Ngô Tất Tố
KIỂU ĐẤT Ở PHỐ HÀNG
TRỐNG
Thấy cái đầu
đề này, không khéo có người đem cáng đến đón mình
đi làm đất. Xin chớ, vì khoa học Tả Ao mình thật
dốt đặc, cái kiểu đất Hàng Trống mình nói đây chỉ
là do ý tưởng tượng mà đoán ra, chẳng có căn cứ
vào sách nào cả. Tuy không dựa vào sách, nhưng quyết
là đúng. Ai không tin thử diễu một vòng qua phố
Hàng Trống mà ngắm xem. Cái ngôi đền ở giữa phố
choèn choèn bằng cái quán bán nước, thè lè ra mép
đường đi, chẳng biết là thờ vị thần chi mà coi bộ
sầm uất hết sức. Một năm 360 đêm, đêm nào cũng như
đêm nào, khói hương nghi ngút, đèn nến bập bùng,
đàn bà con gái đến lễ đông như nêm cối; có khi lễ
trên hè không hết, lễ xuống cả dưới vệ đường, làm
cho mình nhiều lúc đi qua trông thấy mà sợ thay,
-vì nếu có hai chiếc tô tô gặp nhau ở đó, thì không
khéo có kẻ mất mạng. Lạ nhất là bất kỳ bà nào, cô
nào, hễ đã bước đến cửa đền, thôi thì đầu ai đầu
nấy, gật lấy gật để, trông như mấy chục cái chày
giã gạo cùng một lúc. Coi cho kỹ thì những người
đến lễ đây, phần nhiều là những ả má phấn môi son,
nếu không trông thấy ba chữ "Nghiễn thiên muội"
ở trên cửa đền, ai cũng phải đồ là đền thờ vị thần
mày trắng. Trước kia mình vẫn tưởng vì đền này thần
thiêng cho nên đông khách lễ bái, đến nay xét ra,
mới biết sự đông khách đó không tại thần thiêng
chỉ tại "được đất". Bởi vì ở đó có phải
chỉ có một mình cửa đền ấy mà thôi đâu, hai bên
tả hữu còn có hai cái "xăm" nữa, nghe
nói cả hai đều được "đêm đêm hàn thực, ngày
ngày nguyên tiêu" tất cả -theo câu tục ngữ:
"tốt đất, cò đậu", thì có lẽ phố Hàng
Trống là chỗ đất tốt, cho nên một đền hai "xăm"
đều phát phúc như thế, không biết mạch đất từ ngôi
đền chạy sang hai ngôi "xăm", hay là từ
hai ngôi "xăm" chạy về ngôi đền? "Xăm"
ở thành phố thì là sự bất thường không lạ, duá có
ngôi đền quái gở ấy mà lại lù lù mọc ở Hà thành
thì thật chướng mắt. Nếu có người Anh hay người
Nhật qua đó, bụng họ tất phải hỏi thầm:
"Làm sao ở chỗ đô hội lớn của một xứ thuộc
địa nước văn minh mà lại có chỗ kỳ khôi như vậy?"
Nào các ông nghị viên thành phố ở đâu? Mọi ngày
các ông hay soi xét những ngõ dơ phố bẩn mà xin
sửa sang kia mà, cái ngôi đền Hàng Trống này đối
với con mắt người ngoại quốc chẳng qua như đống
rác ở giữa phố vậy. Các ông mần thinh sao đành?
 XEM
TIẾP
|
