Tác phẩm Kim Dung dựng thành phim: Hấp dẫn mọi thời đại

Một cảnh trong Thiên long bát bộ (Trung Quốc sản xuất 2004).
Thập niên 80, khi tác phẩm Anh hùng xạ điêu lần đầu tiên được TVB dựng thành phim truyền hình, đã được khán giả đón nhận nồng nhiệt, lập nên kỳ tích tỉ suất bạn xem đài thời bấy giờ, kéo theo trào lưu chuyển thể tiểu thuyết võ hiệp Kim Dung.
Đến thập niên 90, TVB tái dựng các Thần điêu đại hiệp, Lộc đỉnh ký… “Cơn sốt” Kim Dung lại được hâm nóng trở lại. Cùng một bộ tiểu thuyết, cốt truyện có khi được chuyển thể nhiều lần, muốn tác phẩm của mình ăn khách, các nhà làm phim phải tăng cường sức hấp dẫn ở dàn diễn viên, kỹ xảo, trang phục, ngoại cảnh… Nhưng nhìn chung, phong cách làm phim chỉ biến đổi theo nguyên lý tuần hoàn: Trung thành với nguyên tác - sáng tạo, mở rộng - quay về với nguyên tác. Việc đó khẳng định một điều, giá trị của các tác phẩm Kim Dung luôn tồn tại với không gian và thời gian.

Thập niên 80: Trung thành với nguyên tác

Thư kiếm ân cừu lục: 60 tập. Lần đầu tiên phát sóng vào tháng 7/1979. Diễn viên Trịnh Thiếu Thu, Uông Minh Thuyên, Dư An An.

Thư kiếm ân cừu lục là bộ tiểu thuyết võ hiệp đầu tiên của Kim Dung được TVB làm phim truyền hình vào cuối những năm 70. Do thời đó kỹ thuật dựng phim còn thô sơ nên phần trang phục, đạo cụ, võ thuật… vẫn còn rất thủ công, nhưng bù lại, các nhân vật chính do các diễn viên được yêu thích lúc bấy giờ, như Uông Minh Thuyên (vai Hương Hương Công chúa), Dư An An (vai Hoắc Thanh Đồng)… đảm nhận, nên phim đã để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng khán giả.

Huỳnh Nhật Hoa và Ông Mỹ Linh trong "Anh hùng xạ điêu"

“Xạ điêu tam bộ khúc” - Anh hùng xạ điêu: 60 tập. Lần đầu tiên phát sóng vào năm 1983. Diễn viên: Ông Mỹ Linh, Huỳnh Nhật Hoa, Dương Phán Phán, Miêu Kiều Vỹ…

So với Thu kiếm ân cừu lục thì Anh hùng xạ điêu có tiến bộ hơn về mặt dàn dựng, hơn nữa, còn “đóng đinh” vào ký ức của khán giả hình ảnh một Hoàng Dung (Ông Mỹ Linh đóng) vừa ngổ ngáo, vừa khả ái, một Quách Tĩnh (Huỳnh Nhật Hoa đóng) ngây ngô, bộc trực. Ngày nay, khi xem lại bộ phim này, chắc chắn người xem sẽ phát hiện có nhiều thiếu xót. Nhưng nếu xét theo khả năng chế tác phim truỳên hình thời bấy giờ, thì Anh hùng xạ điêu (1983) đáng được đánh giá là một tác phẩm kinh diển, trung htành với nguyên tác tiểu thuyết, trong cơ chế “truyền hình hóa”.

Lưu Đức Hòa và Trần Ngọc Liên trong "Thần điêu đại hiệp".

“Xạ điêu tam bộ khúc” - Thần điêu đại hiệp: 40 tập. Lần đầu tiên phát sóng vào năm 1983. Diễn viên: Trần Ngọc Liên, Lưu Đức Hoa.

Thần điêu đại hiệp ra đời sau hiệu ứng mạnh mẽ của Anh hùng xạ điêu. Nhân vật Dương Qua do Lưu Đức Hòa thủ diễn tuy không được đánh giá cao như vai Quách Tĩnh của Huỳnh Nhật Hoa, nhưng hình ảnh Dương Qua và Tiểu Long Nữ (Trần Ngọc Liên đóng) trong bản phim này được xem là tiểu biểu nhất trong số các bản phim Thần điêu đại hiệp.

Lộc đỉnh ký: 40 tập. Lần đầu tiên phát sóng vào năm 1984. Diễn viên: Lương Triều Vỹ, Lưu Đức Hoa, Lưu Gia Linh.

Nhà văn Kim Dung từng phát biểu, “Lộc Đỉnh Ký” là tác phẩm mà ông yêu thích nhất, và Vi Tiêu Bảo là nhân vật ông tâm đắc nhất. Không phụ lòng mong mỏi của Kim Dung, Lương Triều Vỹ đã thể hiện nên một Vi Tiêu Bảo “độc nhất vô nhị”, trở thành hình ảnh kinh điển mà chưa có diễn viên nào qua mặt được.

Lương Triều Vỹ - phim "Ỷ thiên đồ long kỷ" (thập niên 80).

Ngoài các bộ phim tiêu biểu nêu trên, còn có một số tác phẩm như Ỷ thiên đồ long ký (Lương Triều Vỹ vai Trương Vô Kỵ), Tiếu ngạo giang hồ (Châu Nhuận Phát vai Lệnh Hồ Xung), Bích huyết kiếm (Huỳnh Nhật Hoa vai Viên Thừa Chí), và Thiên long bát bộ (Thanh Chấn Nghiệp vai Đoàn Dự)… cũng được VTB dàn dựng một cách công phu, gần gũi với nguyên tác.

Trong những năm 80, khi phong trào chuyển thể tiểu thuyết Kim Dung lên đến đỉnh điểm, Đài truyền hình Trung Thị - Đài Loan cũng vào cuộc, nhưng do thiếu kinh nghiệm làm phim võ hiệp, chọn diễn viên không phù hợp vai diễn, biên kịch sai lệch nguyên tác, các bản phim võ hiệp do Đài Loan sản xuất, đã khiến người xem thất vọng và nhàm chán.

Thập niên 90: Sáng tạo

Châu Nhuận Phát (vai Lệnh Hồ Xung) và Trần Tú Châu (vai Nhạc Linh San) trong "Tiếu ngạo giang hồ".

Đầu thập niên 90, Trung Quốc, Hong Kong và Đài Loan hợp tác làm phim Tuyết sơn phi hổ, do Mạnh Phi đóng vai chính. Tuy nhiên, cách tạo hình của các nhân vật trong phim quá khác lạ so với nguyên tác, Mạnh Phi có chiều cao khiêm tốn, hoàn toàn không thích hợp thể hiện nhân vật Hồ Nhất Đao oai phong lẫm liệt, uy trấn giang hồ. Ngoài ra, vai Miêu Nhược Lan của Vương Lộ Dao cũng quá nũng nịu, đỏm dáng. Chỉ riêng Ngô Vũ Quyên là diễn xuất nổi bật qua vai Viên Tử Y.

Bắt đầu từ năm 1992, trước khi bắt tay chuyển thể hàng loạt tác phẩm Kim Dung lần thứ hai, TVB đã thực hiện một số phim “thử nghiệm” như Cửu âm chân kinh (năm 1993), do Khương Đại Vệ, Lương Bội Linh đóng vai chính, kể về cuộc đời của vợ chồng Hoàng Dược Sư. Cửu âm chân kinh có nhiều cải tiến rõ rệt về mặt kỹ thuật, bối cảnh phim trường, trang phục và cách hóa trang. Cuộc “thăm dò” này thành công ngoài sức tưởng tượng, thúc đẩy TVB mạnh dạnlàm lại các tác phẩm Kim Dung.

Trương Chi Lâm và Chu Ân trong "Anh hùng xạ điêu".

Anh hùng xạ điêu: Lần đầu tiên phát sóng vào năm 1994, Diễn viên: Trương Chí Lâm, Chu Ân, La Gia Lương.

Gương mặt xinh xắn, thân hình nhỏ nhắn, cử chỉ lanh lợi, so với Ông Mỹ Linh, vai Hoàng Dung do Chu Ân thể hiện khá sinh động, chỉ tiếc là diễn xuất của cô chưa “lão luyện” bằng Ông Mỹ Linh. Ngược lại, vai Quách Tĩnh của Trương Trí Lâm không thuyết phục người xem cho lắm, ngoại trừ gương mặt đẹp trai.

Thần điêu đại hiệp: 31 tập, lần đầu tiên phát sóng vào năm 1995, Diễn viên: Cổ Thiên Lạc, Lý Nhược Đồng.

Trong số các bộ phim Kim Dung được VTB chuyển thể đợt 2, Thần điêu đại hiệp được đánh giá là tiêu biểu nhất. Bản phim này đã đưa chàng diễn viên trẻ Cổ Thiên Lạc trở thành thần tượng mới của khán giả, bên cạnh đó, Lý Nhược Đồng cũng nhờ vai Tiểu Long Nữ tỏa sáng trên màn ảnh nhỏ. Cùng với việc khai thác ngoại cảnh, các cảnh quay võ thuật cũng có sự cải tiến đáng kể, TVB đã “phỏng” theo phong cách làm phim điện ảnh võ hiệp của đạo diễn Từ Khắc, mang đến cho khán giả cái nhìn mới lạ và đẹp mắt. Ngoài ra, các nhân vât được chăm chút rất kỹ về mặt phục trang, giành được thiện cảm của người xem. Thần điêu đại hiệp được xem là bộ phim thành công lớn của TVB.

"Thiên long bát bộ 1997" (Trần Hạo Dân và Lý Nhược Đồng).

Tiếu ngạo giang hồ: 40 tập, lần đầu tiên phát sóng vào năm 1996, Diễn viên: Lũ Tụng Hiền, Lương Bội Linh.

Trong phim Tiếu ngạo giang hồ, nhân vật Lệnh Hồ Xung do Lữ Tụng Hiền thể hiện thiếu nét hào phóng, ngạo nghễ của một đại hiệp lãng tử, mà có vẻ hơi thư sinh. Trái lại, Lương Bội Linh được báo chí dành cho nhiều lới khen ngợi, diễn xuất và tạo hình đều đạt điểm cao. Khán giả nhận xét, Lương Bội Linh là nữ diễn viên thích hợp nhất đóng vai Nhậm Doanh Doanh. Ánh mắt tha thiết khi đứng trước Lệnh Hồ Xung, cử chỉ quyết đoán khi hành tẩu giang hồ, tấm lòng hiếu thảo của một người con, mọi góc cạnh của “nữ ma đầu” Nhậm Doanh Doanh đều được Lương Bội Linh lột tả trọn vẹn và sinh động, tự nhiên.

Thiên long bát bộ: Lần đầu tiên phát sóng vào năm 1996, Diễn viên: Huỳnh Nhật Hoa, Lý Nhược Đồng, Trần Hạo Dân, Lưu Cẩm Linh, Lưu Ngọc Thúy, Phàn Thiếu Hoàng, Huỳnh Kỷ Doanh…

Thiên long bát bộ là bộ phim “ăn khách” của TVB trong năm 1996. Nhân vật Vương Ngữ Yên do Lý Nhược Đồng thể hiện có vẻ đẹp thanh thoát, tao nhã chẳng thua kém Trần Ngọc Liên trước đó. Vai Đoàn Dự của Trần Hạo Dân cũng chiếm được tình cảm khán giả.

Lộc Đỉnh Ký (TVB sản xuất năm 1997).

Lộc đỉnh ký: Lần đầu tiên phát sóng vào năm 1997, Diễn viên: Trần Tiểu Xuân, Lương Tiểu Băng, Lưu Ngọc Thúy, Đàm Diệu Văn…

Sau Anh hùng xạ điêu và Tiếu ngạo giang hồ, Lộc đỉnh ký là tác phẩm được chọn chuyển thể tiếp theo, nhưng nó lại không thành công như mong đợi. Bản phim năm 1984 được khen bao nhiêu, thì phiên bản mới do Trần Tiểu Xuân đóng bị “chê” nhiều bấy nhiêu. Mặc dù Trần Tiểu Xuân đã hết sức cố gắng “chọc cười” khán giả, nhưng anh lại không có đủ nét khôi hài duyên dáng như Lương Triều Vỹ. Hơn nữa, gương mặt của Trần Tiểu Xuân “xí” và “già”, so với nhân vât Vi Tiểu Bảo trong nguyên tác. Song, dù vậy, phim cũng gặt hái được thành công về mặt tỷ suất bạn xem đài.

Ỷ đồ thiên long ký: Lần đầu tiên phát sóng vào năm 1999, Diễn viên: Ngô Khải Hoa, Lê Tư, Xa Thi Mạn, Tào Vĩnh Liêm, Lưu Tùng Nhân, Mễ Tuyết…

Trong số những bản phim Ỷ thiên đồ long ký (tức Thanh kiếm đồ long), bản phim cuối thế kỷ này bị đánh giá là kém nhất, nó đã không thể xóa được ấn tượng sâu đậm của khán giả về bộ phim thực hiện hồi thập niên 80.

Bắt đầu từ giữa những năm 90, nhà chế tác Đài Loan - Dương Bội Bội cũng bắt đầu thực hiện series phim Kim Dung: Ỷ thiên đò long ký, Thần điêu đại hiệp và Tiếu ngạo giang hồ. Trong số đó, phim Ỷ thiên đồ long ký gặp thất bại ê chề nhất, nam diễn viên Mã Cảnh Đào đóng vai Trương Vô Kỵ đã không tạo được sự hứng thú cho khán giả.

Thế kỷ 21: Trở lại theo nguyên tác

Mặc dù TVB toàn chọn các gương mặt ăn khách tham gia phim võ hiệp Kim Dung, nhưng vì bị hạn chế về mặt bề thế phim trường, dàn dựng cảnh quay, ngoại cảnh… nên phim truyền hình Hong Kong không thể hiện được sự hoành tráng của phim võ hiệp. Trong khi những yếu tố mà Hong Kong bị hạn chế lại là thế mạnh của các nhà làm phim Trung Quốc.
"Tiếu ngạo giang hồ" (Lý A Bằng và Hứa Tính).

Tiếu ngạo giang hồ: 40 tập, lần đầu tiên phát sóng vào năm 2000. Diễn viên: Lý A Bằng, Hứa Tịnh, Miêu Ất Ất, Lý Giải, Ngụy Tử…

Tiếu ngạo giang hồ là bộ phim võ hiệp dầu tiên được nhà chế tác phim truyền hình T.Q Trương Kỷ Trung đưa lên màn ảnh, khó tránh khỏi những thiếu xót.

Anh hùng xạ điêu: 40 tập, lần đầu tiên phát sóng vào năm 2001. Diễn viên: Lý A Bằng, Châu Tấn, Châu Kiệt, Thủy Linh…

Anh hùng xạ điêu là tác phẩm Kim Dung thứ hai Trương Kỷ Trung thực hiện. Cũng như các bộ phim võ hiệp Kim Dung khác, Anh hùng xạ điêu được khán giả, báo chí quan tâm theo dõi sít sao, lại còn bị đưa lên bàn cân so sánh với những bản phim trước. Dù sao đi nữa, Anh hùng xạ điêu cũng được đánh giá là thành công về tỷ suất bạn xem đài tại Trung Quốc, một bộ phim võ hiệp có đầu tư kinh phí kỷ lục (hơn 40 triệu nhân dân tệ), ngoại cảnh đẹp, khung ảnh hoành tránh, kỹ thuật quay phim hiện đại…
Thiên long bát bộ (Trung Quốc sản xuất).

Thiên long bát bộ: 40 tập, lần đầu tiên phát sóng vào năm 2004. Diễn viên: Hồ Quân, Cao Hổ, Lâm Chí Dĩnh, Lưu Diệc Phi, Lưu Đào, Trần Hảo, Tạ Vũ Hân, Thanh Trấn Tông, Chung Lệ Đề…Thiên long bát bộ được xem là bộ phim võ hiệp hoàn chỉnh, qui mô, hoành tránh nhất của truyền hình Trung Quốc. Bộ phim nhận được nhiều lời khen ngợi nhất, trong số 3 tác phẩm Kim Dung mà Trương Kỷ Trung đã chuyển thể từ năm 2000-2002.
(Theo Thế giới Điện Ảnh)

XEM TIẾP