Thăng
Long thời Lê Sơ

Như một quy luật, nhà Trần sau một thời gian hưng thịnh,
đã đi vào suy thoái, quý tộc ngoại thích Hồ Quý Ly chiếm
ngôi lập ra nhà Hồ (1400 - 1407). Ông xây dựng một đô
thành mới ở Thanh Hoá gọi là Tây Đô. Thành Thăng Long,
lúc này đổi là Đông Đô rồi Đông Quan lại một lần nữa
chứng kiến quân xâm lược ngoại bang giày xéo. Năm 1406,
nhà Minh phái 20 vạn quân sang xâm lược Đại Việt.
Cuộc kháng chiến do nhà Hồ lãnh đạo thất bại, thành
Đông Quan trở thành nơi chiếm đóng của địch. Đất nước
đứng trước thử thách mới của lịch sử để rồi chứng kiến
cuộc chiến tranh giữ nước của anh hùng tương ngộ Lê
Lợi - Nguyễn Trãi (1418). 10 năm sau ngày phất cờ khởi
nghĩa tại núi rừng Lam Sơn, quê hương của người anh
hùng Lê Lợi, toàn quân dân Đại Việt đã đại thắng giặc
Minh, lập nên một triều đại mới: triều đại nhà Lê.
Năm 1512 Lê Tương Dực lệnh cho Vũ Như Tô đứng ra trông
non xây dựng hơn 100 nóc cung điện có gác và khởi công
xây dựng Cửu Trùng Đài. Năm 1514 lại cho mở rộng Hoàng
thành mấy nghìn trượng (mỗi trượng 3,6m) bao bọc cả
quán Trấn vũ và chùa Kim cổ, tường thành chạy từ phía
Đông nam đến Tây bắc, chắn ngang sông Tô. Theo lối vẽ
ước lệ của bản đồ thì phỏng đoán rằng mặt phía Đông
gần trùng với phố Hàng Cót, Hàng Điếu, Hàng Da ngày
nay. Phía mặt Bắc chạy theo sông Tô, trùng với đường
Hoàng Hoa Thám, mặt phía Tây là đường Bưởi. Mặt Nam
có thể là một đoạn phố Cầu Giấy chạy sang Kim Mã rồi
Sơn Tây, Trần Phú tới Hàng Da. Có thể hiểu đây là khu
Hoàng thành với diện tích rộng gấp đôi Hoàng thành thời
Lý -Trần.Khu dân cư chia làm hai huyện: Vĩnh Xương và
Quảng Đức, mỗi huyện 18 phường.
Vào thời Lê Sơ, Thăng Long vẫn là nơi tập trung buôn
bán lớn nhất của cả nước. Đồng thời cũng là nơi dồn
tụ nhiều nghành nghề thủ công cũng như các thợ thủ công
giỏi nổi tiếng. Kinh thành được xây dựng lại đàng hoàng
hơn, Văn Miếu được mở rộng, Quốc Tử Giám được dựng lại,
các hoạt động kinh tế văn hoá, giáo dục, thi cử đều
được khôi phục và phát triển, đặc biệt cực thịnh dưới
thời vua Lê Thánh Tông. Có thể nói đây là thời kỳ phát
triển đỉnh cao của chế độ phong kiến trung ương tập
quyền. Đây cũng là thời kỳ ra đời của “Tao Đàn Nguyên
Suý” với 28 thành viên được ví như 28 vì tinh tú, trong
đó Lê Thánh Tông vượt lên khỏi tầm vóc một nhà chính
trị, một nhà vua, ông trở thành một nhà văn hoá lớn
có những đóng góp quan trọng cho sự phát triển của văn
học dân tộc.
Ông đã trở thành gương mặt tiêu biểu của văn học Thăng
Long thế kỷ XV. Nhà Lê Sơ tồn tại 99 năm, tổng cộng
10 đời vua từ Lê Thái Tổ đến Lê Cung Hoàng.
Theo Hanoi.gov.vn
|