Mùa
xoài nói chuyện xoài: Xoài Cát Việt Nam và xoài R2E2
của Úc
 Học
trò xa xưa ở Việt Nam thường nói 've sầu cất tiếng hát
là báo hiệu mùa hè tới'. Xin mượn câu nói xa xưa đó
để viết về những trái xoài thơm lừng và vàng óng đang
bày bán cùng khắp nước Úc: 'khi xoài xuất hiện là báo
hiệu mùa hè tới'.Thật vậy, ở Úc, xoài xuất hiện ngay
lúc mùa hè bắt đầu trong tháng 12 cuối năm và biến mất
khi trời chuyển sang thu vào khoảng tháng ba Dương lịch.
Trong khi đó, cuối mùa xoài Úc, thì xoài Việt Nam bắt
đầu nở rộ. Xoài Việt có từ tháng Ba tới tháng Năm Dương
lịch.
Xoài Cát, xoài Gòn, xoài
Thanh ca, xoài Xiêm...
Các nội tướng người Việt thường
nói với nhau: xoài có nhiều loại. Và kể ra vanh vách
nào là xoài Cát, xoài Gòn, xoài Thanh ca, xoài Tượng,
xoài Xiêm, xoài Cóc... Mỗi loại có hình dánh, hương
thơm và mùi vị khác nhau. Với các cô gái mới lớn ở Việt
Nam: nhắm mắt bỏ miếng xoài vào miệng cũng biết đó là
xoài nào liền hà!
Trong số đó, nổi tiếng ở Việt Nam là xoài Cát. Người
ta nói nó mang tên này vì xuất phát từ Bến Cát. Trái
xoài Cát no tròn như con gái qua tuổi dậy thì với những
đường cong tuyện mỹ. Da mát rượi và vàng óng. Mùi thơm
thanh khiết. Vị ngọt đậm đà. Ăn miếng xoài Cát ví như
được cắn vào má xuân mơn mởn của gái đẹp miền Nam.
Riêng các ông nhậu Nam kỳ thì nhắc hoài tới xoài Tượng.
Xoài Tượng chấm nước mắm đường lai ra ba xị. Ngộ giả
có cô con gái mới lớn hay bà bầu đi ngang qua, là dễ
dàng mời ngay phái đẹp ngồi xuống lấy một miếng xoài
Tượng xanh lá mạ, chấm đậm vào chén nước mắm đường óng
ả. Vị chua, vị mặn, vị ngọt hoà lẫn với nhau, rồi tan
trên mặt lưỡi: ngon ơi là ngon.
Thuật
lựa xoài
Khi chọn xoài, phải ngửi hương
thơm của nó. Xoài không hương như hoa không sắc. Hương
xoài quá nồng ví như một bà nạ giòng vẽ mặt vẽ mày quá
mức và xức nước hoa nặng mùi. Từng người sẽ quyết định
hương xoài tới đâu thì hợp với khứu giác của mình. Chọn
xoài đúng là một cách chọn hiệu nước hoa cho riêng mình.
Đừng ai chê người xức Chanel Nunber 5. Đừng ai bắt buộc
người khác phải 'mặc' Opium, L'Oreal, Dior Addict theo
ý mình.
Bên cạnh hương thơm, các bà nội trợ Việt Nam còn thơn
lên thơn xuống từng trái xoài một. Trái nào thịt chắc
thì lọt vào mắt xanh. Khi chọn lựa xoài thịt chắc, người
ta con để ý đưa đôi mắt đi một đường lả lướt thật nhanh
trên da thịt có những đường cong tuyệt mỹ của trái xoài.
Trái nào lú nhú những chấm đen như tàng nhang trên da
mặt thì bị bỏ trở lại. Tuyệt đối không bao giờ, rinh
trái xoài đã có những đốm đen nổi trên da. Chủ tiệm
trái cây sẽ nhanh chóng cất riêng ra những trái xoài
nổi đốm đen trên da qua một bên. Trong tích tắc, chúng
bị cho vào thùng rác hay qua bên giỏ bán 'sale' tống
khứ cho khuất mắt.
Xoài Bowen, xoài R2E2
và xoài Calipso
Tại Úc, xoài được trồng thành
những vườn bạt ngàn từ Quensland, Tây Úc ngược lên tới
Bắc Úc. Thung lũng Bowen tại Quensland là nơi sản xuất
xoài thuộc hạng ngon nhất và nhiều nhất. Vào tháng 11
năm nay, công ty Timbercorp cho biết: trong vòng ba
năm sắp tới sẽ mở rộng thêm 1,000 mẫu tây trồng xoài
nữa tại Queensland và Bắc Úc. Sắp tới Úc sẽ có nhiều
xoài với nhiều nhãn hiệu khác nhau. Và người ta bắt
đầu thấy xuất hiện nhiều nhãn hiệu xoài khác nhau...
 Nhiều
nhất tại Úc là hai loại xoài Kensington Pride và R2E2.
Chúng ta biết tới xoài Kensington Pride khi thấy nhãn
hiệu Bowen, nên các bà thường gọi luôn là 'xoài Bô-uần'
cho tiện việc sổ sách. Năm nay, Úc được mùa xoài khiến
cho những nơi như Tennant Creek, Bắc Úc, phải đăng báo
kêu gào ít nhất là 3,000 dân thất nghiệp và khách du
lịch ba-lô lên đó hái xoài. Hiện nay, ở Tennant Creek
hàng trăm ngàn cây xoài nặng trĩu trái đang chờ hái
xuống. Đặc biệt năm nay, ở khu vực Virginia, gần Darwin,
người ta hái được những trái xoài khổng lồ, nặng lên
đến 1 kg rưỡi.
Gần đây, trong chợ Việt Nam tại Úc thấy bày bán loại
xoài khác: to hơn, ngon hơn. Đó là xoài R2E2. Ôi cái
tên R2E2 nghe ngộ ngộ. Nhưng cắn vào má xoài R2E2 thì
còn ngộ tới bậc thiền sư đời thứ chín lận kìa!
R2E2 là xoài lấy giống từ loại mang tên Kent ở Florida,
Mỹ. Trạm Nghiên cứu Bowen thuộc bộ kỹ nghệ nặng tại
Queensland (Department of Primary Industry's Bowen Research
Station in Queensland) mở một phòng thí nghiệm trồng
rất nhiều loại xoài. Mỗi cây được đánh số theo hàng
ngang và hàng dọc. Cây sinh ra trái xoài đỏ óng, thơm
lừng, không xơ và trái bự tổ chảng nằm ở ngay góc được
đánh số R2E2. Từ đó chết tên luôn. Xoài R2E2 mỗi năm
một nổi cộm. Trái R2E2 hạng nhỏ đã cân nặng 600 gr.
Nhưng phần lớn R2E2 xuýt xoát 1 ký lô. Một thùng xoài
R2E2 chỉ mươi trái là tối đa. Nhưng ăn trái nào là đáng
trái nấy.
Mới xuất hiện ở chợ Sydney năm nay là xoài Calypso.
Như xoài R2E2, Calypso có hột nhỏ, thịt rắn chắc và
không xơ. Nhưng khác với R2E2, xoài Calypso có vỏ thiên
về màu vàng hơn. Xoài Calypso do công ty OneHarvest
gây giống. Công ty này có công trồng ra cho nước Úc
những trái dưa hấu đỏ au mà không có hột. Dường như,
xoài Úc cũng đang tiến tới chỗ không có hột như dưa
hấu vậy.
Thuật ăn xoài của người ta và người tây
Lối ăn xoài thông thường là lấy dao cắt hai bên má ra
khỏi hột. Sau đó, dùng mũi dao rạch thành những ô vuông
trên thịt xoài. Lấy tay bật đường cong của lớp vỏ trở
ngược lại. Từng miếng xoài vàng óng sẽ nổi lên thành
một cầu vồng rực rỡ. Con nít không thể nào nhịn được
khi thấy miếng xoài, chỉ muốn cắn ngay một miếng. Cắn
hai miếng. Ba miếng và cho tới khi sạch tới vỏ. Xoài
là trái cây làm cho người ta nghiện. Nhiêảu bà nội trợ
dư biết ở nhà còn ních một thùng xoài đầy nhóc, nhưng
khi ra chợ thấy xoài vàng óng và thơm lừng vẫn không
cầm nỗi 'cơn nghiện': bà rinh thêm một thùng khác cho
đã cơn ghiền!
 Trước
miếng xoài vàng óng, người lớn bẽn lẽn hơn, lấy muỗm
nhỏ mà múc từng miếng. Múc từ phía mũi nhọn trở ngược
lên cuống để thưởng vị mỗi lúc một ngọt hơn. Rồi cho
vào miệng, thưởng thức hương thơm lừng lừng và da thịt
mát rượi cùng với vị ngọt thanh khiết của xoài.
Người Việt ăn xoài sau bửa ăn chính: trưa hay tối. Người
Tây thường cắt xoài thành từng miếng nhỏ rồi cho thêm
một vài trái cây khác để thành một thứ hổn hợp khi ăn
sáng. Người Việt thường cắt xoài ra và ăn tươi, nhưng
người Tây thường pha chế thêm tí chút trước khi dọn
xoài lên bàn. Như hai món Mango Chutney và Mango Milkshake
được trình bày dưới đây.
Nước sốt xoài chua ngọt
(Mango Chutney)
Vật liệu:
3/4 ly đường
1 ly dấm trắng
1 trái ớt và xắc thật nhuyển
1 muỗng cà phê muối
1 thanh quế
1 muỗng cà phê gường bột
1/2 ly nho khô
1/2 muỗng cà phê cummin seeds
Cách làm: Đôẩ tất cả vật liệu kể trên vào chiếc xoong
nhỏ, mở lửa trung bình và nấu trong vòng 10 phút. Vừa
nấu vừa quậy đều cho tới khi đường tan ra hết và tất
cả vật liệu đều hoà lẫn vào nhau thì được.
Cắt hai trái xoài và bằm nát thịt xoài. Đổ thịt xoài
đã bằm nát vào nồi nước sốt đang nấu. Tiếp tục đun lửa
nhỏ thêm khoảng 30 phút nữa.
Để nguội và chan lên thịt nướng.
Với vật liệu kể trên, bạn nấu đủ nước sốt xoài chua
ngọt cho 4 người ăn.
Sinh tố xoài (Mango Milkshake)
Vật liệu:
2 ly vanilla yogurt
2 ly sữa tươi
2 trái xoài chín
1 trái chanh
1 muỗng cà phê đường
Cách làm: Gọt vở xoài, cắt lấy thịt từng miếng nhỏ.
Bỏ hột. Vắt lấy nước chanh. Cho tất cả vật liệu kể trên
vào máy xay sinh tố xay đều. Sau đó, thêm nước đá xay
nhuyển vào. Yum!
Xoài, chanh, ớt
Thịt xoài có vị ngọt pha với một chút chua chua. Nếu
vị xoài nhiều chua hơn ngọt, người ta vắt thêm một chút
chanh sẽ làm cho vị xoài trở thành... dịu hơn. Vắt chanh
vào xoài cũng như vắt chanh khi ăn đu đủ vậy. Muà lễ
Giáng sinh năm nay món ăn đặc sản Úc là Aeroplane Jelly
bắt đầu tung ra thị trường nhiều thứ jelly mới. Trong
đó có nhãn hiệu Quickset Jelly với hai mùi vị cam và
xoài pha lẫn nhau. Riêng với người Việt Nam, khi pha
chế xoài, người ta còn bỏ thêm chút ớt. Vị cay hoà với
vị chua sẽ không làm khứu giác của ta bực dọc nữa.
Hiện nay, nhiều sách dạy nấu ăn xuất bản tại Úc đều
có chỉ cách pha chế món ăn bằng xoài. Đang có nhiều
thử nghiệm cho sả vào xoài; rưới nước cốt dừa lên má
xoài; hay dùng sữa dê chế vào khi dọn xoài lên bàn ăn.
Trong khi đó, người Indonesia có món xoài trộn với bắp
cải được coi là thành công hơn cả. Sau cùng, người Úc
bắt đầu nghĩ tới chuyện chế ra rượu xoài. Ở các hội
chợ tại Bắc Úc đã thấy xuất hiện nhuững chai rượu xoài.
Nguyên xoài trái đã làm người ta phát nghiện, nay thêm
chất men vào -- rượu xoài -- sẽ làm ngất ngư.
Khoa Nam
|
LỊCH
SỬ VĂN MINH, VĂN HOÁ VIỆT NAM
|
