo buồn thảm Ly Đình chưa dứt, thì tới ngã ba sông là nơi thi sĩ bịn rịn chia tay bạn. Núi sông cách trở, có lẽ còn lâu lắm mới gặp lại nhau! Tuổi già, gặp được bạn quý lần nào là vui lần đó.
Quân hướng Tiêu Tương, ngã hướng Tần.
Cái tên Tiêu và Tương cũng gợi mối sầu ly biệt. Sông Tiêu từ tỉnh Hồ Nam đổ vào Tương giang, sông này phát nguyên từ Quảng Tây vào Đông Đình Hồ. Tiêu Tương nhắc tới sự tích nàng Lương Ý yêu cậu học trò nghèo Lý Sinh ở cùng vùng sông Tương, mà hai người không lấy được nhau. Lương Ý làm môt bài thơ than thở:
Chàng tại đầu sông Tương.
Thiếp ở cuối sông Tương.
Cùng ở đây mà chẳng thấy nhau.
Cùng uống nước sông Tương.

( Quân tại Tương giang đầu
Thiếp tại Tương giang vĩ.
Tương cố , bất tương kiến
Công ẩm Tương giang thủy)

Chỉ với 4 câu thơ gồm 28 chữ, thi sĩ Trịnh Cốc đã cho đọc giả thấu được cái tình bạn thắm thiết và nỗi buồn đứt rut lúc tiễn biệt cố nhân.

Nguyễn Mộng Khôi

CÙNG MỘT TÁC GIẢ:

Những Kẻ Bị Cắt Tai ( Giác Chánh - NMK)

TRI TÚC

CHÙA TRẤN-QUỐC Ở HỒ-TÂY QUA LICH SỬ & THI VĂN

Hội ngộ với văn học và lịch sử

CỎ CÂY CŨNG CÓ LINH HỒN

Không khí không mất tiền mua

TÂM BÊNH SANH THÂN BÊNH

ẤN GIÁO-PHẬT GIÁO-HỒI GIÁO

Lý Thường Kiệt

ĐỘNG HOA VÀNG

Sức Mạnh Của Cầu Nguyện

Thành Cổ Loa-Tình Mỹ Châu

BA NGÀY GIẢI PHÓNG THĂNG LONG

BẢN DỊCH THƠ TRỊNH CỐC- NGUYỄN MỘNG KHÔI

Vu Lan & Cúng Cô Hồn

VẠN HẠNH THIỀN SƯ

Bà Chúa Liễu Hạnh

Thăng trầm của chữ Nho qua bài thơ ÔNG ĐỒ

Ai Lên Xứ Lạng Cùng Anh

Dương Vân Nga :Từ chính sử đến truyền thuyết

LINCOLN VÀ KENNEDY

XEM TIẾP