THAM KHẢO

(Những bài chọn đăng trong trang này của từ nhiều phía, không nhất thiết là quan điểm của nhóm Hải Ngoại Phiếm Đàm. . .)

Nhân vật

Tại sao?

Ariel Sharon - Từ chiến trường đến chính trường

Thủ tướng Israel Ariel Sharon. (Ảnh: Wikipedia)
Thủ tướng đang hôn mê của Israel Ariel Sharon là một trong những biểu tượng quan trọng nhất của nhà nước Do Thái. Từ binh nghiệp đến chính trị, ông đều thể hiện quan điểm cứng rắn và hiếu chiến, nhưng lại vì một mục đích đầy mâu thuẫn là hoà bình theo cách hiểu của ông.

Sứ mệnh dang dở

Ariel Sharon thường được so sánh với nhà lãnh đạo huyền thoại của Palestine Yasser Arafat, vì cuộc đời hoạt động phi thường của họ. Cả hai đều có cá tính đậm nét, đều là biểu tượng của mỗi dân tộc Do Thái và Palestine, đều hướng tới mục tiêu là hoà bình cho dân tộc mình.

Nhưng lúc Yasser Arafat còn sống và Ariel Sharon đang đảm đương quyền lực, tư tưởng lớn của hai nhà lãnh đạo nổi bật vùng Trung Đông này đã không bao giờ gặp nhau. Nền hoà bình mà cố tổng thống Palestine đề xuất phía Israel không chấp nhận, còn nền hoà bình mà Thủ tướng Ariel Sharon mô tả thì phía Palestine lại không tin.

Trong gần cả cuộc đời hoạt động đầy những biến cố, mục tiêu tối thượng của Ariel Sharon, kể cả khi còn là một vị tướng cầm quân đến khi là một thủ tướng, đều là làm sao giữ được tối đa đất đai và quyền lợi chính trị cho nhà nước Do Thái, nhưng lại chỉ cho người Palestine tối thiểu cả hai thứ này.

Sứ mệnh của Ariel Sharon là đấu tranh cho nền an ninh của Israel bằng mọi giá. Nhưng kế hoạch của ông trong việc rút người định cư Do Thái khỏi Dải Gaza và một phần khu Bờ Tây, được hoàn tất vào tháng 8/2005, đã khiến những người ủng hộ cứng rắn nhất của ông nổi giận. Đảng cánh hữu Likud do ông lãnh đạo cũng liên tục bỏ phiếu chống.

Do quyết định kiên trì với kế hoạch đổi đất lấy an ninh, cuối cùng Ariel Sharon phải rời bỏ đảng Likud vào tháng 11 vừa qua, để lập ra một đảng mới mang tên Kadima (Tiến lên). Chính đảng này được nhận định là sẽ giành chiến thắng trong cuộc bầu cử quốc hội ở Israel vào tháng 3/2006.

Tướng Ariel Sharon (phải) trên chiến trường năm 1973. (Ảnh: Wikipedia)
Nhưng mọi chuyện có thể sẽ thay đổi hoàn toàn khi tình hình sức khoẻ của ông Sharon đột ngội tồi tệ. Cú đột quỵ nhẹ ngày 18/12 của ông gây bất ngờ cho cả bác sĩ riêng Boleslaw Goldman, người luôn khẳng định nhà lãnh đạo Israel không có vấn đề gì nghiêm trọng về sức khoẻ trong quá khứ, ngoài chuyện thừa quá nhiều cân.

Mọi chuyện vẫn chưa dừng ở đó, ngày 4/1 vừa qua, Thủ tướng Ariel Sharon hứng chịu thêm cú đột quỵ thứ hai, lần này cũng bất ngờ và nghiêm trọng hơn rất nhiều. Ông vẫn đang hôn mê sâu và tình trạng này sẽ kéo dài trong vòng 3 ngày để tránh đột quỵ, nhưng các bác sĩ chưa thể khẳng định liệu ông có hồi phục được hay không.

Vị tư lệnh khắc nghiệt

Thủ tướng Ariel Sharon sinh tại Palestine năm 1928, khi vùng đất này còn nằm dưới quyền uỷ trị của người Anh. Khi còn trai trẻ, ông gia nhập tổ chức quân đội bí mật của người Do Thái mang tên Haganah và tham gia chiến đấu trong cuộc chiến Ảrập - Israel giai đoạn 1948 - 1949, sau khi nhà nước Do Thái được sáng lập.

Trong những năm 1950, Ariel Sharon chỉ huy một loạt chiến dịch quân sự ác liệt mang tính chất trừng phạt. Một trong những chiến dịch này trở thành sự biến vào năm 1953, khi có tới 50 căn nhà trong ngôi làng Qibya bị nổ tung, làm 69 thường dân thiệt mạng. Một vụ khác năm 1955 cũng dẫn đến cái chết của 38 binh sĩ Ai Cập ở Dải Gaza.

Ông Sharon sau đó được thăng lon thiếu tướng và chỉ huy một sư đoàn trong cuộc Chiến tranh sáu ngày, tháng 6/1967. Trong cuộc xung đột ngắn nhưng cực kỳ ác liệt này, Israel chiếm đóng Đông Jerusalem, khu Bờ Tây và Dải Gaza.

Những biện pháp cai quản khắc nghiệt ở vùng đất chiếm đóng mà Ariel Sharon áp dụng đã khiến nhiều người Palestine bắt đầu coi người đàn ông này là kẻ thù không đội trời chung của họ.

Thảm hoạ Libăng

Cảnh đổ nát của Libăng sau cuộc xâm chiếm của Israel năm 1982. (Ảnh: Ahram)
Ariel Sharon lần đầu tiên được bầu vào quốc hội Israel (Knesset) năm 1973, nhưng từ chức sau đó một năm để làm cố vấn an ninh cho ông Yitzhak Rabin. Sau đó ông lại tái đắc cử vào cơ quan lập pháp của người Do Thái vào năm 1977.

Ariel Sharon chính là tổng chỉ huy trong cuộc xâm lăng đầy tai hại của Israel vào Libăng năm 1982. Với vai trò Bộ trưởng Quốc phòng và không hề báo trước một cách rõ ràng với Thủ tướng Menachem Begin, Sharon đã xua quân Israel từ mọi hướng đổ về thành phố Beirut. Cú đột kích quy mô lớn này kết thúc bằng việc trục xuất Tổ chức Giải phóng Palestine (PLO) của Yasser Arafat ra khỏi Libăng.

Chiến dịch của tướng Sharon đã chấm dứt việc PLO sử dụng Libăng làm nơi mở các cuộc tấn công người Do Thái. Tuy nhiên, nước cờ cứng rắn này cũng dẫn đến cuộc thảm sát hàng trăm người Palestine của các du kích quân theo Thiên chúa giáo ở Libăng, tại hai trại tị nạn ở Beirut đang nằm dưới sự cai quản của Israel.

Chính vì những vụ trên, năm 1983 Ariel Sharon bị một toà án Israel tước các chức vụ đang có sau cuộc điều tra về cuộc xâm chiếm Libăng năm 1982. Toà án này kết tội ông phải chịu trách nhiệm gián tiếp về các vụ giết chóc dã man người Palestine.

Thiếu tướng Ariel Sharon năm 1973. (Ảnh:Reuters)
Đối với hầu hết các chính trị gia, một bản cáo trạng là dấu chấm hết đối với sự nghiệp trên chính trường. Nhưng với Ariel Sharon lại khác. Ông vẫn là nhân vật nổi bật trong giới chính trị cánh hữu Israel, sau những mất mát về quyền lực năm 1983 và cơ hội vẫn còn nguyên ở phía trước.

Trở lại chính trường

Với vai trò là Bộ trưởng Xây dựng và Nhà ở Israel trong những năm đầu thập kỷ 1990, Ariel Sharon đã chỉ đạo chiến dịch xây dựng có quy mô lớn nhất trong các khu định cư Do Thái ở khu Bờ Tây và Dải Gaza, tính từ khi Israel chiếm đóng các vùng lãnh thổ này năm 1967.

Sau đó, khi liên minh cánh hữu của ông Benjamin Netanyahu lên cầm quyền năm 1996, vị tân thủ tướng Israel đã phải nhượng bộ trước sức ép đưa cựu tướng lĩnh quân đội Ariel Sharon vào nội các. Khi công bố quyết định bổ nhiệm Sharon vào ghế ngoại trưởng năm 1998, Thủ tướng Netanyahu gọi ông là người thích hợp nhất cho chức vụ này.

Ông Sharon khi làm Bộ trưởng Hạ tầng quốc gia Israel. (Ảnh: BBC)
Sự nghiệp chính trị của Ariel Sharon tiếp tục thăng tiến nhanh chóng và ông trở thành lãnh đạo của đảng cánh hữu Likud, sau khi Benjamin Netanyahu bị đánh bại hoàn toàn trong cuộc tổng tuyển cử năm 1999.

Mới đây, con trai ông Sharon là Omri thú nhận những sai trái trong việc cung cấp tài chính cho cuộc chạy đua của bố mình vào ghế lãnh đạo đảng Likud. Nhưng Thủ tướng Sharon kiên quyết phủ nhận mọi liên quan và không bị buộc tội trong vụ này.

Sau khi các cuộc đàm phán trong Trại David thất bại năm 2000, Ariel Sharon tìm cách khuấy động cơn bão dư luận để chống lại Thủ tướng khi đó là Ehud Barak. Ông mô tả Barak là kẻ tiếm quyền, sẵn sàng đổi Jerusalem lấy một bản thoả thuận hoà bình với người Palestine. Sharon phát biểu trước quốc hội: "Barak không có quyền từ bỏ Jerusalem, vốn được nhân dân coi là một gia tài".

Thời cơ mới, lập đảng mới

Chuyến thăm gây tranh cãi của ông Sharon tới khu thánh đường Al-Aqsa ở Jerusalem năm 2000, nơi cũng được coi như thánh địa đối với người Do Thái, là một trong những ngòi lửa thổi bùng lên cuộc nổi dậy intifada lần thứ hai của người Palestine. Nhiều người chỉ trích gay gắt ông Sharon vì biết biết rõ chuyến thăm sẽ gây ra bạo lực nhưng vẫn làm.
Ngày 6/2/2001, tân Thủ tướng Ariel Sharon, người mới chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử, cam kết sẽ giành lại "an ninh và nền hoà bình thực sự" cho người Israel.

Nhưng ông cũng khẳng định rằng, sẽ hoàn toàn không bị ràng buộc vào những cuộc đàm phán trước đó với người Palestine. Tổng thống Mỹ George Bush đã gọi chính trị gia cứng rắn và hiếu chiến này là "người của hoà bình".

Do sức ép từ làn sóng đánh bom tự sát và tấn công của chiến binh Palestine nhằm vào người Israel trong những năm 1990 và sau đó, Thủ tướng Ariel Sharon tìm cách củng cố nền an ninh đất nước theo cách riêng của mình, đó là cho xây dựng một bức tường an ninh gây tranh cãi ở khu Bờ Tây.

Tuy nhiên, ông vẫn nhất quyết thực thi chính sách triệt thoái khỏi Dải Gaza và 4 khu định cư phía bắc khu Bờ Tây, bất chấp thái độ chống đối gay gắt từ trong nước. Sau đó, Ariel Sharon tuyên bố sẽ không có bất cứ cuộc rút lui đơn phương nào khác. Ông cũng bày tỏ mình đã mường tượng ra tấm bản đồ đường biên giới cuối cùng và lâu dài của Israel.

Thủ tướng Ariel Sharon thăm sa mạc Negev tháng 11/2005. (Ảnh: AFP)
Nhưng trong bối cảnh những quan điểm bất đồng ngày càng gia tăng trong nội bộ đảng Likud về vấn đề rút khỏi Dải Gaza, Thủ tướng Sharon buộc phải chọn giải pháp rời khỏi đảng cánh hữu này cuối năm vừa qua. Ông cùng với nhiều đồng minh thân cận khác lập ra đảng mới mang tên Kadima (Tiến lên).

Đa phần các nhà phân tích coi Kadima là phương tiện để ông Sharon thu gom các chính trị gia khác biệt vào một mối, cùng chịu chung ảnh hưởng của cá nhân ông.

Tuy vậy, tình hình có thể hoàn toàn thay đổi với diễn biến sức khoẻ bất thường của Thủ tướng Ariel Sharon. Mục tiêu chiến thắng đầy tham vọng và có thể nhìn thấy rõ của Kadima trong cuộc bầu cử tới có thể tiêu tan hoàn toàn, một khi ông Sharon không bao giờ tỉnh lại được. Tất nhiên, đây chỉ là một giả thuyết vì theo các bác sĩ, họ đang kiểm soát được tình hình.

.

Thiên cổ đoạn trường kim nhất tục.
Phiếm Đàm tòng thử kế Thừa sai.