| 30.11
1966: Barbados tuyên bố độc lập.
1835: Ngày sinh của Mark Twain
1874: Ngày sinh của Sir Winston Churchill...
SỰ KIỆN
1966: Barbados tuyên bố độc lập. Barbados là đảo quốc
nằm trong vùng biển Caribbee, Mỹ La Tinh. Nước này bị
thực dân Anh xâm chiếm từ năm 1624. Năm 1876, nhân dân
Barbados đã nổi dậy chống lại thực dân Anh. Năm 1937,
họ lại nổi dậy đấu tranh đòi chấm dứt chế độ thuộc địa
của Anh. Ngày 30.11.1966, Anh buộc phải trao trả quyền
độc lập cho đảo quốc này.
1967: Cộng hòa Nam Yemen giành độc lập từ Anh. Yemen
nằm ở phíaTây Nam bán đảo Arập. Từ thế kỷ XVI đến XVII,
Yemen bị Bồ Đào Nha và Thổ Nhĩ Kỳ chiếm đóng. Cuối thế
kỷ XIX, Anh thiết lập nền thống trị lên Nam Yemen, còn
Thổ Nhĩ Kỳ chiếm lĩnh vùng Bắc Yemen. Năm 1914, Anh
và Thổ ký hòa ước, quy định ranh giới giữa Bắc và Nam
Yemen, trong đó quy định: Bắc Yemen là lãnh thổ thuộc
Thổ Nhĩ Kỳ còn Nam Yemen thuộc Anh. Chính quyền Bắc
Yemen phản đối hiệp định về đường ranh giới trên. Năm
1918, Bắc Yemen tuyên bố thành lập Vương quốc Yemen.
Năm 1934, Vương quốc Yemen ký với Anh Hiệp định cam
kết giữ nguyên hiện trạng Bắc và Nam Yemen. Ngày 30.11.1967,
nước Cộng hòa nhân dân Nam Yemen được thành lập.
1989: Dự thảo Hiến pháp hợp nhất hai nước Yemen. Tổng
thống Cộng hòa Arập Yemen và Tổng thư ký Ủy ban Trung
ương Đảng Xã hội chủ nghĩa Yemen của Cộng hòa dân chủ
nhân dân Yemen đã ký dự thảo Hiến pháp về hợp nhất hai
nước. Dự thảo này sẽ được chuyển đến các cơ quan lập
pháp của hai nước phê chuẩn trong thời hạn 6 tháng.
Theo thỏa thuận giữa hai nước, một cuộc trưng cầu dân
ý về dự thảo Hiến pháp sẽ được tổ chức. Sau đó, một
cơ quan lập pháp của nước Yemen thống nhất sẽ được thành
lập.
1999: Thành lập Cộng đồng Đông Phi (mới) - EAC. Ngày
30.11, Tổng thống ba nước Đông Phi là Kenia, Tanzania
và Uganda đã ký Hiệp ước thành lập một tổ chức khu vực
mới có tên là Cộng đồng Đông Phi (EAC) nhằm phát triển
hợp tác kinh tế, chính trị và xã hội. Ba nước này đều
tiếp giáp với hồ nước lớn Victoria nên có chung nguồn
lợi về nước và thủy sản.
NGÀY SINH
1835: Ngày sinh của Mark Twain, nhà văn Mỹ, nổi tiếng
với những tác phẩm có chủ đề phiêu lưu, mạo hiểm viết
cho thiếu niên, tác giả của: "The Adventures of
Huckleberry Finn"..., người mà phong cách sáng
tác đã ảnh hưởng đến nhiều thế hệ nhà văn Mỹ, trong
đó có Ernest Hemingway và William Faulkner.
Mark Twain (tên thật là Samuel Langhorne Clements)
sinh ngày 20.11.1835 tại Florida, Hoa Kỳ. Năm lên 4
tuổi, ông cùng gia đình chuyển đến Hannibal, Missouri,
một cảng nhỏ trên sông Mississippi. Sau khi bố mất năm
1847, Clement vào làm việc tại các xưởng in vùng Hannibal
và sau đó là các xưởng in tại Keokukm Iowa, New York,
Philadenphia, Pennsylvania... Thời gian tiếp theo, ông
trải qua các nghề: lái tàu thủy trên sông Mississippi,
công nhân mỏ... trước khi trở thành phóng viên báo "The
Territorial Enterprise" tại Nevada với bút danh
Mark Twain từ năm 1863.
Ông bắt đầu được chú ý với những bài báo viết vào những
năm 1865 và đặc biệt là từ cuốn sách: "The Innocents
Abroad" được ông viết sau chuyến đi đến châu Âu
năm 1867. Từ năm 1870 đến 1880, Mark Twain sống và sáng
tác tại Hartford, Connecticut. Đây là thời gian ông
sáng tác những tác phẩm thành công nhất như: Roughing
It, The Adventures of Tom Sawyer, A Trmp Abroad, The
Prince and the Pauper, Life on the Mississippi... Những
tác phẩm viết sau năm 1880 của Mark Twain bao gồm: The
Man that Corrupted Hadleyburg, Personal Memoirsm Following
the Equator, The War Prayer...
Ngoài viết văn, Mark Twain còn giảng dạy tại nhiều
trường đại học và đã được đại học Oxford tặng bằng tiến
sĩ danh dự vào năm 1907. Ông là một cây bút giàu chất
hài hước, có ảnh hưởng lớn đến vǎn học Mỹ thế kỷ XX.
Trong tiểu thuyết của ông có các nhân vật thổ dân da
đỏ, nguyên là những chủ nhân của châu Mỹ và các nhân
vật da đen, những nạn nhân đau khổ của chế độ phân biệt
chủng tộc. Mark Twain mất ngày 21.04.1910 tại Redding,
Hoa Kỳ.
1874: Ngày sinh của Sir Winston Churchill, Thủ tướng
nước Anh những năm 1940-1945, 1951-1955, người lãnh
đạo nước Anh trong thời gian Thế chiến II, được đánh
giá là lãnh tụ vĩ đại nhất của nước Anh thế kỷ 20, giải
Nobel văn học năm 1953, tác giả của nhiều bài báo, cuốn
sách quan trọng về chính trị, lịch sử nước Anh.
Churchill sinh ngày 30.11.1874 tại Plenheim Palace,
Oxfordshire, Anh, trong một gia đình có truyền thống
làm chính trị. Bố ông, Lord Randolph henry Spencer Churchill
là một chính khách nổi tiếng. Churchill theo học trường
quân sự Hoàng gia tại Sandhurt. Năm 1895, Churchill
tham gia quân đội và đã có mặt tại Cuba, Ai Cập...Trong
thời gian này, ông bắt đầu viết báo và xuất bản các
quyển sách đầu tiên: The Story of the Malakanhd Field
Force, The River War...
Từ năm 1899, Churchill rời quân ngũ, tập trung hoạt
động báo chí và chính trị. Sau khi ứng cử không thành
công vào quốc hội Anh, Churchill đến Nam Phi, chứng
kiến "cuộc chiến tranh Boer" và đã cho ra
đời hai cuốn sách: London to Ladysmith via Pretoria
và Ian Hamilton's March Năm 1900, sau khi từ châu Phi
trở về, ông được bầu vào quốc hội Anh. Từ năm 1900 đến
1914, ông lần lượt phụ trách các Bộ Thuộc địa, Bộ Nội
vụ, lĩnh vực Thuộc địa, Thương mại, Nội vụ và Hải quân.
Churchill đã góp phần quan trọng vào quá trình hiện
đại hóa nước Anh, sẵn sàng cho cuộc chiến tranh sắp
đến.
Trong thời gian Thế chiến I (1914-1918), Churchill
lãnh đạo lực lượng hải quân Anh và từ năm 1918-1939,
ông tiếp tục tham gia quốc hộc và trở thành bộ trưởng
bộ tài chính vào năm 1924. Trong thời gian này, ông
viết nhiều cuốn sách quan trọng như: My Early Life,
Great Contemporaries, Step by Step... Trong thời gian
Thế chiến II (1939-1945), thế giới đã chứng kiến tài
năng lãnh đạo của Churchill. Trở thành Thủ tướng Anh
năm 1940, Churchill đã trở thành nhân vật trung tâm
tập hợp đoàn kết nước Anh vượt qua cuộc chiến. Từ năm
1946, Churchill không giữ cương vị Thủ tướng nữa, ông
tập trung cho bộ sách nổi tiếng" "The Second
World War" gồm 6 tập. Churchill được bầu làm Thủ
tướng Anh lần thứ hai vào năm 1951. Năm 1953, ông được
phong tước hiệu Hiệp sĩ (Sir) và được trao giải Nobel
văn học. Năm 1955, ông rút lui khỏi cương vị Thủ tướng
Anh nhưng vẫn tham gia các hoạt động chính trị và tiếp
tục viết sách. Tác phẩm quan trọng nhất trong giai đoạn
này là: A History of the English - Speaking Peoples.
Churchill còn là tác giả của hơn 500 bức tranh được
vẽ trong những lúc thư giãn của ông. Ông mất ngày 24.01.1965
tại London. Ông vẫn luôn được nhắc đến như một nhà tư
tưởng, một nhà hoạt động thực tiễn, một chính khách
vĩ đại nhất trong lịch sử nước Anh thế kỷ XX.
THU THỦY thự
29.11
1885: Ngày mất Phạm Thận Duật.
1922: Tìm ra lối vào mộ vua Toutakhamon.
1990: Tối hậu thư của Liên Hiệp quốc gửi cho Saddam
Hussein.
1874: Ngày sinh Antonio Egas Moniz.
SỰ KIỆN
1885: Ngày mất Phạm Thận Duật (1825 - 1885), nhà chính
trị, nhà văn hóa, nhà thơ, người góp phần khởi động
phong trào Cần Vương chống Pháp. Ông quê quán thuộc
xã Yên Mạc (huyện Yên Mô, tỉnh Ninh Bình). Ông là quan
triều Nguyễn, mấy chục năm trị nhậm ở Đoan Hùng, Tuần
Giáo, Bắc Ninh... Từ 1856, ông được điều về kinh thành
Huế làm Tả tham tri Bộ Lại kiêm Phó đô ngự sử. Rồi làm
Khâm sai Hà đê sứ phụ trách trị thủy sáu tỉnh tả ngạn
sông Hồng. Rồi lại về kinh đảm nhiệm chức Thượng thư
Bộ Hình, Đại thần Viện Cơ mật, Hiệp biện Đại học sĩ.
Năm 1885, trong cao trào Cần Vương chống Pháp, ông đã
cùng Tôn Thất Thuyết đưa Vua Hàm Nghi chạy ra sơn phòng
Tân Sở (Quảng Trị), thảo Hịch Cần Vương, kêu gọi sĩ
phu và nhân dân cả nước đứng lên đánh Pháp, khôi phục
độc lập dân tộc. Việc không thành, Phạm Thận Duật bị
Pháp bắt, đày ra Côn Đảo, rồi sau đó ra tận quần đảo
Tahiti. Trên đường tàu chạy, ông hy sinh ngày 29.11.1885.
Thi hài ông bị ném xuống biển Thái Bình Dương.
Phạm Thận Duật không chỉ là một nhà yêu nước, nhà chính
trị, quân sự, ngoại giao, thuỷ lợi... mà còn là một
nhà văn hoá, nhà giáo dục. Ông đã để lại cho đời nhiều
tác phẩm có giá trị như Hưng Hoá ký tập, Quan thành
văn tập, Vãng sứ Thiên Tân nhật ký, Hà đê tấu tập..
1922: Tìm ra lối vào mộ của vua Toutakhamon. Giáo sư
Howard Carter, người Anh, chuyên về môn Ai Cập học đã
thấy lối vào ngôi mộ cổ vua Toutankhamon, vị vua mất
năm 1338 trước thiên chúa Giáng sinh. Lối này nằm ngay
thung lũng các vị vua gần thành phố Louxor. Cách ngôi
mộ Ramsès VI khoảng 4 mét, giáo sư Carter đã tìm thấy
16 bậc thang đá đưa tới cửa mộ có dấu ấn của vị vua
trẻ tuổi đời thứ XVIII. Ngày 29.11.1922, Carter mở cửa
phòng đợi ra thì thấy có một kho tàng quý giá lâu đời
tới 33 thế kỷ gồm ghế, giường, bình hoa, thùng đựng
những pho tượng nhỏ toàn bằng vàng. Carter đã nhiều
lần cố gắng đi tìm lối vào ngôi mộ của Toutankhamon
ở giữa thung lũng. Nhờ sự kiên trì liên tục mà Carter
đã khám phá ra một kho tàng quý giá.
1990: Tối hậu thư của Liên Hiệp quốc gửi cho Saddam
Hussein. Ngày 29.11.1990, Hội đồng Bảo An của Liên Hiệp
Quốc cho phép dùng vũ lực để bắt Iraq phải rút khỏi
Kuwait. Quyết định số 678 đã cho các nước hội viên hợp
tác với chính phủ Kuwait để dùng mọi phương tiện cần
thiết buộc Saddam Hussein phải rút quân. Quyết định
này hạn cho đến nửa đêm 15.01, tổng thống Iraq phải
thi hành tối hậu thư của Liên Hiệp quốc, nếu không sẽ
dùng tới biện pháp quân sự.
1999: Uỷ ban di sản thế giới thuộc tổ chức giáo dục,
khoa học và văn hóa Liên Hiệp quốc (UNESCO) xét công
nhận di tích phố cổ Hội An và thánh địa Mỹ Sơn (Quảng
Nam) là 2 di sản thế giới. Đến thời điểm này, Việt Nam
đã có 4 di tích văn hóa được UNESCO công nhận là di
sản văn hóa và thiên nhiên của nhân loại. Đó là Vịnh
Hạ Long, Cố đô Huế, phố cổ Hội An và thánh địa Mỹ Sơn.
2000: Quỹ giải thưởng sử học Phạm Thận Duật do hậu duệ
nhà sử học yêu nước Phạm Thận Duật là ông Phạm Đình
Nhân cùng vợ là bà Trịnh Thị Liên thành lập. Quỹ đã
cùng với hội Khoa học Lịch sử Việt Nam lần đầu tiên
trao sáu giải thưởng cho các tiến sĩ có luận án tiến
sĩ sử học xuất sắc trong cả nước. Buổi lễ phát thưởng
giải thưởng sử học Phạm Thận Duật năm 2000 được tổ chức
tại văn miếu Quốc tử giám Hà Nội nhân lễ kỉ niệm 115
năm ngày mất danh nhân Phạm Thận Duật.
NGÀY SINH
1849: Ngày sinh của Sir John Ambrose Fleming, nhà vật
lý học, kỹ sư điện nổi tiếng người Anh, người phát minh
ra diode (ống chân không hai cực đầu tiên).
Ông sinh ngày 29.11.1849, tại Lancaster, Anh quốc, là
con trai lớn nhất trong một gia đình có 7 người con.
Mặc dù sinh tại Lancaster, nhưng gia đình ông đã chuyển
lên sống tại Bắc London, và phần lớn những năm tháng
tuổi thơ của mình ông sống tại đây. Ông theo học tại
University College School, London. Sau này ông từng
là giảng viên của nhiều trường đại học như Cambridge,
Nottingham…
Năm 1892, ông đã trình bày một luận văn quan trọng về
lý thuyết máy biến thế trước hội đồng tại London. Tháng
11.1904, ông đã phát minh và được cấp bằng sáng chế
bộ tách sóng hai cực. Ông được xem là nhà khoa học có
nhiều đóng góp cho ngành điện tử học, trắc quang học,
các phép đo điện học, điện báo vô tuyến…
Ông qua đời ngày 18.04.1945, tại Sidmouth, Devon, Anh
quốc.
1874: Ngày sinh của Antonio Egas Moniz, nhà thần kinh
học và là nhà ngoại giao người Bồ Đào Nha. Năm 1949,
cùng với Walter Hess, ông đã vinh dự nhận giải thưởng
Nobel sinh lý học / y học cho nghiên cứu về sự phát
triển trong phẫu thuật thùy não, một trong những phương
pháp điều trị triệt để về các triệu chứng rối loạn thần
kinh.
Ông sinh ngày 29.11.1874, tại Avanca, Bồ Đào Nha. Theo
học y khoa tại đại học Coimbra và thần kinh học tại
Bordeux và Paris. Năm 1902, ông là giáo sư tại đại học
Coimbra. Năm 1911, ông chuyển qua giữ chức vụ giáo sư
thần kinh học tại đại học Lisbon. Ông cũng là bác sĩ,
tham gia cộng tác trong một thời gian dài tại bệnh viện
Santa Maria, Lisbon.
Năm 1903, ông tham gia hoạt động chính trị và là nghị
sĩ quốc hội Bồ Đào Nha và sau đó ông trở thành đại sứ
Bồ Đào Nha tại Tây Ban Nha. Thời gian sau, ông được
bổ nhiệm là bộ trưởng ngoại giao và là chủ tịch đoàn
đại biểu Bồ Đào Nha tại hội nghị hòa bình Paris năm
1918.
Ông qua đời ngày 13.12.1955, tại Lisbon.
THÙY MAI thực hiện
28.11
1943: Khai mạc Hội nghị Tehran.
1954: Ngày mất của Enrico Fermi.
1820: Ngày sinh của Friedrich Engels...
SỰ KIỆN
1912: Albania tuyên bố độc lập từ tay Đế quốc Ottoman.
Từ năm 1908, phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc
của Albania phát triển mạnh và vào mùa xuân 1910 đã
chuyển thành cuộc khởi nghĩa vũ trang giải phóng chống
lại ách đô hộ Ottoman. Ngày 28.11.1912, tại Bucarest,
Rumania, đại diện của các vùng trong nước cùng các tổ
chức lưu vong tuyên bố độc lập cho Albania, triệu tập
quốc hội và thành lập chính phủ. Ngay trong ngày, chính
phủ mới đã gửi điện yêu cầu các nước lớn công nhận quyền
độc lập của Albania. Tuy nhiên, các nước lớn chỉ chấp
nhận Albania là nước tự trị nằm trong khuôn khổ Thổ
Nhĩ Kỳ và phải chịu sự kiểm soát của các nước lớn. Lợi
dụng những mâu thuẫn giữa các nước lớn, bằng những động
tác ngoại giao khôn khéo, chính phủ mới cũng đạt được
phần nào mục tiêu của mình. Ngày 29.07.1913, Hội nghị
đại sứ 6 nước lớn họp ở London thông qua Dự thảo quy
chế tổ chức nhà nước Albania. Theo quyết định này, Albania
được công nhận là một nước độc lập nhưng dưới sự kiểm
soát và bảo đảm của 6 nước lớn.
1943: Khai mạc Hội nghị Tehran. Sau những thắng lợi
của các nước Đồng minh, đặc biệt là thắng lợi của Liên
Xô trong năm 1943, thất bại của khối phát xít đã trở
nên rõ ràng. Tình hình đó đòi hỏi sự hợp tác để sớm
kết thúc chiến tranh và lập lại trật tự thế giới mới
sau chiến tranh. Từ ngày 28.11 đến 01.12.1943, Hội nghị
giữa những người đứng đầu ba nước: Stalin (Liên Xô);
Roosevelt (Mỹ) và Churchill (Anh) được tiến hành tại
Tehran. Vấn đề trước tiên của hội nghị là quyết định
sẽ mở Mặt trận thứ hai vào ngày 01.05.1944. Vấn đề tiếp
theo là việc Liên Xô tham gia chống giới quân phiệt
Nhật Bản. Các vấn đề quan hệ sau chiến tranh, đặc biệt
là tương lai của nước Đức và châu Âu là những vấn đề
bất đồng, nên được tranh luận nhiều trong hội nghị.
Vấn đề biên giới tương lai của Ba Lan cũng được thỏa
thuận trong hội nghị. Hội nghị còn thảo luận vấn đề
bảo vệ hòa bình và hợp tác quốc tế sau chiến tranh:
ba cường quốc đã cam kết lập lại hòa bình, trừ bỏ nguy
cơ chiến tranh. Hội nghị cũng ra tuyên bố về những đóng
góp của Iran và hứa sẽ giúp đỡ Iran sau chiến tranh.
1954: Ngày mất của Enrico Fermi, nhà vật lý nguyên tử
và thực nghiệm nổi tiếng người Italia. Ông sinh ngày
29.09.1901 tại Roma. Nǎm 1934, ông đã nghiên cứu các
phản ứng hạt nhân nguyên tố uranium bắn phá bởi các
neutron để hình thành các nguyên tố nhân tạo nặng hơn
như: neptunium, phitonium. Ông được tặng giải thưởng
Nobel Vật lý nǎm 1938. Nǎm 1942, ông hoàn thành pin
nguyên tử đầu tiên của nhân loại, thực hiện phản ứng
dây chuyền hạt nhân có điều khiển. Ông có công đầu trong
chế tạo 3 quả bom nguyên tử đầu tiên của Mỹ 1945. Ông
mất ngày 28.11.1954 tại Chicago do bệnh ung thư.
1999: Hội nghị cấp cao không chính thức ASEAN lần thứ
3. Hội nghị diễn ra tại Manila (Philippines), đồng thời
tại đây cũng diễn ra các Hội nghị ASEAN + 3 (Trung Quốc,
Nhật Bản, Hàn Quốc) và ASEAN +1 (với từng nước trong
ba nước trên). Hội nghị nêu rõ thách thức và quyết tâm
phát triển, ứng dụng công nghệ tin học. Thủ tướng Việt
Nam Phan Văn Khải phát biểu ý kiến về an ninh khu vực.
Lãnh đạo 13 nước (các nước ASEAN + Trung Quốc, Nhật
Bản, Hàn Quốc) đã thông qua tuyên bố về hợp tác Đông
Á. Các nước ASEAN đã bày tỏ quyết tâm tăng cường đoàn
kết, hợp tác, nhìn rõ và vượt lên những thách thức để
phát triển hơn nữa, đồng thời cùng hợp tác với các nước
trong khu vực vì hòa bình, ổn định và thịnh vượng.
NGÀY SINH
1820: Ngày sinh của Friedrich Engels, nhà cách mạng,
nhà triết học, nhà kinh tế học, người cùng với Karl
Marx, sáng lập ra phong trào Cộng sản thế giới và viết
nên tác phẩm: "Tuyên ngôn Đảng Cộng sản" năm
1948.
Engels sinh ngày 28.11.1820 tại Barmen Rhine (Đức)
trong một gia đình giàu có. Là một người có thiên hướng
nghiên cứu về kinh tế học, triết học... Engels đã bắt
đầu nghiên cứu từ rất sớm, ông chịu ảnh hưởng bởi nhà
thơ Đức Heinrich Heine và nhà triết học Đức Georg Wilhelm
Friedrich Hegel. Năm 1842, Engels đã chuyển hướng sang
nghiên cứu và ủng hộ phong trào của những người cộng
sản. Từ năm 1842 đến 1844, Engels sống tại Manchester
(Anh) để quản lý chi nhánh công ty dệt của gia đình.
Tại đây, ông tiếp xúc với các tổ chức, phong trào công
nhân Anh, tham gia viết báo Northern Star và tập trung
nghiên cứu kinh tế chính trị học. Những đúc kết qua
nghiên cứu lý luận và thực tiễn của ông trong giai đoạn
này đã được trình bày trong tác phẩm nổi tiếng: "Condition
of the Working Class in England" vào năm 1844.
Tác phẩm khẳng định vai trò của giai cấp công nhân trong
cách mạng vô sản và khẳng định vị trí của Engels - một
nhà lý luận cách mạng.
Năm 1844, Engels gặp Marx tại Paris. Từ đây bắt đầu
một tình bạn đặc biệt giữa hai người suốt đời, suốt
quá trình cùng nghiên cứu lý luận và đấu tranh thực
tiễn để hình thành lý luận Marxism và phong trào cộng
sản quốc tế. Năm 1848, Engels và Marx công bố :"Tuyên
ngôn Đảng Cộng sản", một trong những tác phẩm quan
trọng nhất của phong trào cộng sản thế giới. Cùng với
Marx, Engels viết một số tác phẩm gồm: Anti Duhring,
Origin of the Family, Private Property and the State,
Dialectics of Nature...Ông cũng là người kế tục những
công trình nghiên cứu dang dở của Marx và là người đã
hoàn chỉnh và xuất bản phần 2 và phần 3 của tác phẩm:
"Das Kapital" (Tư Bản) - Sau khi Marx mất
vào năm 1883. Ngoài vai trò là một nhà lý luận, Engels
còn là một nhà hoạt động thực tiễn xuất sắc của phong
trào cộng sản thế giới - và là một trong những người
sáng lập ra tổ chức Quốc tế cộng sản. Từ năm 1870, Engels
sống tại London, tiếp tục tham gia các hoat động trong
phong trào cộng sản thế giới cho đến khi ông mất tại
đây vào ngày 05.08.1895.
1881: Ngày sinh của Stefan Zweig, nhà văn Áo, nổi tiếng
với những tác phẩm thơ, truyện ngắn, tiểu luận về lịch
sử, chân dung nhân vật... một trong những nhà văn được
yêu mến nhất trong văn học hiện đại.
Stefan Zweig sinh ngày 27.11.1881 tại Vienna, Áo. Ông
theo học tại Áo, Pháp và Đức trước khi định cư tại Saleburg
năm 1913. Năm 1934, để tránh thảm họa phát xít, Zweig
đến Anh và vào năm 1940 đến Mỹ, sau đó là Brazil. Cảm
thấy cô độc và buồn chán trước môi trường xa lạ, Zweig
cùng người vợ kế đã tự tử và mất vào ngày 22.02.1942.
Zweig là người chịu ảnh hưởng lý thuyết tâm lý học của
Freus và ông đã áp dụng lý thuyết này vào quá trình
phân tích và xây dựng chân dung nhân vật trong các tác
phẩm của ông. Ông là tác giả của các tác phẩm nổi tiếng
như: Three Masters (tập tiểu luận chân dung Honoré de
Balzac, Charles Dickens và Fyodor Dostoyevsky), Master
Builders (chân dung Friedrich Nietzsche), The Tide of
Fortune, Comflicts, Beware of Pity..., các tiểu sử Joseph
Fouché, Mary Stuart và hồi ký "The World of Yesterday".
Zweig là nhà văn được nhiều người yêu thích bởi giọng
văn mượt mà, cấu trúc đầy kịch tính và sự tinh tế trong
mô tả tâm lý nhân vật, nhiều tác phẩm của ông đã được
dịch ra tiếng Việt như: Ngõ hẻm dưới ánh trăng, Hai
mươi bốn giờ trong cuộc đời người đàn bà...
THU THỦY thực hi
27.11
1942: Người Ba Lan bị cưỡng ép di dân.
1701: Ngày sinh của Andrews Celsius...
SỰ KIỆN
1919: Ký kết hòa ước giữa các nước Hiệp ước với Bulgaria.
Đây là một phần cấu thành của Hệ thống hòa ước Versailles
được ký kết giữa các nước khối Hiệp ước và các nước
khối Đức. Theo hòa ước này, Bulgaria bị mất 11.279 km2
lãnh thổ cho Rumani, Nam Tư và Hy Lạp; bị hạn chế lực
lượng vũ trang và phải trả bồi thường chiến phí cho
các nước thắng trận với tổng số tiền là 2,25 tỷ Fran
vàng. Ngoài ra, Bulgaria còn phải bồi thường bằng hiện
vật gồm: gia súc, đầu máy xe lửa, vật liệu đường sắt...cho
Rumani, Nam Tư và Hy Lạp.
1941: Quân đội Liên Xô tại trận tuyến Moscow bắt đầu
chuyển sang phản công. Từ thời điểm này, tại vùng phía
Tây và phía Bắc Moscow, Hồng quân bắt đầu chuyển sang
phản công. Tại hướng Tây - Bắc, Hồng quân đã đập tan
cánh quân Đức định đột nhập vào thủ đô.
1942: Người Ba Lan bị cưỡng ép di dân. Phát xít Đức
cưỡng ép ồ ạt nông dân Ba Lan rời khỏi vùng Zamostie
thuộc tỉnh Lublin. Theo kế hoạch của Himler, sau khi
nông dân Ba Lan bị đuổi đi, khu vực naỳ sẽ thành lập
những làng của người Đức.
1972: Thành lập Mặt trận Ả Rập ủng hộ Phong trào kháng
chiến Palestine. Theo sáng kiến của các chính đảng và
tổ chức tiến bộ tại các nước Ả Rập, Đại hội ủng hộ sự
nghiệp cách mạng của Palestine đã họp tại Beirut (Lebanon)
từ ngày 27.11. Tham dự Đại hội có đại diện của hơn 50
chính đảng và tổ chức các nước Ả Rập, nhiều quan sát
viên các nước Á Phi trong đó có Việt Nam. Sau hai ngày
thảo luận, Đại hội quyết định thành lập "Mặt trận
Ả Rập ủng hộ phong trào kháng chiến Palestine".
Nhiệm vụ của mặt trận này là phối hợp cuộc đấu tranh
của các nước Ả Rập với cuộc đấu tranh của nhân dân Palestine
để thu hồi lãnh thổ của các nước Ả Rập bị Israel chiếm
đóng. Đại hội bầu ra ban chấp hành Trung ương Mặt trận
gồm 46 ủy viên. Ban chấp hành này bầu một Ban thư ký
thường trực, đặt trụ sở tại Beirut.
NGÀY SINH
1701: Ngày sinh của Andrews Celsius, nhà thiên văn người
Thụy Điển, cha để của thang đo nhiệt độ (thang nhiệt
celsius).
Andrews Celsius sinh ngày 27.11.1704 tại Uppsala, Thụy
Điển. Từ năm 1730 đến 1744, ông là giáo sư thiên văn
học tại đại học Uppsala. Năm 1740, ông xây dựng một
đài quan sát thiên văn học tại Uppsala và sau đó được
chọn làm giám đốc đài thiên văn này. Năm 1933, ông công
bố tập hợp bộ sưu tập 316 kết quả quan sát về hào quang
phương Bắc của ông và cộng sự. Năm 1736, ông là thành
viên của đoàn nghiên cứu kiểm chứng lý thuyết của Newton
về độ cong của trái đất.
Thang đo nhiệt độ do ông xây dựng (thang nhiệt độ Celsius)
với hai giới hạn là nhiệt độ sôi và đông đặc của nước
đã được ông giới thiệu lần đầu tiên trong một báo cáo
được ông đọc trước Viện Hàn Lâm khoa học Thụy Điển vào
năm 1472. Ngoài công trình nghiên cứu về thang đo nhiệt
độ, Celsius còn là tác giả của những công trình nghiên
cứu như: “A Pissertation a New Method of Determining
the Distance of the Sun from the Earth” và “Disquisition
on Observations Made in France for Petermining the Shape
of the Earth”. Ông mất ngày 25.04.1744 tại Uppsala,
Thụy Điển.
1874: Ngày sinh của Charles Austin Beard, nhà sử học
người Mỹ, nổi tiếng với những công trình nghiên cứu
về lịch sử hình thành hệ thống chính trị Hoa Kỳ và phương
pháp tiếp cận dựa trên việc phân tích những mâu thuẫn
kinh tế, xã hội và lợi ích kinh tế, một trong những
khuôn mặt lớn trong giới sử học Hoa Kỳ thế kỷ 20.
Beard sinh ngày 27.11.1874 tại Knighstown, Indiana,
Hoa Kỳ. Ông tốt nghiệp đại học De Pauw, Greencastle
và Oxford. Từ năm 1904, ông là giáo sư khoa chính trị
học tại đại học Columbia, Hoa Kỳ. Những công trình nghiên
cứu đầu tiên của ông tập trung vào lịch sử châu Âu.
Từ năm 1910, Beard chuyển hướng nghiên cứu sang lịch
sử hình thành các thể chế chính trị Hoa Kỳ với công
trình nổi tiếng: “ An Economic Interpretation of the
Constitution of the United States” được công bố vào
năm 1913. Trong công trình này, Beard đã gây chú ý trong
giới sử học khi lý giải Hiến pháp Hoa Kỳ được xây dựng
trên nền tảng những lợi ích kinh tế hơn là những quan
điểm chính trị đơn thuần. Tác phẩm này cũng đánh dấu
quá trình nghiên cứu lịch sử hình thành hệ thống chính
trị Hoa Kỳ dưới tác động của những động lực và lợi ích
kinh tế - xã hội của Beard.
Phương pháp tiếp cận mới cùng khả năng phân tích, tổng
hợp và khối lượng đồ sộ của công trình nghiên cứu đã
khiến cho Beard nổi tiếng như một nhà sử học hàng đầu
của nước Mỹ thế kỷ 20, với những công trình nghiên cứu
như: “The Economic Origins of Jeffersonian Democracy”,
“The Rise of American Spirit”… Trong những năm 30, 40,
Beard chuyển hướng nghiên cứu sang lịch sử chính sách
đối ngoại của Hoa Kỳ với những công trình như: “American
Foreign Policy in the Making”, “President Roosevelt
and the Coming of War”… Ông mất ngày 01.09.1948 tại
New Haven, Hoa Kỳ.
THU THỦY thực hiện
26.11
1946: Thành lập ngành Thương mại Việt Nam.
1761: ngày sinh của Thoại Ngọc Hầu.
1857: Ngày sinh của Ferdinand de Saussure...
SỰ KIỆN
1789: ngày 26.11 được Tổng thống Hoa Kỳ George Washington
chọn làm ngày Lễ Tạ ơn quốc gia (National Thanksgiving
Day) để kỷ niệm sự kiện thông qua Hiến pháp Hoa Kỳ.
1812: Quân đội Napoleon Bonaparte bắt đầu băng qua sông
Beresina, trên đường rút lui khỏi Moscow (bị quân đội
Pháp chiếm đóng từ ngày 14.09.1812).
1922: Hai nhà khảo cổ học người Anh: Lord Carvon và
Howard Carter bắt đầu khai quật lăng mộ 3000 năm tuổi
của Hoàng đế Tutankhmun (Ai Cập)
1946: Thành lập ngành Thương mại Việt Nam. Ngày 26.1,
chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký sắc lệnh quy định tổ chức
ngành thương mại nước ta. Từ đó đến nay, ngành thương
mại đã không ngừng phấn đấu, trưởng thành, phục vụ tốt
các nhiệm vụ chính trị, kinh tế, xã hội của đất nước
qua các giai đoạn cách mạng, ngày càng thể hiện vai
trò quan trọng đối với nền kinh tế quốc dân.
Nạn nhân của trận bom Napan do máy bay Mỹ trút xuống
miền Nam Việt Nam
1971: Báo cáo của Liên Hiệp Quốc về tội ác chiến tranh
của Mỹ ở Việt Nam. Liên Hiệp Quốc công bố bản báo cáo
của Ủy ban điều tra tội ác chiến tranh của đế quốc Mỹ
ở Việt Nam. Theo đó, từ tháng 1.1969 đến tháng 6.1970,
quân Mỹ đã sử dụng ở miền Nam Việt Nam hơn 3.3 triệu
tấn thuốc nổ (nhiều hơn khối lượng bom mà Mỹ sử dụng
trong Thế chiến II và chiến tranh Triều Tiên). Bằng
việc sử dụng các loại hóa chất độc, máy bay Mỹ đã phá
hoại hơn 1,9 triệu ha lúa cùng các loại hoa màu khác
và làm cho 90 vạn người bị nhiễm độc. Kèm theo bản báo
cáo là những bức ảnh về tội ác hủy diệt của Mỹ. Báo
cáo kết luận rằng ở Việt Nam, Mỹ đang đang phạm tội
diệt chủng hơn cả những tội ác chiến tranh của bọn phát
xít Hitler đã bị lên án tại Tòa án quốc tế Nurember.
1973: Hội nghị cấp cao các nước Ả Rập. Hội nghị khai
mạc tại Algeria với sự tham dự của các vị đứng đầu 16
nước Ả Rập. Hội nghị thảo luận những nhiệm vụ trước
mắt của các quốc gia Ả Rập:
1. Duy trì và phát triển tình đoàn kết chiến đấu.
2. Tổng động viên nhân lực, vật lực để phục vụ cuộc
đấu tranh, tăng cường tiềm lực của các quốc gia Ả Rập
trong các lĩnh vực chính trị, kinh tế, quân sự.
3. Phối hợp hoạt động trong việc sử dụng các nguồn năng
lượng của các nước Ả Rập.
4. Tăng cường và phát triển quan hệ giữa các nước Arab
và những nước ủng hộ cuộc đấu tranh của nhân dân Arab.
5. Giữ lập trường cứng rắn đối với những nước đang ủng
hộ Israel chống lại các nước Ả Rập.
6. Khẳng định một chính sách hòa bình quốc tế chân chính
và một sự hợp tác quốc tế tự do và bình đẳng.
Đại hội tổng kết và rút ra bài học kinh nghiệm trong
cuộc chiến tranh với Israel vừa qua và nhất trí thông
qua tuyên bố, trong đó nêu rõ những điều kiện để lập
lại hòa bình ở Trung Đông.
NGÀY SINH
1761: Ngày sinh của Nguyễn Vǎn Thoại, còn gọi là Thoại
Ngọc Hầu, danh tướng triều Nguyễn.
Ông sinh ngày 26.11.1761, quê ở huyện Điện Bàn, tỉnh
Quảng Nam, là một nhà doanh điền lớn, được phong tước
hầu nên thường gọi là Thoại Ngọc Hầu. Nǎm 1818, ông
đốc suất dân binh đào kênh Đông Xuyên ở Long Xuyên,
sau mang tên ông là kênh Thoại Hà. Tiếp đó, nǎm 1820,
ông được lệnh của Vua Minh Mạng cho đào một con kênh
nối liền Châu Đốc với Hà Tiên, dài gần 100 km mang tên
vợ ông là kênh Vĩnh Tế. Đây là một đường thuỷ tiện lợi
giao thông, đồng thời làm sạch phèn, tưới nước ngọt
cho một diện tích lớn trồng cây ở Hà Tiên và Rạch Giá.
Thoại Ngọc Hầu có công khai phá vùng biên giới hoang
vu và xây dựng nhiều công trình có giá trị cao: hai
kinh Vĩnh Tế và Thoại Hà, lập các làng ở Thoại Sơn và
hai bên bờ kinhVĩnh Tế, mở đường Châu Đốc đi núi Sam.
Ông mất nǎm 1829.
1857: Ngày sinh của Ferdinand de Saussure, nhà ngôn
ngữ học người Thụy Sĩ, người đặt nền móng cho lý thuyết
cấu trúc trong ngôn ngữ học.
Saussure sinh ngày 26.11.1857. Ông theo học khoa học
tại đại học Geneva trước khi chuyển sang nghiên cứu
ngôn ngữ tại đại học Leipzig năm 1876. Ngay từ thời
sinh viên, ông đã cho xuất bản cuốn sách duy nhất của
đời mình: "Memoir on the Original Vowel System
in the Indo-European Languages" vào năm 1789. Cuốn
sách đó đã được đánh giá là một trong những tác phẩm
quan trọng nhất của ngôn ngữ học thế giới. Sự nghiệp
nghiên cứu ngôn ngữ của Saussure ban đầu tập trung vào
lịch sử ngôn ngữ, nhưng về sau, ông đã chuyển sang lĩnh
vực ngôn ngữ học đại cương. Ông giảng dạy tại "Ecole
des Hautes Etudes" ở Paris (1881-1891) và là giáo
sư dạy tiếng Sanskrit và ngữ pháp so sánh tại đại học
Geneva.
Sau khi ông mất, các học trò của ông đã tập hợp các
bài giảng của ông thành cuốn sách; "Course in General
Linguistics". Cuốn sách đã cung cấp hệ thống quan
điểm và phương pháp tiếp cận của ông trong nghiên cứu
ngôn ngữ học với cách tiếp cận cấu trúc làm cơ sở. Saussure
được đánh giá là một trong những nhà ngôn ngữ học tài
năng nhất của nhân loại, người chỉ với một cuốn sách
đã làm thay đổi diện mạo ngành ngôn ngữ học và đặt nền
tảng cho một phương pháp tiếp cận hiệu quả nhất đối
với ngôn ngữ: tiếp cận cấu trúc. Ông mất ngày 22.02.1913
tại Geveva, Thụy Sĩ.
1894: Ngày sinh của Norbert Wiener, nhà toán học người
Mỹ, cha đẻ ra ngành điều khiển học, một trong những
nhà toán học vĩ đại nhất của thế kỷ 20.
Wiener sinh ngày 26.11.1894. Ông theo học và nghiên
cứu tại các đại học Cornell, Harvard, Cambridge, Gottingen
và Culumbia. Là một thần đồng toán học, ông trở thành
phó giáo sư toán học tại học viện kỹ thuật Massachusetts
năm 1919 (25 tuổi) và là giáo sư từ năm 1932 đến 1960.
Wiener là một chuyên gia trong lĩnh vực toán lý thuyết
và toán lý. Ông là người đặt nền móng cho bộ môn điều
khiển học với những nghiên cứu về tự động hóa, hoạt
động của não người và hệ thần kinh, lý thuyết thông
tin, lý thuyết hệ thống, lý thuyết xác suất... Những
kết quả nghiên cứu của ông đã được tập hợp và trình
bày trong các quyển sách nổi tiếng như: Cybernetics
(1948), The Human Use of Human Beings (1950), Nonlinear
Prolems of Random Theory (1958), The Tempter (1958),
God and Golem (1964). Norbert Wiener là một trong những
nhà toán học xuất sắc nhất của thời đại, một trong những
người có đóng góp to lớn vào sự phát triển của toán
học và sự phát triển của loài người thế kỷ 20. Ông mất
ngày 18.03.1964 tại Stockholm, Thụy Điển.
THU THỦY thực hiện
22.11
1943 : Ngày Độc lập Cộng hòa Libanon.
1963: Tổng thống Mỹ John Kennedy bị ám sát.
1890: Ngày sinh của Charles de Gaulle...
SỰ KIỆN
1871: Ngày mất của Nguyễn Trường Tộ, chí sĩ, danh sĩ,
kiến trúc sư triều Nguyễn. Ông sinh nǎm 1828, quê Hưng
Nguyên, Nghệ An. Ngoài chữ Hán ông còn học chữ Pháp
và chữ Quốc ngữ. Nǎm 1858, ông sang Pháp, ba nǎm sau
mới về nước. Người Pháp đã có ý dùng ông làm tay sai,
nhưng giàu lòng yêu nước, ông từ chối không nhận mọi
chức tước. Ở ẩn nơi quê nhà, ông lần lượt gửi lên triều
đình nhiều bài điều trần giá trị, đề nghị chính quyền
cải cách chính trị, kinh tế, vǎn hoá, khoa học, giáo
dục. Ngoài 14 bản trần tình về quốc kế dân sinh. Đáng
tiếc là triều đình nhà Nguyễn đã không thực thi những
điều trần của ông. Ông còn có nhiều bài thơ hay được
truyền tụng. Ông mất ngày 22.11.1871.
1924: Xung đột Anh - Ai Cập. Nguyên nhân của vụ xung
đột bắt nguồn từ việc một nhóm khủng bố ám sát một viên
tướng Anh tại Cairo ngày 19.11. Sau khi viên tướng này
chết, ngày 22.11, Anh gửi tối hậu thư tới Thủ tướng
Ai Cập đổ toàn bộ trách nhiệm về vụ khủng bố cho chính
quyền Ai Cập và đưa ra những yêu sách:
1. Chính quyền Ai Cập phải xin lỗi chính quyền Anh.
2. Tiến hành điều tra và trừng trị nghiêm khắc những
kẻ có tội.
3. Cấm và đàn áp kiên quyết những cuộc biểu tình chính
trị của nhân dân.
4. Bồi thường cho Anh 500.000 Bảng Anh.
5. Thực hiện các yêu cầu của Anh về vấn đề Sudan.
6. Công nhận Anh có quyền "Bảo vệ những người nước
ngoài ở Ai Cập". Trên thực tế, Anh muốn lợi dụng
vụ khủng bố này để buộc Ai Cập giải quyết những tranh
chấp giữa hai bên theo chiều hướng có lợi cho Anh. Chính
phủ Ai Cập chỉ chấp nhận 4 điều kiện đầu. Ngày 23.11,
Anh tuyên bố rằng mặc dù Ai Cập không đồng ý, nhưng
những vấn đề liên quan đến Sudan sẽ được nhà cầm quyền
Anh ở Sudan trực tiếp giải quyết, đồng thời cho quân
đội chiếm Sở Thuế quan ở Alexandria cho đến khi Ai Cập
chấp nhận toàn bộ yêu sách của Anh. Vụ xung đột này
hoàn toàn có lợi cho những ý đồ của Anh.
1943 : Ngày Độc lập Cộng hòa Libanon. Nước cộng hòa
Libanon nằm ở Trung Đông, phía Đông Địa Trung Hải, giữa
Israel và Syria; diện tích: 10.230 km2; dân số: 3.191.000
người; thủ đô: Beirut; GDP tính theo đầu người: 5.221
USD. Libanon là thành viên Liên Hiệp Quốc và Liên minh
các nước Arab.
1963: Tổng thống Mỹ John Kennedy bị ám sát. Ở tuổi 46,
Tổng thống Mỹ John Kennedy đã bị sát hại ở Dalas, Texas.
ông bị bắn 3 phát súng từ tầng 5 của một ngôi nhà trong
khi đang đi cùng với vợ và Thống đốc bang Texas trên
chiếc xe mui trần. Cho đến nay, xung quanh cái chết
của Tổng thống Kenedy còn chứa nhiều bí ẩn. Trong lịch
sử nước Mỹ, trước Kennedy còn có 3 tổng thống bị ám
sát khi còn đương chức: Abraham Lincoln (14.4.1865),
James Garfield (1881), William Mc Kinley (1901).
1990: Thủ tướng Anh Margaret Thatcher từ chức. Sau hơn
11 năm làm thủ tướng nước Anh, bà Magaret Thatcher -
người được mệnh danh là "người đàn bà thép"-
đã phải từ chức vì những thành viên trong nội các của
bà không tán thành quan điểm của bà về việc nước Anh
không nên tham gia EEC. Bà Thacher coi EEC là mối đe
dọa đối với chủ quyền của nước Anh. Ngày 27.11.1990,
John Major được cử làm Thủ tướng mới của nước Anh.
NGÀY SINH
1890: Ngày sinh của Charles de Gaulle, tướng lĩnh, chính
khách, "kiến trúc sư" của nền đệ ngũ Cộng
hòa Pháp và là Tổng thống Pháp từ 1959 -1969.
De Gaulle sinh ngày 22.11.1890 tại Lille, Pháp. Sau
khi tốt nghiệp học viện quân sự, Saint - Cyr, De Gaulle
tham gia quân đội và chiến đấu trong trận Verdun năm
1916. Ông nổi tiếng là một chiến sĩ gan dạ, thông minh,
dũng cảm, đã bị thương 3 lần và từng bị quân Pháp bắt
làm tù binh. Sau chiến tranh, De Gaulle nhanh chóng
thăng tiến, trở thành một sĩ quan chỉ huy dũng cảm,
một nhà chiến lược quân sự xuất sắc, ông được phong
quan hàm cấp tướng trong quân đội Pháp khi bắt đầu chiến
tranh thế giới thứ hai. Sau khi nước Pháp bị quân đội
Đức chiếm đóng, De Gaulle sang Anh thành lập một hội
đồng chính phủ lưu vong đấu tranh cho nền độc lập của
nước Pháp.Tháng 8.1944, khi Paris được quân Đồng minh
giải phóng, De Gaulle cùng lực lượng lưu vong trở về
Paris, thành lập chính phủ lâm thời và chuẩn bị bầu
cử tổng thống. Tuy nhiên, tháng 10.1945, De Gaulle rút
lui khỏi chính phủ lâm thời do những bất đồng về quan
điểm tổ chức bộ máy chính quyền mới.
Năm 1947, De Gaulle thành lập tổ chức RPF (Rally of
the People of France) và đã thắng áp đảo trong cuộc
bầu cử quốc hội Pháp năm 1951. Năm 1953, những bắt đồng
trong chính phủ lại 1 lần nữa buộc De Gaulle rút lui
khỏi chính trường. Cuộc khủng hoảng chính trị liên quan
đến nền độc lập của Algeria đã đưa De Gaulle trở lại
quốc hội Pháp. Tháng 1.1959, De Gaulle trở thành Tổng
thống của nền đệ ngũ Cộng hòa Pháp. Trong cương vị tổng
thống, ở nhiệm kỳ đầu tiên, De Gaulle đã thành công
trong việc khôi phục kinh tế, xây dựng và củng cố bộ
máy chính quyền, giải quyết vấn đề độc lập Algeria,
đưa nước Pháp vào Cộng đồng kinh tế châu Âu, thực hiện
chương trình vũ khí hạt nhân, củng cố các quan hệ đối
ngoại với Liên Xô, Trung Quốc, Mỹ La tinh...
Năm 1965, De Gaulle được bầu làm tổng thống Pháp nhiệm
kỳ II. Trong nhiệm kỳ này, De Gaulle tập trung mở rộng
các hoạt động đối ngoại, đưa nước Pháp hội nhập với
thế giới... nhưng ông cũng phải đối mặt với những vấn
đề kinh tế chính trị trong nước, dẫn đến việc ông từ
chức Tổng thống sau thất bại trong cuộc trưng cầu dân
ý tháng 4.1969. De Gaulle sống tại Colombey -les- deux-
Eglissses, tập trung viết hồi ký và mất vì bệnh tim
ngày 09.11.1970. Ngoài cương vị là một vị tướng, một
chính khách lớn của nước Pháp, De Gaulle còn là tác
giả của nhiều tác phẩm về quân sự, chính trị... như:
Edge of the Sword, France and Its Army, War Memoirs,
Memoirs of Hope: Renewal and Endeavor...
1913: Ngày sinh của Benjamin Britten, nhạc sĩ, nhạc
trưởng, nghệ sĩ dương cầm, khuôn mặt hàng đầu của âm
nhạc cổ điển Anh thế kỷ 20, tác giả của những vở opera
hay nhất từ sau Henry Purcell (thế kỷ 17).
Britten sinh ngày 22.11.1913 tại Lowestoft, Suffolk,
Anh. Năng khiếu âm nhạc của ông đã bộc lộ từ rất sớm.
Năm 12 tuổi, Britten bắt đầu học nhạc với nhà soạn nhạc
Frank Bridge. Những năm tiếp theo, Britten theo học
tại nhạc viện Hoàng gia London và đã công bố những tác
phẩm đầu tiên viết cho dàn đồng ca với tựa đề: "A
Boy was Born". Vào năm 1933, sau khi tốt nghiệp
nhạc viện, Britten viết nhạc cho radio, nhà hát, phim
ảnh...Năm 1937, Britten bắt đầu được thế giới chú ý
với tác phẩm viết cho dàn nhạc dây: "Variations
on a theme of Frank Bridge".
Từ năm 1939 đến 1942, Britten sống tại Hoa Kỳ, nơi
ông bắt đầu tập trung vào thể loại opera và đã nhanh
chóng khẳng định vị trí của một nhạc sĩ bậc thầy thế
giới trong thể loại này. Vào những năm sau đó, những
tác phẩm opera thành công nhất của Britten bao gồm:
"Gloriana", "Owen Wingrave", "Death
in Venice"... đã lần lượt ra đời. Từ năm 1964,
Britten bước lên đỉnh cao mới trong sự nghiệp sáng tác
khi ông lồng ghép những đặc trưng của kịch NO Nhật Bản
và kịch tôn giáo Anh thời Trung cổ vào những vở nhạc
kịch của ông. Những tác phẩm nổi tiếng nhất thuộckhuynh
hướng sáng tác này của ông có thể kể: "Curlew River,
The Burning Fiery Furnace, Noye' Flude... Ngoài opera
và khí nhạc, Brittencòn là tác giả của hàng loạt tác
phẩm thanh nhạc viết cho dàn đồng ca và solo như: "Seven
Sonnets of Michelangelo, Winter Words, Serenade, Voices
for Today..." Britten cũng là tác giả của các tác
phẩm khí nhạc nổi tiếng như: "Simple Symphony,
Symphiny in D Major" viết cho Cello và dàn nhạc
(viết riêng cho nghệ sĩ cello nổi tiếng người Nga Rostropovich).
Là một nghệ sĩ, một nhà hoạt động âm nhạc đa năng,
Britten đặc biệt, được đánh giá cao như một nghệ sĩ
lớn trong thể loại opera với những giai điệu đẹp, khả
năng thể hiện những cảm xúc tinh tế và những tình huống
đầy kịch tính, cùng tài năng cải tiến, cách tân, lồng
ghép nghệ thuật opera cổ điển với các loại hình kịch
nghệ Á Đông và kịch thời trung cổ của Anh. Britten mất
ngày 04.12.1976 tại Aldeburgh, Suffolk, Anh.
1916: Ngày sinh của giáo sư Phạm Huy Thông. Ông sinh
ngày 22.11.1916, quê tại làng Đào Xá, huyện Ân Thi,
tỉnh Hưng Yên. Ngay từ năm 15, 16 tuổi, ông đã say mê
sáng tác văn học. Trong thơ ca, ông nổi tiếng về thơ
mới và kịch. Nǎm 1937, ông sáng Pháp học tập, đậu tiến
sĩ luật khoa và thạc sĩ sử - địa. Trên đất Pháp, ông
hǎng hái hoạt động trong giới Việt kiều yêu nước. Nǎm
1952, Chính phủ Pháp trục xuất ông về nước và quản chế
tại Sài Gòn. Đầu nǎm 1954, ông lại tham gia đấu tranh
chính trị và là Tổng thư ký phong trào hoà bình Sài
Gòn - Chợ Lớn. Nǎm 1956 đến nǎm 1967, ông làm Hiệu trưởng
trường đại học Sư phạm Hà Nội. Từ nǎm 1968 là Viện trưởng
Viện Khảo cổ học, Phó chủ nhiệm Uỷ ban khoa học xã hội.
Nǎm 1987, giáo sư Phạm Huy Thông được Viện Hàn lâm khoa
học Cộng hòa dân chủ Đức bầu làm viện sĩ. . Ông mất
ngày 23.06.1988 tại Hà Nội. Các tác phẩm chính: Tiếng
Địch sông Ô, Anh Nga, Tần Ngọc, Huyền Trân, Con voi
già…
THU THỦY thực hiện
21.11
1913: Nga Hoàng tiêu hủy các tác phẩm của Leo Tolstoy.
1985: Gorbachev gặp Reagan ở Geneva.
1694: Ngày sinh Voltaire (1694-1778), nhà văn, nhà triết
học Pháp
SỰ KIỆN
1893: Ngày Cao Thắng, vị dũng tướng tâm phúc của Phan
Đình Phùng hy sinh. Cao Thắng sinh năm 1864, người ở
Hương Sơn, Hà Tĩnh. Mồ côi từ nhỏ nên Cao Thắng được
anh ruột của Phan Đình Phùng là Phan Đình Thuật đem
về nuôi. Ông rất thông minh, và lại thông binh pháp.
Ngay từ khi Phan Đình Phùng khởi nghĩa, Cao Thắng đã
cùng em là Cao Nữu và bạn theo về hợp tác.
Khi nghĩa quân Hương Khê bị thua phải chạy ra Bắc, ông
cùng các bằng hữu tâm phúc trở về miền rừng núi thượng
du chiêu mộ quân sĩ và chế tạo vũ khí theo kiểu Tây
Phương. Nhờ tài trí của Cao Thắng mà nghĩa quân có đầy
đủ vũ khí như quân Pháp. Ban đầu súng của ta quá thô
sơ, nghĩa quân phục kích lính Pháp thu được 17 khẩu
súng. Nhờ lấy kiểu này, Cao Thắng cho chế tạo giống
y khuôn mẫu không khác súng Pháp là bao nhiêu. Chính
Đại úy Gosselin, đã từng dự trận đánh ở Nghệ - Tĩnh
sau này, đã thuật lại sự khéo léo trong tổ chức rèn
luyện quân sĩ theo lối Tây phương và việc đúc khí giới
của Cao Thắng, và không tiếc lời thán phục.
Khi lực lượng đă tương đối ổn định, Cao Thắng liền cho
người ra Bắc mời Phan Đình Phùng về hoạt động và đă
lập nhiều chiến công oanh liệt.
Năm 1893, Cao Thắng đem một đội quân cảm tử tấn công
Nghệ An để gây thanh thế. Chẳng may khi đang làm nhiệm
vụ, ông bị trúng đạn mà mất. Năm ấy, Cao Thắng mới 29
tuổi, di hài ông được nghĩa quân đem về an táng ở Ngàn
Trươi, núi Vụ Quang.
1913: Nga Hoàng tiêu hủy các tác phẩm của Leo Tolstoy.
Ngày 21.11.1913, tại St.Petersburg, theo lệnh của Nga
hoàng, người ta đã thiêu hủy 22 cuốn sách của đại văn
hào Tolstoy đã đề cập đến các vấn đề tôn giáo và xã
hội. Họ kết tội, mặc dù văn hào Tolstoy qua đời từ năm
1910 nhưng di cảo của ông vẫn còn gây độc hại. Lúc sinh
thời, Tolstoy vẫn công khai chỉ trích chính quyền và
giáo quyền của nước ông là hay lạm dụng quyền thế và
thường che giấu, nói dối. Nga hoàng cho rằng Tolstoy
đã làm gương xấu cho giới trẻ vẫn coi ông như thần tượng
chỉ vì ông đã đả kích xã hội đương thời về các vấn đề
quyền tư hữu, chế độ nông nô, chính quyền “bợ đỡ” người
giàu và nhà thờ thì quá phục tùng nhà nước.
1962: Chiến tranh biên giới giữa Trung Quốc và Ấn Độ.
Cuộc tranh chấp biên giới giữa Trung Quốc và Ấn Độ vẫn
ngấm ngầm từ nhiều năm trước. Đến đầu tháng 11.1962,
cuộc tranh chấp đã trở thành chiến tranh công khai.
Hai quốc gia rộng lớn và đông dân nhất, nhì ở châu Á
đã dùng súng đạn để nói chuyện về ranh giới không rõ
rệt ở miền Bắc Ấn Độ. Đường Macmahon do người Anh vạch
ra từ năm 1914 ở giữa Tibet và Ấn Độ đều không được
cả hai nước thừa nhận. Không muốn để cho chiến tranh
lan rộng, các nhà ngoại giao nỗ lực làm việc. Mãi tới
ngày 21.11.1962 cả hai nước mới chịu ngừng bắn. Cuộc
ngừng bắn chỉ là tạm thời, vì khi mà đường ranh giới
giữa hai nước lớn chưa được chính thức vẽ ra, thì thỉnh
thoảng vẫn còn có những cuộc giao tranh nhỏ lẻ tẻ ở
vùng biên giới.
1985: Gorbachev gặp Reagan ở Geneva. Ngày 21.11.1985
đã bế mạc cuộc họp thượng đỉnh Mỹ - Liên Xô tại Geneva
(Thụy Sỹ). Gorbachev trình bày mối nguy hiểm cho nhân
loại vì các cuộc chạy đua vũ trang. Reagan lại nói tới
chiến tranh nguyên tử vì đã có trong tay một con bài
chủ. Ngày 16.09, lần đầu tiên trong lịch sử quân đội
Mỹ đã dùng máy bay bắn tan một vệ tinh đang xoay với
tốc độ 28.000km/giờ ở trên cao 50km. Đó là cách phòng
thủ chiến lược mà báo chí gọi là “Chiến tranh hành tinh”.
Liên Xô đã đi sau Mỹ chừng 10 năm về kỹ thuật này vì
kỹ thuật của Mỹ là phá tan ngay ở trên không gian những
vũ khí tấn công của địch. Hai bên Mỹ và Liên Xô quyết
định sẽ gặp lại nhau trong một ngày gần nhất. Gorbachev
khi chia tay tạm biệt với Reagan đã nói rằng: “Đây là
điểm khởi hành cho những liên lạc mới”
2000: Ngày 20 và 21.11, tại Brussels, EU tổ chức 3 cuộc
họp quan trọng: Hội nghị Bộ trưởng các nước thành viên
về cải cách thể chế EU (20.11); Hội nghị các Bộ trưởng
quốc phòng và ngoại giao EU về việc thành lập lực lượng
phản ứng nhanh của EU (20.11) và Hội nghị các Bộ trưởng
Nông nghiệp EU bàn kế hoạch kiểm soát bệnh bò điên (21.11).
Tại hội nghị về vấn đề cải cách thể chế, sau nhiều cuộc
thảo luận kéo dài, ngày 20.11, các bộ trưởng của EU
không nhất trí được về những nguyên tắc cơ bản như cơ
cấu của ủy ban châu Âu, phân chia phiếu bầu tại hội
đồng châu Âu, mở rộng quy chế bỏ phiếu theo đa số…
- Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao và Bộ trưởng Quốc phòng
ngày 20.11, về việc thành lập lực lượng phản ứng nhanh
của châu Âu là sự kiện được dư luận, đặc biệt là dư
luận Mỹ quan tâm.
-Để đối phó với nguy cơ bệnh bò điên lan rộng ở châu
Âu, các Bộ trưởng Nông nghiệp EU họp tại Brussels ngày
21.11 để tìm kiếm giải pháp ngăn chặn và khắc phục.
Các Bộ trưởng thông qua kế hoạch kiểm tra toàn bộ đàn
bò hơn 30 tháng tuổi có nguy cơ nhiễm bệnh bò điên (BSE)
bắt đầu từ ngày 01.01.2001.
NGÀY SINH
1694: Ngày sinh Voltaire (1694-1778), nhà văn, nhà triết
học Pháp, người được xem là lá cờ đầu của phong trào
khai sáng Pháp thế kỷ 18. Voltaire tên thật là Francois
Marie Arouet, là nhà thơ, nhà soạn kịch, nhà triết học,
nhà tư tưởng , nhà sử học và còn là nhà hoạt động xã
hội sôi nổi. Sự nghiệp sáng tác đồ sộ của ông đã góp
phần to lớn vào sự nghiệp cách mạng của thế kỉ Ánh sáng
Pháp. Vì vậy thế kỉ này còn gọi là thế kỉ Voltaire.
Sinh ngày 21.11.1694, tại Paris, trong một gia đình
khá giả, Voltaire theo học tại trường Louis Le Grand
mà sau này ông đã kịch liệt lên án nền giáo dục vô bổ,
xa rời thực tế mà ông đã tiếp nhận. Tới tuổi trưởng
thành ông làm việc tại tòa án nhưng ông không quan tâm
đến ngoại giao và cũng chẳng thiết tha gì đến luật pháp.
Ông mơ ước trở thành thi sĩ và bắt đầu sự nghiệp văn
chương của mình bằng những bài thơ trào phúng. Năm 1716,
ông bị trục xuất khỏi Paris vì những bài thơ châm biếm
đạo đức của nhiếp chính vương Philipe Dorléan lúc bấy
giờ. Sau đó ông lại bị giam vào ngục Bastille. Tại đó
ông đã sáng tác vở bi kịch đầu tiên và lấy bút danh
Voltaire. Ông lại xích mích với giới quý tộc và bị đày
khỏi Paris 50 dặm.Ông đi luôn sang Anh và bắt đầu sự
nghiệp sáng tác rực rỡ, phong phú, đồ sộ của mình.
Sang Anh, Voltaire học hỏi được rất nhiều về triết
học, tư tưởng khoa học… Ông có những ấn tượng tốt đẹp
về nước Anh. Trở về Pháp, ông cho ra đời nhiều tác phẩm,
trong đó có Những bức thư triết học (1734), gây chấn
động dư luận. Voltaire phải trốn nhà cầm quyền và sống
nhờ tại lâu đài của bà Du Chateau. Ông trải qua 10 năm
ở đây dưới sự bảo trợ của bà và sáng tác rất nhiều về
đủ mọi thể loại: triết học, bi kịch, hài kịch, là những
lãnh vực mà ông ưa thích nhất.
Năm 1744 triều đình Pháp lại dàn hoà với Voltaire.
Ông giữ chức sử quan và 1776 được bầu vào Hàn Lâm Viện.
Sau ba năm hăng hái, ông lại thất vọng, chán nản và
bỏ triều đình.
Năm 1750 ông kết thân với vua Phổ Féredic II và nhận
lời mời đến Potsdam. Nhưng ông chỉ hài lòng với vài
ngày đầu tiên sống trên nước Phổ vì cho rằng nhà vua
là một minh quân biết trọng hiền tài. Nhưng ông đã lầm.
Ông lại mâu thuẫn với vua và trở về nước.
Voltaire không dám trở về Paris, ông sống lang thang
mấy năm ở vùng Alsace, Lorraine rồi đầu năm 1755 ông
đến Thụy Sỹ, mua một ngôi nhà ở gần Genèva và trú ngụ
tại đó.
Cuối đời, ông sống tại Ferney gần bên giới Pháp - Thụy
Sỹ. Ông vẫn sáng tác và trao đổi thư từ với bạn bè.
Tháng 02.1778 ông bất chấp lệnh cấm trở về Paris và
được quần chúng đón tiếp trọng thể. Ðã 84 tuổi, Voltaire
còn giúp Viện Hàn Lâm soạn quyển từ điển ngôn ngữ Pháp.
Nhưng chưa kịp làm thì ông mất.
1785: Ngày sinh của William Beaument, nhà phẫu thuật
học người Mỹ, bác sĩ quân đội nổi tiếng và là người
đầu tiên có những nghiên cứu về hệ thống tiêu hóa của
con người.
Ông sinh ngày 21.11.1785, tại Lebanon, Connecticut,
USA. Sinh trưởng trong một gia đình ở nông trại và theo
học tại những ngôi trường làng gần nhà. Đến năm 1806,
ông bắt đầu trở thành một giáo viên. Sau đó ông theo
nghiên cứu về y khoa vào những lúc rảnh, năm 1810, tại
Vermont, ông theo học và tập sự để trở thành bác sĩ.
Khi còn là sinh viên, ông có một thói quen cố hữu là
ghi lại nhật ký mô tả những sự kiện hằng ngày và những
triệu chứng và hướng điều trị bệnh nhân. Sau thời gian
tập sự, ông làm việc với vai trò là phụ tá cho bác sĩ
phẫu thuật trong cuộc chiến tranh vào năm 1812.
Sau chiến tranh, ông quay trở về hành nghề riêng tại
Plattsburg, New York. Năm 1820, ông lại đăng ký trờ
thành bác sĩ quân y và được gởi tới Fort Mackinac, Michigan.
Trong thời gian đóng quân ở đây, ông có dịp chữa cho
một thanh niên trẻ tên là Alexis St. Martin, bị thương
bởi đạn súng. Trong thời gian chữa trị cho bệnh nhân
này, ông đã có dịp khám phá, quan sát quá trình tiêu
hóa trong cơ thể. Những năm sau đó, ông tiến hành thử
nghiệm sâu và nghiên cứu về vấn đề này. Ông qua đời
ngày 25.04.1853, tại Saint Louis, Missouri, USA.
THÙY MAI thực hiện
20.11
1943: Thủy binh Mỹ đổ bộ lên Tarawa.
1886: Ngày sinh của Karl Von Frisch.
SỰ KIỆN
1943: Thủy binh Mỹ đổ bộ lên Tarawa. 40.000 thủy binh
Mỹ, được 900 máy bay yểm trợ, đã đổ bộ lên Tarawa và
Makin để tấn công quân Nhật. Bộ tham mưu Mỹ dùng chiến
thuật “nhảy cừu”. Nhờ máy bay, họ đổ bộ lên một hòn
đảo để lập sân bay và bến tàu rồi tấn công đảo khác.
Tarawa là bước đầu tấn công kiểu “nhảy cừu” ở Trung
Thái Bình Dương. Cuộc đổ bộ này bị thiệt khá nhiều nhân
mạng. Một hàng không mẫu hạm của Mỹ bị một tàu ngầm
của Nhật bắn chìm. Còn chiếc thứ hai chỉ bị hư hại nhẹ
vì thủy lôi. Kể từ ngày 20.11.1943, Nhật không còn là
bá chủ trên Thái Bình Dương nữa.
1987: Tranh của Van Gogh bán tới 53,9 triệu đô. Ngày
20.11.1987, đã có cuộc bán đấu giá các tác phẩm nghệ
thuật của người xưa tại viện Champs Eslysees (Pháp).
Một bức tranh của bộ sưu tập Renand đã bán được 41 triệu
Franc. Thế nhưng vẫn chưa sánh kịp với bức tranh của
Van Gogh bán ở New York giá 53,9 triệu đô (tương đương
325 triệu Franc Pháp). Những số tiền khổng lồ đó thật
mỉa mai đối với các họa sĩ nghèo đã chết..
NGÀY SINH
1858: Ngày sinh của Selma Lagerlof, nhà văn, tiểu thuyết
gia nổi tiếng người Thụy Điển. Bà là nhà văn Thụy Điển
đầu tiên và cũng là nhà văn nữ đầu tiên được trao giải
Nobel văn học (1909), thành viên Viện Hàn lâm Thụy Điển
(1914).
Bà sinh ngày 20.11.1858 tại Marbacka, tỉnh Vermland,
Thụy ĐiểSau khi học đại học ở Stockholm, bà làm giáo
viên ở Landskrona, một vùng ở miền Nam Thụy Điển. Khi
đã có tuổi bà đến sống tại Falcun, một địa phương cổ
kính và tĩnh mịch ở miền trung Thụy Điển. Nhưng dù ở
nơi nào, bà vẫn luôn hướng về Vermland, nơi bà chào
đời, nơi đầy ắp những kỷ niệm ấu thơ, những mộng mơ
cùng những điều bí ẩn. Khung cảnh Vermland cùng những
câu chuyện cổ tích, những truyền thuyết, những nhân
vật huyền thoại của quê hương đã nuôi dưỡng tâm hồn
đa cảm và lãng mạn của bà.
Cho đến gần tuổi 30 bà vẫn là một cây viết vô danh.
Tuyệt vọng và chán chường, bà đem đốt tất cả những gì
đã viết trước đó gồm những bài thơ, và kịch thơ... Nhưng
rồi dịp may đã đến với bà. Năm 1858, tạp chí Idun mở
cuộc thi văn học, bà gửi bản thảo Gosta Berlings Saga
tham dự và được trao giải. Qua tác phẩm này, người đọc
Thụy Điển thích thú gặp lại hình ảnh cổ kính của quê
hương và tâm hồn phóng khoáng của dân tộc mình. Sau
thành công này, bà tiếp tục cho ra mắt một loạt tác
phẩm như Jérusalam, The Wonderful Adventures of Nils
và được độc giả nhiều nước ưa thích.
Qua những trang viết của Selma Lagerlof, người ta hiểu
và yêu đất nước và con người Thụy Điển hơn, đồng thời
cũng yêu quí nhân loại hơn. Bà mất ngày 16.03.1940 tại
Marbacka, nơi bà chào đời trước kia.
1886: Ngày sinh của Karl Von Frisch, nhà động vật học
nổi tiếng người Áo, giải Nobel sinh lý học/ y học năm
1973. Ông sinh ngày 20.11.1886, tại Vienna, Áo, là con
trai ông Anton Ritter von Frisch, một giáo sư đại học.
ông theo học tại trường phổ thông trung học và sau đó
là khoa y đại học Vienna. Sau học kỳ đầu tiên, ông chuyển
khoa và bắt đầu theo học, tìm tòi và nghiên cứu về động
vật học ở Munich và Vienna. Năm 1910, lấy tiến sĩ tại
đại học Vienna, cũng cùng năm này, ông làm trợ lý cho
Richard Hertwig tại viện nghiên cưú động vật học trường
đại học Munich. Sau đó ông lấy chứng chỉ dạy đại học
ngành động vật học và giải phẫu học so sánh.Năm 1921,
ông là giáo sư và là giám đốc khoa động vật học trường
đại học Rotstock. Năm 1923, ông đến Breslau và năm 1925,
ông kế nhiệm chức vị của Richard Hertwig, thầy cũ của
mình.
Ông rất nổi tiếng về những nghiên cứu của mình về loài
ong. Năm 1919, ông chứng minh được rằng chúng có thể
được huấn luyện để phân biệt giữa nhiều mùi vị khác
nhau. Ông nhận thấy rằng loài ong có thể liên lạc với
những thành viên khác trong bầy đàn của mình về vị trí
và hướng của nguồn thức ăn bằng vũ điệu riêng biệt của
chúng.
Năm 1973, cùng với hai nhà khoa học khác là Konrad
Lorenz và Nikolaas Tinbergen, ông vinh dự nhận giải
Nobel sinh lý học/ y học cho những khám phá và nghiên
cứu thiết thực của mình.
Ông qua đời ngày 12.06.1982, tại Munich, Đức.
THÙY MAI thực hiện
19.11
1942: Lộ quân thứ VI của Đức bị bao vậy ở Stalingrad.
1977: Hội nghị lịch sử giữa Ai Cập ở Israel.
1917: Ngày sinh Indira Gandhi.
SỰ KIỆN
1938: Ngày mất nhà thơ Nguyễn Nhược Pháp. Ông sinh ngày
12.12.1914, quê ở làng Phượng Vũ, huyện Thường Tín,
Hà Nội. Ông đỗ tú tài Pháp, theo học ban luật trường
cao đẳng Hà Nội. Ông làm thơ và viết bài cho các báo:
Hà Nội báo, Đông Dương tạp chí (bộ mới), Tinh Hoa, Ngày
Nay và báo An Nam Nouveau. Các bài phóng sự, truyện
ngắn, kịch của ông có giá trị nghệ thuật và văn chương.
Ông qua đời ngày 19.11.1938, lúc mới 24 tuổi.
Các tác phẩm chính: Ngày xưa (1935), Người học vẽ (1936)...
1942: Lộ quân thứ VI của Đức bị bao vậy ở Stalingrad.
Cuộc tấn công mùa hè của Đức không đạt được kết quả
như mong muốn. Hồng quân thắng ở Wehrmacht. Dù Đức đã
chiếm được 9/10 thành phố Stalingrad, quân đội Liên
Xô vẫn cố thủ ở Tây ngạn sông Volga. Cuộc tấn công Stalingrad
khiến cho quân đội Đức ở cách hậu tuyến quá xa và việc
tiếp viện khó khăn. Sau khi chuẩn bị thật kỹ, ngày 19.11.1942,
quân đội Liên Xô đánh vào hai bên sườn của Lộ quân thứ
VI. Nơi đó chỉ có lính Rumania, Hungary và Italy chống
giữ, mà vũ khí lại không đầy đủ. Dần dần vòng vậy khép
lại ngày 22.11 ở Kalatch trên bờ sông Don. 210.000 lính
Đức bị vây chặt. Hitler và Goring nghĩ rằng có thể dùng
không quân thả dù tiếp tế cho lộ quân thứ VI. Tướng
Von Paulus nhận được lệnh phải tử thủ, không được tự
phá vỡ vòng vây để đợi tổng hành dinh tới Stalingrad.
Sự thật tổng hành dinh chưa tính đến chuyện cứu viện
ngoài việc thả dù 150 tấn thực phẩm và đạn dược xuống
cho Von Paulus.
1977: Hội nghị lịch sử giữa Ai Cập ở Israel. Với nỗ
lực cố gắng đem lại hòa bình cho miền Trung Đông, tổng
thống Ai Cập Anwar Sadat ngỏ ý muốn đọc diễn văn tại
Quốc hội Israel. Thủ tướng Manahem Begin liền mời Sadat
tới Jerusalem. Mặc cho đa số các nước Ả rập phản đối,
ngày 19.11.1977, tổng thống Sadat đã tới Israel. Trước
Quốc hội Israel ông đã đưa ra chương trình hòa bình
5 điểm như sau:
1. Rút quân đội ra khỏi những vùng tạm chiếm từ tháng
06 năm 1967.
2. Thành lập quốc gia Palestine.
3. Bảo đảm an toàn biên giới của mọi quốc gia trong
vùng.
4. Dựa vào nguyên tắc của Liên Hiệp Quốc mà các nước
liên lạc với nhau.
5. Chấm dứt tình trạng chiến tranh.
Thủ tướng Begin nhấn mạnh rằng Israel rất mong đi tới
hòa bình và tái xác nhận chủ quyền lịch sử của Israel
trên đất đai của mình.
2000: Trao giải thưởng cuộc thi báo chí toàn quốc viết
về “Những nhân tố mới, điển hình tiên tiến trong sự
nghiệp đổi mới đất nước”.
Sau gần một năm phát động (12.1999 đến 09.2000), cuộc
thi đã nhận được 1210 tác phẩm báo chí thuộc 3 loại
hình: Báo viết, báo nói, báo hình của 527 tác giả thuộc
86 đơn vị và 185 cá nhân tham dự. 51 tác phẩm đoạt giải
gồm: 3 giải A, 6 giải B, 13 giải C, 29 giải khuyến khích
và 1 giải tập thể.
2000: Từ ngày 19.11 đến 01.12, ủy ban liên hợp phân
giới, cắm mốc biên giới trên đất liền Việt Nam – Trung
Quốc họp phiên thứ nhất tại Bắc Kinh để triển khai thực
hiện hiệp ước biên giới trên đất liền giữa Việt Nam
– Trung Quốc mà chính phủ hai nước đã ký ngày 30.12.1999.
Phiên họp lần thứ hai sẽ tiến hành tại Việt Nam trong
tháng 02.2001.
NGÀY SINH
1917: Ngày sinh Indira Gandhi, nữ thủ tướng Ấn Độ từ
năm 1966- 1977 và từ năm 1980-1984 (tức ngày bà bị ám
sát). Bà sinh ngày 19.11.1917, tại Allahabad, Ấn Độ.Là
con gái độc nhất của thủ tướng đầu tiên trong lịch sử
Ấn Độ Jawaharlan Nehru.
Bà Indira Gandhi học tại đại học Visva-Bharati ở Ấn
Độ và đại học Oxford danh tiếng của nước Anh. Năm 1938,
bà gia nhập đảng Quốc đại và trở thành người hoạt động
nổi bật trong phong trào đòi độc lập cho nước này.
Là thủ tướng Ấn Độ, bà Indira Gandhi đã lãnh đạo nước
này trong cuộc chiến với nước láng giềng Pakistan năm
1971, dẫn đến việc ra đời nhà nước Bangladesh ở phía
đông Pakistan. Bên cạnh đó bà còn được nhớ đến với các
chiến dịch chống phong trào đòi ly khai của các tín
đồ đạo Sikh.
Nữ thủ tướng đầu tiên của Ấn Độ Indira Gandhi từng
được chọn là người phụ nữ vĩ đại nhất thế giới trong
một nghìn năm qua.
Bà qua đời ngày 31.10.1984 vì bị ám sát. Khoảng một
nghìn người đã thiệt mạng trong các vụ bạo động khắp
Ấn Độ sau ngày bà Gandhi qua đời. Bạo lực bùng lên khi
các tín đồ Hindu tổ chức báo thù người theo đạo Sikh
vốn bị buộc tội thực hiện vụ ám sát.
1942: Ngày sinh của Calvin Klein, nhà thiết kế thời
trang nổi tiếng thế giới. Calvin Richard Klein sinh
ngày 19.11.1942 tại Bronx, New York, trong một gia đình
gốc Do Thái đến từ Hungary. Calvin lững chững bước vào
thế giới thời trang với những bài học vỡ lòng từ bà
nội và mẹ mình. Cũng nhờ bà, một thợ may lành nghề,
mà Calvin có thể khâu từ những chiếc áo choàng đến những
khăn trải bàn mà không cần một hình mẫu cụ thể nào.
Calvin chọn cho mình ngành thiết kế để nuôi dưỡng niềm
đam mê nghệ thuật và thời trang. Dù ở đâu, trường Trung
học Mỹ thuật công nghiệp New York hay Học viện chuyên
ngành Thời trang thì Calvin vẫn luôn đỗ hạng đầu. Ra
trường, Calvin làm nhiều nghề liên quan đến thời trang
nhưng trong thâm tâm Calvin vẫn muốn sở hữu cho mình
một nhãn hiệu riêng.
Sau một thời gian dài rong ruổi trên con đường học
việc, chuẩn bị mọi thứ cho ra đời công ty thời trang
đầu tiên của mình, Calvin Klein Inc., báo hiệu một thời
kỳ mới cho sự nghiệp rực rỡ sau này của ông. Bộ sưu
tập đầu tiên của ông được trưng bày tại gian phòng 613
khách sạn ở New York, cả thảy gồm 6 bộ áo choàng, 3
bộ váy đầm đã được cửa hàng Bonwit Teller (hệ thống
cửa hàng thời trang nổi tiếng của New York) mua lại
với giá 50.000 USD, một cái giá ngoài sức tưởng tượng.
Được đánh giá cao lần đó là bộ sưu tập áo choàng mang
âm hưởng áo choàng cài chéo kiểu thủy thủ của nhà Chanel
thập kỷ 20, 30. Và cùng lúc đó tên tuổi của ông được
xếp vị trí trang trọng trong những dãy quần áo thời
trang của Bonwit Teller bên cạnh những tên tuổi nổi
tiếng.
Là một người thiết kế, Calvin có con mắt của một nghệ
sĩ và cái đầu của một nhà kinh tế. Không thể dậm chân
tại chỗ với một chiêu thức buôn bán cổ điển, ông lao
vào kinh doanh dưới mọi hình thức và chú trọng những
hình thức mới lạ. Quảng cáo là một lĩnh vực mà ông quan
tâm hàng đầu, bởi chính ở đó ông sẽ thể hiện được cá
tính của CK, sẽ định hướng luôn cả sự nhận thức về cách
ăn mặc của mọi người. Thành công ở thời trang may mặc,
CK tiếp tục chinh phục thị trường mùi hương và mỹ phẩm.
Cuối những năm 70 (1978), Calvin đã cho ra đời chai
nước hoa đầu tiên mang tên mình và từ đó hầu như năm
nào ông cũng tung ra thị trường một mẫu dầu thơm mới.
Ông luôn tạo ra những sự kiện mang tính đột phá. Ông
đem đến cho vương quốc thời trang những vẻ đẹp chưa
được khai thác. Đối với ông, thời trang là tranh luận,
là bàn cãi và ông luôn muốn kích thích cho sự tranh
luận phát triển theo hướng tối đa.
Calvin đã từng đoạt rất nhiều giải thưởng, Calvin giành
được giải thưởng của Hội đồng các nhà thiết kế thời
trang Mỹ với hai giải: thời trang nam và thời trang
nữ.
THÙY MAI thực hiện
18.11
1918: Ngày độc lập Cộng hòa Latvia.
1927: Giải vô địch bóng đá TG hình thành.
1787: Ngày sinh Louis Jacques Mande Daguere.
SỰ KIỆN
1896: Toàn quyền Đông Dương ra nghị định thành lập một
trường Pháp – Việt ở Huế, gọi là trường Quốc học Huế.
Trường Quốc Học được thành lập theo chiếu dụ ngày 17
tháng 9 năm Thành Thái thứ 8 (23.10.1896) và Nghị định
ngày 18.11.1896 của phủ Toàn quyền Đông Dương.Trường
Quốc Học tọa lạc bên bờ Sông Hương, trên đường Lê Lợi,
thuộc phường Vĩnh Ninh, thành phố Huế. Đây là một ngôi
trường Pháp - Việt chính yếu của toàn xứ Đông Dương.
(Xem Ngày Này Năm Xưa 23.10).
1909: Luật quân dịch mới ở Bỉ. Tại nước Bỉ, kể từ ngày
18.11.1909 đã chấm dứt lối rút thăm chọn người đi quân
dịch hằng năm. Cách thức mới để tuyển thanh niên gia
nhập quân đội gọi là: “Nghĩa vụ quân sự cá nhân”. Trước
kia, con nhà giàu có, khi rút thăm phải đi lính liền
thuê những người khác đi thay. Mỗi lần như vậy phải
trả 1700 quan Bỉ bằng vàng. Theo luật mới thì mỗi gia
đình phải có một người đi lính để bảo vệ tổ quốc.
1918: Ngày độc lập Cộng hòa Latvia. Cộng hòa Latvia
nằm ở Đông Âu, bên bờ biển Baltic, giữa Estonia và Lithuania,
diện tích quốc gia này là 64.589 km2, dân số khoảng
2.306.306 (thống kê năm 2004). Thủ đô là Riga.
Từ 1237 – 1561, Latvia thuộc quyền kiểm soát của Đức.
Từ 1621 – 1629, Thụy Điển chiếm lấy Riga và Vidzeme.
Năm 1721, trong trận chiến miền Bắc, Nga chiếm lấy Riga
và Vidzeme. Năm 1795, sau khi Ba Lan bị chia cắt, Nga
thôn tính toàn bộ Latvia. Thế kỉ XIX, giai cấp nông
nô bị bãi bỏ, ý thức dân tộc của người Latvia dâng cao.
Năm 1918, sau khi thế chiến thứ nhất kết thúc, Latvia
tuyên bố độc lập vào tháng 11.
1926: Đạo Cao Đài chính thức ra mắt trong một buổi lễ
tại Tây Ninh.
1927: Giải vô địch bóng đá thế giới đã hình thành. Năm
1926, ông Jules Rimet người Pháp, chủ tịch liên đoàn
Bóng đá thế giới đã được Ủy ban Kế hoạch giao cho lập
ra một ban nghiên cứu về việc tổ chức một giải vô địch
bóng đá thế giới mà người ta thường nói tới từ trước.
Ban này đã nhóm họp ngày 18.11.1927 để thảo luận lần
cuối. Sau đó, họ trình lên cấp trên dự án tổ chức giải
bóng đá thế giới. Cuộc thi tranh giải cứ 4 năm lại diễn
ra một lần giữa đội tuyển của các nước đã gia nhập Liên
đoàn bóng đá Thế giới gọi tắt là FIFA (Fédération Internationale
de Football Association).
1940: Ngày quốc khánh vương quốc Oman.Vương quốc Oman
nằm ở khu vực Trung Đông, dọc theo biển Ả Rập, giữa
Yemen và các tiểu vương quốc Ả rập thống nhất (UAE ).
Diện tích quốc gia này là 212.460km2, dân số khoảng
2.903.165 người (thống kê năm 2004), thủ đô là Muscat.
1973: Lệnh tiết kiệm nhiên liệu ở Bỉ. Trong 24 giờ,
từ lúc 3h sáng chủ nhật ngày 18.11.1973 cho tới thứ
hai, không ai được phép dùng xe hơi chạy trên các đường
phố của Bỉ. Đó là phương pháp tiết kiệm nhiên liệu.
Nhờ đó mà Bỉ đã dành được 10,5 triệu lít xăng. Cuối
tuần trước đó, việc hạn chế tốc độ là 80km/h trên xa
lộ cũng đã tiết kiệm được 2 triệu lít xăng. Bộ trưởng
thương mại Mỹ bình luận rằng: “Việc các xứ Ả rập giảm
cung cấp 5% nhiên liệu hàng tháng cho Hà Lan là điều
đáng suy nghĩ và lo lắng”. Những người vi phạm lệnh
này đều bị phạt rất nặng.
2000: Ngày 17 và 18, Hội nghị cấp cao lần thứ 10 các
nước Mỹ Latinh, Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha với chủ đề
“Đoàn kết vì thanh thiếu niên, nền tảng của công lý
và bình đẳng của thiên niên kỷ mới” tổ chức tại thủ
đô Panama.
Với sự tham dự của 21 vị nguyên thủ quốc gia của 23
nước trong khối, hội nghị thông qua “tuyên bố Panama”,
trong đó cam kết sẽ dành nhiều điều kiện cho sự nghiệp
vì giới trẻ ở các nước trong nhóm.
Theo tài liệu của UNICEF, trong số 200 triệu thanh
thiếu niên ở Mỹ Latinh và Carribe thì khoảng 117 triệu
thanh thiếu niên dưới 20 tuổi phải sống trong tình trạng
nghèo khổ, 48 triệu trẻ em phải lao động và 23 triệu
em không được đến trường.
NGÀY SINH
1787: Ngày sinh Louis Jacques Mande Daguere, nhà phát
minh, họa sĩ sân khấu, nổi tiếng về việc phát minh ra
phép chụp ảnh dague (daguerreotype).
Sinh ngày 18.11.1787, tại Paris, Pháp, thuở ban đầu
ông được đào tạo là một kiến trúc sư và bắt đầu làm
việc với tư cách là một kiến trúc sư tập sự. Năm 16
tuổi, ông là trợ lý thiết kế sân khấu tại một nhà hát
ở Paris. Với lối thiết kế sân khấu một cách tinh xảo,
trau chuốt và tỉ mỉ của mình, ông đã được mọi người
hoan nghênh và tán thưởng rộng rãi. Ông đã có sáng kiến
phát triển và thiết kế sân khấu với phong cách tạo ra
một cảm giác ấn tượng và nguy nga. Là một nghệ sĩ, ông
trở nên quan tâm và đam mê trong việc sáng tạo ra những
vỡ diễn sân khấu mang đậm tính hiện thực và đã sử dụng
hộp nhìn hình chiếu để trợ giúp cho mục đích công việc
của mình.
Với quyết tâm phục vụ và phát triển cho công việc chuyên
môn, ông đã có những bước tiến xa hơn để nâng cao quy
trình chụp ảnh mà ông cùng với Niepce phát triển bằng
cách sử dụng sodium chloride (clorua natri) để giữ hình
ảnh được lâu và cho đến năm 1839, ông đã công bố công
trình của mình. Ông qua đời ngày 10.07.1851, tại Bry-sur-Marne,
Pháp.
1899: Ngày sinh của Eugene Ormandy, nhạc trưởng nổi
tiếng người Mỹ gốc Hungary. Ông sinh ngày 18.11.1899,
tại Budapest, Hungary. Sự nghiệp âm nhạc của ông nổi
bật và đáng chú ý, bắt đầu bằng một tài năng thiên khiếu
bẩm sinh đáng ngạc nhiên. Năm lên 3 tuổi, ông đã có
khả năng nhận biết những bản giao hưởng và biết chơi
violin khi mới 4 tuổi. Là học sinh nhỏ tuổi nhất trong
lịch sử viện âm nhạc Hoàng gia Budapest.Năm 10 tuổi
ông đã từng trình diễn trước hoàng gia Áo, Hung. Có
lẽ bố ông, người luôn mong muốn con trai mình trở thành
một nghệ sĩ violin nổi tiếng thế giới, là một trong
những nhân tố tạo nên niềm đam mê và gây ảnh hưởng lớn
trong sự nghiệp âm nhạc của ông.
Năm 1936, ông được mời điều khiển dàn nhạc Budapest,
và bố ông đã rất thất vọng. Một lần, Ormandy từng nói
rằng cha ông không nhận thức rõ rằng trở thành một nhạc
trưởng nổi tiếng cũng không kém phần quan trọng giống
như một nghệ sĩ violin nổi tiếng.
Bước ngoặt trong sự nghiệp của ông là vào năm 1931,
ông được mời thay thế cho Toscanini, người được đề cử
trong dàn nhạc Philadelphia, nhưng lại đột nhiên bị
ốm. Năm 1936, Eugene Ormandy trở thành phụ tá chỉ huy
trong dàn nhạc Philadelphia cùng với Leopold Stkowski,
cho đến năm 1938 ông được đề cử là nhạc trưởng chính
thức tại đây. Trong thời gian chỉ huy tại dàn nhạc Philadelphia,
ông trở nên nối tiếng và được nhiều người biết đến.
Ông qua đời ngày 12.03.1985, tại Phildelphia, USA.
THÙY MAI thực hiện
17.11
1930: Quốc hội Anh bàn cãi về vấn đề Palestine.
1983: Máy bay Pháp ném bom trả thù.
SỰ KIỆN
1930: Quốc hội Anh bàn cãi về vấn đề Palestine. Cùng
với vấn đề Ấn Độ, vấn đề Palestine cũng được đưa ra
bàn cãi tại Quốc hội Anh ở London. Các nghị viện muốn
biết rõ chính phủ Anh đã làm những gì trên vùng đất
tự trị Palestine. Thủ tướng Ramsay Mac Donald trình
bày kế hoạch đem 10.000 gia đình Ả Rập tới ở đó vì những
nhà thực dân Do Thái đã mua hết đất đai của họ. Kế hoạch
còn dự trù trong tương lai đưa những người Palestine
trở về để giữ thăng bằng việc du nhập các sức dân Ả
Rập, Do Thái và Palestine. Cuộc bàn cãi diễn ra ngày
17.11.1930.
1945: . Mongolia là quốc gia nằm ờ Bắc Á, giữa Trung
Quốc và Nga, diện tích quốc gia này là: 1.564.116km2,
dân số khoảng 2.751.314 người (thống kê năm 2004), thủ
đô là Ulaanbaatar.
Khí hậu khắc nghiệt, dân số rải rác và những dải đất
mênh mông, cằn cỗi đã cản trở sự phát triển kinh tế
của Mongolia. Hoạt động kinh tế theo truyền thống dựa
trên nông nghiệp và chăn nuôi gia súc. Quốc gia này
có số gia súc bình quân đầu người cao nhất thế giới.
Trước đây các nguồn khoáng sản lớn được phát triển với
sự phát triển của Liên Xô, tổng số viện trợ của Liên
Xô lúc cao trào chiếm tới 30% GDP. Khai thác mỏ và chế
biến than đá, đồng, molybden, thiếc và vàng góp một
phần lớn cho sản xuất công nghiệp. GDP bình quân đầu
người $1.800 (thống kê năm 2003)
1983: Máy bay Pháp ném bom trả thù. Để trả thù cho việc
58 quân nhân Pháp chết vì bị bom đặt trên xe vận tải
nổ làm sập khách sạn Drakkar ở Beyrouth, tổng thống
Pháp Francois Mitterrand đã nói: “Tội ác này không thể
không bị trừng phạt”. Ngày 17.11.1983, tám máy bay trên
hàng không mẫu hạm Clemenceau đã bay qua Liban, tới
thung lũng Bekaa, thả bom xuống Baalbeck nơi đóng quân
của bọn khủng bố Chiites. Một nguồn tin lan truyền nói
rằng máy bay Pháp đã không gây ra thiệt hại nào đáng
kể. có lẽ bọn khủng bố ở Chiites biết trước nên đã lẩn
tránh. Câu hỏi đặt ra là ai đã báo cho chúng biết.
NGÀY SINH
1717: Ngày sinh của Jean-le-Rond d'Alembert, nhà toán
học, nhà vật lý học, và là nhà triết học nổi tiếng người
Pháp. Ông cũng là một trong những người soạn ra cuốn
“Bách khoa toàn thư”. Ông sinh ngày 17.11.1717, tại
Paris, là con trai của Claudine Guerin de Tencin và
hiệp sĩ Louis Camus Destouches (một sĩ quan pháo binh).Lúc
d'Alembert ra đời, Destouches ở nước ngoài và một vài
ngày sau, mẹ ông đã bỏ ông tại bậc thềm nhà thờ Saint
Jean le Rond ở Paris. Cái tên d'Alembert được đặt trong
trại mồ côi nhưng sau đó ông được vợ của một người thợ
lắp kính nhận làm con nuôi. Destouches vẫn bí mật gởi
tiền học cho Jean le Rond, nhưng không muốn chính thức
thừa nhận con mình một cách hợp pháp.
Thời gian đầu, D'Alembert theo học tại một trường tư.
Khi qua đời, Destouches đã để lại cho d'Alembert một
khoản tiền 1200 livres một năm. Dưới ảnh hưởng của gia
đình Destouches, năm 12 tuổi, d'Alembert đã theo học
tại trường Quatre Nations jansenist college. Tại đây
ông được học triết, luật, nghệ thuật và tốt nghiệp vào
năm 1735.
Những người theo giáo phái Jansenists đã hướng ông
theo sự nghiệp của một giáo sĩ, và đã cố gắng ngăn cản
ông không theo đuổi sự nghiệp thơ ca và toán học. Tuy
nhiên, hai năm sau đó ông theo học luật. Ông cũng rất
quan tâm trong lĩnh vực y học và toán học. Tháng 07.1739,
ông đã có đóng góp đầu tiên trong lĩnh vực toán học.
Ông là một nhà khoa học có tài, người có những công
trình và đóng góp cho nền khoa học thế giới nói chung.
Ông qua đời ngày 29.10.1783, tại Paris.
1937: Ngày sinh của Peter Edward Cook, tác giả, nhà
thơ trào phúng, nhà hài kịch nổi tiếng người Anh, người
được xem là cha đẻ của phong trào văn học châm biếm
những năm đầu thập niên 60.Peter Cook sinh ngày 17.11.1937,
tại Torquay, Anh Quốc. Ông theo học tại trường St.Peter's
College. Sau đó ông theo học ngôn ngữ hiện đại với quan
điểm theo cha ông tham gia vào lãnh vực ngoại giao.
Ông được xem là một nhà hài kịch, tác giả của nhiều
vở hài kịch nổi tiếng và đã để lại trong lòng khán gỉa
nhiều ấn tượng sâu sắc.
Ông qua đời ngày 09.01.1995.
THÙY MAI thực hiện
16.11
1945: Thành lập tổ chức UNESCO.
1950: Trung Quốc tham gia vào cuộc chiến ở Triều Tiên.
1960: Ngày nam diễn viên Clark Gable qua đời.
1895: Ngày sinh của Paul Hindemith.
SỰ KIỆN
1671: Ngày mất của vua Lê Huyền Tông, vua thứ tám nhà
Hậu Lê (1663-1671), niên hiệu: Cảnh Trị. Huyền Tông
tên là Duy Vũ, con thứ hai vua Thần Tông, em của Chân
Tông, khi Thần Tông mất, ông mới lên 9 tuổi, Tây vương
Trịnh Tạc theo di mệnh lập lên. Duy Vũ là con do Phạm
Thị Ngọc Hậu, người làng Ouả Nhuệ, huyện Lôi Dương (Thọ
Xuân, Thanh Hóa) sinh ra.
Nǎm Ất Tỵ (1665), mặc dù mới 11 tuổi, nhà vua cũng sách
lập chính cung Trịnh Thị Ngọc Áng làm Hoàng hậu. Trịnh
Thị Ngọc Áng là con gái thứ của Tây vương Trịnh Tạc.
Khi nhà vua lên ngôi đón vào trong cung, lấy làm Hoàng
hậu.
Bấy giờ ở bên Trung Quốc, nhà Minh đã mất, nhà Thanh
lên, tháng 3 nǎm Đinh Mùi (1667) nhà Thanh sai sứ sang
phong cho vua làm An Nam quốc vương. Vua Lê sai chánh
sứ Lê Hiệu, phó sứ Dương Hạo và Đồng Tồn Trạch sang
nhà Thanh nộp lễ cống hàng nǎm và tạ ơn việc tặng bạc
lụa. Đây là lần đầu tiên nước ta có quan hệ ngoại giao
với triều Thanh.
Ở ngôi được 9 nǎm, ngày 15 tháng 10 nǎm Tân Hợi (1671)
vua bǎng, lúc này mới có 18 tuổi, không có con nối.
1913: Thành lập hội những người bạn của cố đô Huế (Association
des Amis du Vieux Hue) thường được gọi là “Đô thành
hiếu cổ xã”. Mục đích của hội là: thu thập, bảo quản
những di vật, kỷ vật về các mặt chính trị, nghệ thuật,
lịch sử, văn học, văn hóa thuộc riêng Trung Kỳ.
1945: Thành lập tổ chức UNESCO. Ngày 16.11.1945, đại
diện 44 quốc gia họp ở London bàn về việc gìn giữ hòa
bình, hợp tác giữa các quốc gia để mở mang giáo dục,
khoa học và văn hó. Do đó, khai sinh ra tổ chức Liên
Hiệp Quốc về giáo dục, khoa học và văn hóa (UNESCO).
Đó là 6 mẫu tự đầu của United Nations Educational Scientific
Cultural Organization. Đồng thời tổ chức Liên Hiệp Quốc
thành lập ngày 25.06.1945, từ đó trở đi sẽ thay cho
Hội Quốc Liên.
1950: Trung Quốc tham gia vào cuộc chiến ở Triều Tiên.
Ngày 16.11.1950, quân đội Trung Quốc đưa quân vào Triều
Tiên lật ngược thế cờ về cuộc chiến . Lúc đầu quân đội
Bắc Triều Tiên dùng khí giới của Trung Quốc đánh nhau
với quân của Liên Hiệp Quốc. Sau một tuần giao tranh,
quân đội Mỹ lại gặp quân đội Trung Quốc có tới 200.000
người. Mặc dù đã cố gắng mà quân Liên Hiệp Quốc cũng
không ngăn được bước tiến của quân Trung Quốc. Tổng
thống Mỹ Hary Truman dọa ném bom nguyên tử. Sau đó tướng
Mac Arthur lại nằn nì đòi quân Liên Hiệp Quốc được tiến
vào đất Trung Hoa. Cuộc can thiệp của Trung Quốc vào
Triều Tiên đã làm thay đổi cục diện chiến tranh.
1960: Ngày nam diễn viên Clark Gable qua đời. Ngày 16.11.1960,
Clark Gable đã từ trần tại Hollywood. Sau khi đóng bộ
phim cuối cùng là “The Misfits” cùng với Marilyn Monroe.
Clark Gable kết hôn với nữ kịch sĩ Josephille Dillen
rồi đóng phim và nổi tiếng ngay trong các vai nam quyến
rũ hay người thích làm sáng tỏ công lý với trái tim
rất dịu dàng. Năm 1934 Clark Gable đã đoạt giải Oscar
về diễn xuất. Ít ai quên được Clark Gable trong vai
Rhett Butler trong bộ phim “Cuốn theo chiều gió”.
1973: . Burkina Faso là một quốc gia thuộc Tây Phi,
phía Bắc Ghana. Diện tích quốc gia này là: 274.200km2,
dân số khoảng 13.574.820 người (thống kê năm 2004),
thủ đô là Ouagadougou. Burkina Faso là một trong những
nước nghèo nhất thế giới với mật độ dân số cao, ít tài
nguyên thiên nhiên và đất đai ít màu mỡ. Kinh tế chậm
phát triển do hệ thống giao thông liên lạc kém. Nông
nghiệp góp khoảng 40 % GDP. GDP bình quân đầu người
là $1.100 (thống kê năm 2003).
2000: , từ 16 đến 19.11.2000, Tổng thống Hợp chủng quốc
Hoa Kỳ William Jefferson Clinton và phu nhân Hillary
Clinton thăm chính thức Việt Nam..
Trong chuyến viếng thăm này Việt Nam và Hoa Kỳ ký kết
2 văn kiện quan trọng: “Hiệp định hợp tác khoa học và
Công nghệ”, “Bản ghi nhớ về hợp tác lao động giữa Bộ
Lao Động, Thương binh và xã hội của Việt Nam với Bộ
lao động Hoa Kỳ”.
2000: Tại Hà Nội, lễ ký công hàm trao đổi về dự án xây
dựng trung tâm hợp tác nguồn nhân lực Việt Nam - Nhật
Bản tại TP. Hồ Chí Minh được tổ chức. Với vốn viện trợ
không hoàn lại (ODA) của chính phủ Nhật Bản là 3.764.000
USD (tương đương 53 tỷ đồng Việt Nam) và dự án viện
trợ Văn hóa của chính phủ Nhật Bản tài trợ cho Việt
Nam trị giá 40,2 triệu yên (tương đương 5,6 tỷ đồng
Việt Nam).
NGÀY SINH
1766: Ngày sinh của Rodolphe Kreutzer, nhà soạn nhạc,
nghệ sĩ violin, và là nhạc trưởng người Pháp, một trong
những người sáng lập ra trường violin của Pháp. Ông
sinh ngày 16.11.1766, tại Versailles, Pháp, là học trò
của Anton Stamitz, nhà soạn nhạc và là nhạc trưởng nổi
tiếng và có ảnh hưởng lớn.
Sau khi nghe ông trình diễn violin tại Vienna, Ludwig
van Beethovan đã dành tặng bản sonata thứ 9 (còn gọi
là Kreutzer Sonata, 1803) cho ông ấy. Ông là giáo sư
violin tại nhạc viện Paris từ năm 1795 đến 1826. Những
sáng tác của ông bao gồm 19 bản violin concerto và khoảng
40 bản opera. Ông qua đời ngày 06.01.1831.
1895: Ngày sinh của Paul Hindemith, nhạc sĩ violin,
nhà lý luận, và là một trong những nhà soạn nhạc cổ
điển nổi tiếng vào nửa đầu thế kỷ 20 của Đức.
Ông sinh ngày 16.11.1895, tại Hanau, gần Frankfurt,
Đức. Ngay từ bé ông đã được học violin, tuy nhiên bố
mẹ ông không tán thành và không thích ông đi theo con
đường âm nhạc lắm, năm 11 tuổi ông rời khỏi gia đình,
và sau đó ông theo học tại nhạc viện Hoch tại Frankfurt
am Main, tại đây ông theo học chỉ huy dàn nhạc, sáng
tác và violin cùng với Arnold Mendelssohn và Bernhard
Sekles. Từ năm 1915 đến 1923, ông chỉ huy dàn nhạc opera
Frankfurt và chơi trong nhóm bộ tứ đàn dây Rebner và
năm 1921, ông chơi violin và sau đó viola. Năm 1929,
ông đã sáng lập ra nhóm tứ tấu Amar, chơi viola, và
đi lưu diễn rộng khắp châu Âu. Năm 1922, một số tác
phẩm của ông được trình diễn tại hội liên hoan âm nhạc
đương đại quốc tế tại Salzburg, và từ đó tên tuổi của
ông được khán giả trên thế giới biết đến. Từ năm 1927,
ông dạy sáng tác tại Berlin và đến đầu những năm 1930,
ông đã đến Ankara, ông đảm nhận nhiệm vụ tổ chức lại
việc giáo dục âm nhạc Thổ Nhĩ Kỳ.
Cho đến cuối những năm 30, ông từng công du đến Mỹ
với tư cách là người chơi solo viola. Năm 1940, ông
di cư sang Mỹ, và tại đây ông dạy nhạc tại đại học Yale
và Harvard. Năm 1946, ông trở thành công dân Mỹ, cho
đến năm 1953, ông quay trở về châu Âu, sống tại Zurich
và dạy học tại đó. Ông được trao giải thưởng Balzan
vào năm 1962. Ông qua đời ngày 28.12.1963, tại Frankfurt,
Đức.
THÙY MAI thực hiên
TỪ NGÀY 1 ĐẾN NGÀY 15
THÁNG 11
TỪ NGÀY 15 ĐẾN NGÀY 31THÁNG
10
TỪ NGÀY 1 ĐẾN NGÀY 15
THÁNG 10
TỪ NGÀY 15 ĐẾN NGÀY 30
THÁNG 9
|
LỊCH
SỬ VĂN MINH, VĂN HOÁ VIỆT NAM
|
