BÌNH
ĐỊNH :Quần thể di tích Tây Sơn

Điện Tây Sơn
Di tích điện thờ Tây Sơn thuộc khối 1, thị trấn Phú
Phong huyện Tây Sơn, cách thành phố Quy Nhơn 40km về
hướng Tây Bắc, là nơi thờ 3 anh em Nguyễn Nhạc, Nguyễn
Huệ, Nguyễn Lữ, trải qua bao bể dâu vẫn luôn được giữ
gìn tôn tạo, thể hiện tấm lòng tự hào, tôn kính, son
sắt thủy chung của dân đối với 3 anh em Tây Sơn.
Điện Tây Sơn tuy nhỏ nhưng trang nghiêm. Trước sân
rộng có tam quan, tiếp đó là nhà bia ghi công lao của
Quang Trung – Nguyễn Huệ. Chính điện gồm 3 gian, gian
giữa thờ Quang Trung – Nguyễn Huệ, gian bên trái thờ
Nguyễn Nhạc, gian bên phải thờ Nguyễn Lữ.
Điện Tây Sơn được xây dưng trên nền nhà cũ của ba thủ
lĩnh Tây Sơn – và cũng chính là từ đường thờ ông bà
Hồ Phi Phúc – Nguyễn Thị Đồng, những người đã sinh ra
3 anh em Tây Sơn, là nơi 3 anh em Tây Sơn cất tiếng
khóc chào đời, đã cùng đi qua tuổi ấu thơ cho đến lúc
trưởng thành, rồi phất cờ khởi nghĩa trở thành những
lãnh tụ kiệt xuất của nông dân và dân tộc vào cuối thế
kỷ XVIII. Hiện nay, trong khu vườn cũ của gia đình anh
em Tây Sơn, sát bên cạnh điện thờ Tây Sơn vẫn còn lại
2 di tích cực kỳ quý giá, là cây me cổ thụ và giếng
nước xưa, tương truyền có từ thời ông Hồ Phi Phúc.
Cây me cổ thụ
Hơn 200 tuổi, tương truyền do thân sinh ba anh em Tây
Sơn trồng, nằm ở bên cạnh điện Tây Sơn cành lá xum xuê
che rợp cả một góc vườn, gốc cây có chu vi tới 3,5m,
cây me đã đi vào ký ức dân gian trong một câu ca quen
thuộc, trữ tình, đượm màu lịch sử:
Cây Me cũ, bến Trầu xưa
Không nên tình nghĩa thì cũng đón đưa cho trọn niềm
Giếng nước
Ở bên phải điện Tây Sơn, tương truyền có từ thời thân
sinh ba anh em Tây Sơn, được xây bằng đá ong, đường
kính 0,9m, thành giếng cao 0,8m. Đến nay giếng nước
xưa vẫn mát trong như ngày nào chắt chiu từng giọt nước
ngọt lành nuôi lớn tâm hồn và ý chí anh em Tây Sơn.
Bảo tàng Quang Trung
Tượng
ba anh em Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ, Nguyễn Lữ.
Hiện nay, di tích điện thờ Tây Sơn, Cây me, Giếng nước
được gìn giữ trang trọng, tôn kính, trong khuôn viên
của khu Bảo tàng Quang Trung. Bảo tàng Quang Trung được
nhà nước xây dựng vào năm 1978 có quy mô đồ sộ, hoành
tráng, kiến trúc theo kiểu cổ, dáng vẻ uy nghiêm, gồm
9 phòng trưng bày các kỷ vật liên quan đến phong trào
khởi nghĩa Tây Sơn và Hoàng đế Quang Trung (1771 - 1789).
Về thăm Bảo tàng Quang Trung, được đứng trên mảnh đất,
ngôi nhà đã từng sinh ra, nuôi dưỡng ba anh em Tây Sơn
trưởng thành, tận mắt ngắm nhìn những di vật, chiến
tích hào hùng, lừng lẫy của phong trào nông dân Việt
Nam khởi nghĩa vào thế kỷ XVIII, vào điện thờ đốt nén
hương thơm tưởng nhớ công tích to lớn, kiệt xuất của
ba anh em Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ, Nguyễn Lữ; đứng dưới
gốc Cây me, uống dòng nước mát ngọt của Giếng nước xưa
du khách như được sống với tinh thần thượng võ, anh
hùng, nghĩa hiệp, ý chí đấu tranh kiên cường bất khuất
giữ gìn quê hương đất nước qua lịch sử oai hùng của
phong trào khởi nghĩa Tây Sơn và những chiến công hiển
hách, lừng lẫy của Quang Trung – Nguyễn Huệ.
Bên cạnh đó du khách còn được thưởng thức chương trình
biểu diễn phong phú, độc đáo, hấp dẫn về lịch sử phong
trào Tây Sơn như võ thuật Tây Sơn, trống trận Quang
Trung, ca múa nhạc dân tộc... đưa khách ngược dòng lịch
sử về với những chiến thắng hào hùng của dân tộc Việt
Nam thế kỷ XVIII.
Thành Hoàng Đế

Hiện nay di tích của thành thuộc địa phận thị trấn Đập
Đá và xã Nhơn Hậu huyện An Nhơn. Thành Hoàng Đế được
triều đại Tây Sơn xây dựng vào năm 1775 trên cơ sở thành
Đồ Bàn của Vương quốc Chămpa để lại và được chính thức
gọi tên là Thành Hoàng Đế từ năm 1778. Trong suốt một
thời gian dài từ 1776 đến 1793 Thành là đại bản doanh
của quân Tây Sơn và sau đó là kinh đô của chính quyền
Trung ương Hoàng Đế Thái Đức – Nguyễn Nhạc. Thành Hoàng
Đế nguyên là một tổng thể kiến trúc hình chữ nhật, gồm
ba vòng thành: Thành Ngoại, Thành Nội và Tử Cấm Thành.
Thành Ngoại có chu vi là 7.400m. Thành Nội còn được
gọi là Hoàng Thành có hình chữ nhật dài 430m rộng 370m.
Bên trong Thành Nội là Tử Cấm Thành cũng có hình chữ
nhật dài 174m rộng 126m. Sau khi triều đại Tây Sơn thất
bại, Gia Long - Nguyễn Ánh đã trả thù cực kỳ dã man
đối với triều đại Tây Sơn. Thành Hoàng Đế, dấu tích
một thời vàng son của Tây Sơn cũng bị phá đổ nát. Trên
nền cũ của thành, nhà Nguyễn đã cho xây một khu lăng
thờ 2 viên quan nhà Nguyễn chết ở đây là Võ Tánh và
Ngô Tùng Châu, đây là một khu lăng mang phong cách Nguyễn
điển hình nằm trong quần thể của di tích.
Thành Hoàng Đế là một di tích thành quách lịch sử nhắc
nhở muôn đời sau về một thời oanh liệt của những người
anh hùng áo vải cờ đào
(ST)
|