Nhà
công tử Bạc Liêu
Nhà công tử Bạc Liêu xưa
Đi bằng tàu thuyền trên sông Bạc Liêu, du khách có thể
nhìn thấy dọc theo hai bên bờ sông của thị xã gần 30
ngôi biệt thự xây dựng vào đầu thế kỷ XX, mang phong
cách Pháp, trong đó nổi bật là tòa biệt thự của Hội
đồng Trạch (Trần Trinh Trạch), thân sinh cụ Ba Huy (công
tử Bạc Liêu Trần Trinh Huy) do kỹ sư người Pháp thiết
kế những vật liệu xây dựng quan trọng nhất để đảm bảo
độ bền và diện mạo kiến trúc đều được đưa từ Pháp sang.
Ngôi biệt thự của công tử Bạc Liêu được xây dựng từ
năm 1919. Chủ nhân đã đặt hàng và cho chuyên chở toàn
bộ vật liệu xây dựng như thép đúc, cửa, cẩm thạch lát
nền, gạch, khung sắt trang trí... từ Pháp qua. Các bù
lon, ốc vít cho các chi tiết xây dựng đều được đóng
dấu chìm mẫu tự P rất hoa mỹ, chứng thực sản xuất tại
thủ đô Paris. Người dân Bạc Liêu gọi đây là "Nhà
Lớn".
Tục truyền rằng người giàu nhất Bạc Liêu ngày xưa là
ông Hội đồng Trạch, vốn là thư ký làng. Hội đồng Trạch
có cả chục ngàn mẫu ruộng. Theo lời cháu chắt ông kể
lại, toàn tỉnh Bạc Liêu bấy giờ có 13 lô ruộng thì hết
11 lô là của ông Trạch. Ông có 3 con trai và 4 con gái.
Trong số 3 người con trai của ông Trạch có cậu ba Trần
Trinh Huy là ăn chơi phung phí hơn hết.
Mỗi lần đi xem ruộng, cậu ba Huy mướn máy bay nhẹ có
phi công người Pháp chở. Mỗi lần đi đòi nợ, cậu đi một
chiếc xe khác. Có lần cậu đi hóng gió, dùng cả chục
chiếc xe kéo, mỗi chiếc chở một món đồ của cậu như cái
mũ, cây can... Người ta còn kể nhiều truyền thuyết về
cuộc sống đào hoa, phóng khoáng của cậu ba Huy nữa...
Trần Trinh Trạch là chủ sở hữu của 74 sở điền, với 110.000
ha đất trồng lúa, gần 100.000 ha ruộng muối, là điền
chủ giàu có nhất, nhiều đất đai nhà cửa nhất Việt Nam
(rải khắp Trung Kỳ, Nam Kỳ). Tất nhiên nhà của ông không
thể nhỏ hơn bất kỳ địa chủ nào trước ông, đương thời
và cả sau ông được! Không chỉ đẹp về kiến trúc, nội
thất mà nhà Hội đồng Trạch cũng qui tụ vô số đồ gỗ,
sứ, đồng... vô giá, đến ngay vua chúa cũng phải ghen
tỵ. Những bảo vật đó không còn do con cháu không giữ
được, do mất mát vì chiến tranh và những nguyên nhân
khác. Có hai món đồ quí hiện được giữ nguyên vẹn ở...
Chùa Chén kiểu (Sóc Trăng) là giường ngủ chạm khắc tuyệt
mỹ (chưa thấy cái thứ hai tương tự) và bộ bàn ghế cũng
chạm trổ công phu. Đây là 2 món quà do cậu Ba Huy hào
phóng tặng nhà chùa.
Vài nét về Công tử Bạc Liêu Trần Trinh Huy
(Ba Huy)
 Nhà
công tử Bạc Liêu ngày nay
Trước khi Trần Trinh Huy tham gia vào chốn ăn chơi của
Sài Gòn hoa lệ thì thành ngữ "công tử Bạc Liêu"
đã có. Đó là khi các đại điền chủ, háo phú quyền quý
khắp Nam bộ cho con lên Sài Gòn học ở các trường Pháp.
Trong số những con cái nhà giàu lên Sài Gòn học không
ai đủ sức xài tiền kiểu "bẻ ngang không cần đếm"
như các công tử Bạc Liêu. Thành ngữ "công tử Bạc
Liêu" có từ lúc ấy. Nhưng khi Ba Huy nhập vào thế
giới xa hoa thì chẳng công tử nào sánh kịp về khả năng
tài chính, sự ăn chơi bốc trời. Từ khi đó "công
tử Bạc Liêu" trở thành danh xưng riêng của Ba Huy,
không một ai ngang cơ nổi để "tranh chấp".
Giường của công tử Bạc Liêu (ở chùa Chén Kiểu Sóc
Trăng)
Trần Trinh Huy sinh ngày 22.06.1900. Người đương thời
còn gọi Ba Huy là Hắc Công tử (phân biệt với Bạc Công
tử - tức Phước Georges, con trai Đốc Phủ Sảng - cũng
là tay chơi lừng lẫy miệt Tiền Giang, chủ gánh hát Phước
Chương nổi tiếng mà cô đào chánh đệ nhất tài sắc đương
thời chính là cô Bảy Phùng Há (Nghệ sĩ Nhân dân Phùng
Há). Từng ủng hộ Việt Minh một lúc 13.000 giạ lúa, đã
hứa với người lãnh đạo cao nhất của Tỉnh ủy Bạc Liêu
là giảm tô, không hợp tác với Pháp, gởi vải vóc thuốc
men cho kháng chiến thì làm đúng như vậy. Thích hội
hè - Ba Huy có lẽ là người tổ chức hội chợ và hội thi
"hoa hậu miệt đồng" đầu tiên ở đồng bằng sông
Cửu Long.
Công tử bạc liêu mất năm 1973 ở Sài Gòn và được đưa
về an táng trong phần mộ gia đình tại ấp Cái Dầy, xã
Châu Hưng, huyện Vĩnh Lợi, Bạc Liêu.
VƯƠNG TỪ LÊ NGUYỄN
(Du lịch miệt vườn sông nước Cửu Long)
|
LỊCH
SỬ VĂN MINH, VĂN HOÁ VIỆT NAM
|
