DI TÍCH LỊCH SỬ


Núi Bà Đen

Lễ hội chùa Bà

Núi Bà Đen - một quần thể di tích lịch sử - văn hóa và danh thắng. Núi trải rộng trên diện tích 24km2, gồm 3 ngọn núi tạo thành: núi Heo, núi Phụng và núi Bà Đen. Núi Bà Đen cao 986m là ngọn núi nhô lên giữa đồng bằng và cao nhất Nam bộ.

Cách nay 300 năm, nơi đây là vùng rừng già hoang vu hiểm trở. Cùng với bước chân của cộng đồng người Việt đến vùng đất Tân Ninh (Tây Ninh xưa) khai mở đất đai, sinh cơ lập nghiệp, các tăng ni, phật tử cũng đến lập am, miếu, xây dựng chùa chiền để thờ Phật. Trong đó, hệ thống am, điện, chùa, ở các hang động núi Bà Đen đã có từ lâu, hàng năm thu hút đông đảo khách thập phương đến viếng lễ.


Chùa Trung

Núi Bà Đen được sách Đại Nam Nhất Thống Chí ghi: "Linh Sơn các Tân Ninh 20 dặm về phía Tây Bắc, hình núi cao chót vót là trần sơn của tỉnh, phía Tây giáp địa giới Cao Miên, lưng núi có chùa đá ít người đi đến..."

Từ năm 1983 con đường từ thị xã Tây Ninh đến núi dài 11km đã được trải nhựa. Sau đó hệ thống điện lưới quốc gia đã nối mạng đến đỉnh núi. các cơ sở hạ tầng tại Khu di tích được xây dựng hoàn chỉnh. Đền tưởng niệm và vườn hoa được xây dựng trang nghiêm, hoành tráng. Con đường từ chân núi đến Chùa Bà, Chùa Hang được nâng cấp mở rộng, cùng với hệ thống nhà trạm dừng chân cho khách hành hương. Đặc biệt, hệ thống xe cáp treo đưa khách từ chân núi lên Chùa Bà được xây dựng và đưa vào sử dụng cuối năm 1997. Nhiều dịch vụ khác cũng được mở ra nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho khách đi tới các di tích, hang động trong toàn bộ quần thể di tích.


Chùa Hang

Trong quần thể núi Bà Đen con có khu vực Suối Vàng nằm ở phía Tây núi Phụng với Hồ Chằm, Sân Quần Ngựa và đền thờ Ông Lớn Trà Vong. Đường ô tô được mở rộng lên lưng chừng núi Phụng - xưa có những ngôi chùa cổ - tạo cho vùng Suối Vàng, thường gọi là Ma Thiên Lĩnh, thành một khu di tích độc đáo, có khả năng khai thác du lịch khá hấp dẫn.

Nói đến núi Bà Đen, người ta nghĩ ngay đến Điện Bà hay Linh Sơn Tiên Thạch Động. Điện Bà ở độ cao 350m, khu vựa này có Chùa Thượng (chùa Bà), Chùa Hang... Có nhiều truyền thuyết dân gian kể về Bà Đen như: sự tích nàng Đênh, truyện Lý Thị Thiên Hương... được truyền tụng trong dân gian (dù đã được viết thành sách hoặc dàn dựng thành phim, nhưng chủ yếu vẫn dựa vào các truyền thuyết).


Động Kim Quang

Chuyện kể về một đôi trai tài, gái sắc ở huyện Quan Hóa (nay là huyện Trảng Bàng) nguyện ước đính hôn cùng nhau. Chàng trai tên là Lê Sĩ Triệt, văn võ song toàn có tấm lòng ái quốc ưu dân. Người con gái tên là Lý Thị Thiên Hương võ nghệ rất giỏi, nhan sắc mặn mà, có làn da bánh mật. Giữa buổi loạn ly, chàng trai Lê Sĩ Triệt gác tình riêng lên đường tòng quân cứu nước, giải thoát nhân dân khỏi cảnh nô lệ lầm than. Hai người thề nguyện bao giờ non sông hết cảnh lửa binh, dân tình không còn khốn khổ, chàng trai sẽ trở về cùng nàng kết tóc xe tơ. Nàng Lý Thị Thiên Hương, người con gái xứ Trảng ở lại quê hương một dạ thủ tiết chờ chàng. Nàng Thiên Hương là người mộ đạo. Mỗi dịp Nguyên Tiêu, nàng thường lên núi lễ Phật. Một ngày kia trên đường lên núi viếng chùa, nàng bị bọn cường sơn thảo khấu chặn đường uy hiếp. Bọn chúng thấy Thiên Hương nhan sắc mặn mà nên chẳng những muốn cướp hành trang, tài vật mà còn muốn bắt nàng để thỏa mãn thú tính. Lý Thị Thiên Hương chống trả rất quyết liệt, nhưng vì thân gái dặm trường, sức yếu thế cô phải nhào xuống vực sâu để quyên sinh, quyết không chịu hoen ố thanh danh trong tay bọn quỷ dữ.


Cáp treo Núi Bà

Đêm ấy nhà sư trụ trì ngôi chùa trên núi được nàng báo mộng. Hôm sau, ông xuống vực sâu tìm, đem xác thân nàng đi an táng. Dân gian truyền rằng nàng Lý Thị Thiên Hương rất linh hiển, luôn phù độ cho nhân dân trong vùng được nhiều ân phước. Người ta lập điện thờ Bà trên núi. từ đó núi có tên là núi Bà Đen. Khi chúa Nguyễn lên ngôi, xưng hiệu Gia Long, vua tưởng nhớ đến chuyện khi bôn tẩu khắp miền Nam và lúc đến núi được Bà mách bảo nên thoát nạn, liền sai Tả quân Lê Văn Duyệt - Tổng trấn thành Gia Định, lên núi làm lễ sắc phong cho Bà danh hiệu Linh Sơn Thánh Mẫu, đặt tên chùa Bà là Linh Sơn Tiên Thạch Tự và tạc tượng Bà bằng đồng đen để nhân dân chiêm bái, phụng thờ. Sắc phong đó về sau đã bị thật lạc. Đến đời vua Bảo Đại, vua đã tái sắc phong cho Bà.

Điện Bà được xây dựng dựa vào thế núi từ một mái đá tự nhiên nhô ra tạo thành am động. Vòm mái cao 2,5m, cửa rộng 6m. Hai bên được xây gạch ốp sát vách đá. Ở giữa có xây cột gạch chống đơ4, vòm mái được xây nối thêm tạo thành 2 lớp điện dài 8m dùng làm nơi thiện nam tín nữ đến chiêm bái, hành lễ. Trong động thờ cốt Bà (tượng Bà) và các tiên nữ.


Đường lên Chùa Hang

Tháng Giêng hàng năm, thiện nam tính nữ thập phương về núi làm lễ viếng Bà và cầu tài, xin lộc. Đặc biệt, ngày mùng Năm Tháng Giêng hàng năm - ngày Vía Bà có hàng chục vạn lượt người đến viếng lễ. Suốt trong năm, mỗi ngày đều có người hành hương về núi viếng Bà, lạy Phật.

Truyền thuyết về Bà Đen, Linh Sơn Thánh Mẫu, với quá trình lâu dài xây dựng hệ thống chùa, điện, am, động... cùng với nhiều sự tích oanh liệt trong lịch sử các cuộc khánh chiến chống ngoại xâm đã tô đậm ý nghĩa lịch sử núi Bà Đen. Ý nghĩa lịch sử kết hợp với cảnh quan hùng vĩ của núi đã tạo nên khu di tích lịch sử - văn hóa nổi tiếng ở Nam bộ và cả nước. Hiện nay, hàng năm núi Bà Đen thu hút hàng triệu lượt người khắp nơi trong nước, kể cả khách nước ngoài đến du ngoạn và chiêm bái.

Núi Bà Đen đã được Bộ Văn hóa Thông tin xếp hạng là di tích lịch sử - văn hóa theo Quyết định số 100 ngày 21.01.1989.

VƯƠNG TỪ LÊ NGUYỄN

 



|Tại sao? | Hình kì cục|Điển tích|Truyện Tầu|Hỏi&Đáp| Thể Thao |Tiểu phẩm|Thư tín|TRÁI TIM HỒNG|CHĂN GỐI | Rừng cười |Ẩm thực |MÁY TÍNH LÀM THƠ |Bonsai Garden|Tạp văn| | Nhân vật |Đó Đây|KINH TẾ | Động Vật | Vườn hồng | Nghe Nhạc | Tiếng thơ Đọc Truyện

PHÁT MINH, KHÁM PHÁ

LỊCH SỬ VĂN MINH, VĂN HOÁ VIỆT NAM
LỊCH SỬ CÁC PHÁT MINH
TIỂU SỬ DANH NHÂN
KIẾN THỨC TỔNG QUÁT

DANH NHÂN VIỆT NAM

 

KIẾN THỨC TỔNG QUÁT II