|  SỨC
KHOẺ & DINH DƯỠNG
"Nhớ
nhà quăng điếu thuốc"
Người bạn ư ử hát: Trên đường về nhớ đầy/ Chiều
chậm đưa chân ngày… Ngỡ lòng mình là rừng/ Ngỡ hồn
mình là mây/ Nhớ nhà quăng điếu thuốc/ Khói huyền
bay lên cây…
Bỏ hút mới là sành điệu
Va anh "quăng" điếu thuốc thiệt! Ai cũng
tưởng anh nói chơi cho vui! Thì ra anh đang tập
bỏ thuốc lá và anh hứa với vợ con là sẽ quyết tâm
bỏ thuốc lá. Hút thuốc lá bây giờ trở thành "quê"
quá! Thay vì như ngày xưa, người ta cho người hút
thuốc là sành điệu, là lịch lãm…; bây giờ thì ngược
lại! Lên máy bay: cấm hút, vô hội nghị thì phải
chui vào toa-lét để hút, bước tới nhà hàng cũng
phải tìm khu vực riêng mịt mù khói thuốc để thở!
Thấy mình ngậm điếu thuốc trên môi, ai cũng nhìn
thương hại, tỏ vẻ khó chịu. Mời ai điếu thuốc họ
lắc đầu rồi nhã nhặn nói cám ơn mà ứa gan (!?).
Nhưng khổ nhất là vợ con. Rồi vì thương vợ thương
con mà anh lỡ hứa từ nay "nhớ nhà quăng điếu
thuốc" thay vì "nhớ nhà châm điếu thuốc",
ít ra thì khói huyền cũng bay lên cây chớ không
phải bay vô phổi mình!
Nhưng "quăng" có dễ không, mới là vấn
đề! "Dễ ợt! Tôi đã bỏ thuốc lá cả trăm lần
rồi!", nhà văn Mỹ Mark Twain đã nói như thế!
Nghĩ cũng ngộ, tại các nước phát triển ngày nay
tỷ lệ hút thuốc lá ngày càng giảm, trong khi ở các
nước nghèo vẫn đốt hàng tỉ đồng mỗi năm cho thuốc
lá! Đã nghèo lại nghèo thêm! Cũng tại vì "người
khôn ăn bòn kẻ dại". Họ khôn, họ tích cực hạn
chế hút thuốc lá ở xứ họ vì sợ hại môi trường, sợ
gây bệnh cho dân họ nhưng cứ sản xuất ào ào để xuất
khẩu sang các nước nghèo như ta! Còn dụ ta hút đủ
thứ. Các chiến dịch quảng cáo thuốc lá hàng năm
bỏ ra hai, ba tỉ đô la để làm quảng cáo, trong khi
chương trình chống tác hại thuốc lá chỉ có vài triệu.
Điều ngộ nghĩnh là các hãng thuốc lá đua nhau "tài
trợ" cho các chương trình chống thuốc lá, nhất
là cho đối tượng đầy "tiềm năng" là thanh
thiếu niên!
Tác hại của thuốc lá quá nhiều, ai cũng biết,
chẳng hạn thuốc lá chứa đến 4.000 chất rất độc gây
chết người như nicotine, arsenic, cyanide, carbon
monoxide và formaldehyde… với khoảng 43 chất gây
ung thư đã được biết rõ. Các nghiên cứu cho thấy
có đến 28 thứ bệnh có liên quan đến hút thuốc lá
từ tim mạch đến dạ dày, ung thư đến đẻ non, chẻ
vòm hầu ở trẻ sơ sinh, liệt dương ở đàn ông… Tuy
vậy ở những người đã nghiện thật sự rồi thì rất
khó mà "quăng" điếu thuốc!
Học cách bỏ thuốc
Người ta sinh ra không phải tự nhiên mà biết hút
thuốc lá như biết bú sữa mẹ! Lúc đầu hút thử, hút
chơi, sặc sụa, nhức đầu, đắng miệng, nôn oẹ… sau
đó mới quen dần và ghiền lúc nào không hay! Vậy
muốn "quăng" thuốc lá cũng cần phải trải
qua một quá trình "học tập" khó khăn không
kém, với quyết tâm cao, và có cả một kế hoạch từng
bước mới hy vọng thành công.
Người bỏ thuốc lá phải sẵn sàng chấp nhận thất
bại. Không buồn, không nản. Dĩ nhiên nếu có sự hỗ
trợ của nhóm bạn bè, của y tế, của môi trường chung
quanh càng tốt.
Cần "coi ngày" tốt để bỏ thuốc lá! Đừng
chọn đúng vào ngày sinh nhật vì sẽ có ngay lý do
để triển hạn.Tập luyện thể lực, uống nhiều nước
và ăn uống với một thực đơn quân bình, nhiều rau
trái. Tập "ghét" thuốc lá dần dần bằng
cách chọn một loại thuốc không ưa thích lắm để hút
trong những ngày đầu. Hút nửa điếu rồi bỏ. Giả bộ
quên mang thuốc theo mình. Giấu kỹ hộp quẹt ở đâu
đó, khó tìm một chút. Mua thuốc lá lẻ, đừng mua
nguyên bao. Từng bước như vậy trong năm bảy hôm
thì đến ngày N, ngày bạn quyết tâm "quăng".
Mời vợ con và năm ba người bạn thân không hút thuốc
lá đến "chứng giám". Thăm viếng các nơi…
cấm hút thuốc lá, đi ăn ở nhà hàng có khu vực "không
khói thuốc" với vợ con, với người yêu…
Thế nào rồi cơn nghiện cũng sẽ đến. Chuẩn bị trước
để đỡ lúng túng. Làm việc gì đó luôn tay để hai
tay bận rộn đến nỗi dù các ngón tay ngứa ngáy nhột
nhạt nhớ thuốc cũng đành chịu. Đánh răng thường
xuyên. Thở sâu. Tập dưỡng sinh. Thiền. Yoga.
Tuần lễ đầu, "tình cảnh" khá là trầm
trọng, đến nỗi nhiều người chịu không nổi, đành
bỏ cuộc: Thí dụ thấy ho, ho dữ dội, ho nhiều hơn!
Nghe nói hút thuốc làm cho ho, nay thấy bỏ thuốc
mà còn ho nhiều hơn, đâm hoảng! Thực ra ho rất cần
thiết để làm sạch buồng phổi ám khói lâu nay! Ho
là cách giải độc, chỉ kéo dài chừng một tuần rồi
hết. Cũng dễ thấy khô miệng, đắng chát. Bón. Toát
mồ hôi. Đói bụng. Nhức đầu vì… ghiền! Thường trong
tuần đầu dễ quay quắt, mất ngủ. "Nhớ ai như
nhớ thuốc lào. Đã chôn điếu xuống lại đào điếu lên"!
Các nghiên cứu cho thấy sau khoảng 12 giờ bỏ hút,
cơ thể bắt đầu thay đổi, tiếp tục loại dần dần độc
chất. Sau một tuần, đã thở dễ hơn, thông thoáng
hơn, mũi nghe mùi tốt hơn, ăn ngon hơn, thưởng thức
thức ăn tốt hơn. Bớt thấy ghiền và như vậy là đã
thành công rồi vậy!
BS. ĐỖ HỒNG NGỌC
|
.
