| ĐỊA
LÝ

Hội
chọi trâu Đồ Sơn - Đậm nét văn hoá vùng biển
Những
thớt trâu tím lịm như những trái sim khổng lồ xé
nước lao sầm sập vào nhau đến chóng mặt, những cặp
sừng nghênh lên thách thức ngạo nghễ như đô vật
lên sới. Tiếng trống trận dồn dập, thanh la não
bạt rền vang trong không khí tưng bừng của khán
đài. Sân vận động Đồ Sơn mấy ngày nay mưa dầm dề
sũng nước, và mặc dù cũng chưa đến tháng tám âm
lịch nhưng không khí Đồ Sơn đã sôi động bởi vòng
đấu loại hội chọi trâu năm nay.
Vòng
loại năm nay diễn ra với 16 cặp đấu của các phường
Ngọc Hải, Ngọc Xuyên, Vạn Sơn, Vạn Hương và xã Bàng
La. Những con trâu bị loại sẽ là vật tế thần ngay
tại trận và cống hiến cho khách thập phương hương
vị đặt biệt của thịt trâu chọi. Giá thịt trâu chọi
khá đắt, khoảng 200.000/kg, còn là những "ngưu
đấu sĩ" lọt vào vòng chung kết thì giá còn
đắt hơn nhiều.
Những
con trâu chọi được các ông chủ tuyển từ rừng xanh
về, chăm bẵm rất khắt khe, chỉ có tắm biển, chơi,
luyện tập đánh càng sừng, ăn cháo hoa, sâm, bia
hơi, nước tăng lực… Có lẽ vì vậy mà vị thịt trâu
chọi khác hẳn trâu thường, mềm và ngọt, có hương
vị khá lạ.
Theo
các cụ già kể lại, cứ vào tháng 8, khi lúa ngoài
đồng vào thì con gái, ngư dân cũng vừa kết thúc
vụ săm, người ta bắt đầu chuẩn bị cho lễ hội. Cứ
sau Tết âm lịch, người ở các giáp (làng) Đồ Sơn
lại tự nguyện góp tiền và cử người có kinh nghiệm
đi khắp nơi lùng mua trâu tốt. Người được dân làng
ủy nhiệm đi mua trâu có khi lặn lội cả tháng trời,
đi khắp các vùng miền trong cả nước. Một chủ trâu
ở phường Ngọc Xuyên cho biết, những con trâu đủ
tiêu chuẩn là những con trâu đực khỏe, sừng cánh
cung, ức rộng cổ tròn dài và hơi thu nhỏ về phía
đầu, gọi là trâu cổ cò. Đây là đặc điểm quan trọng
nhất vì khi cúi xuống nếu là cổ cò sẽ không biết
mỏi. Lưng trâu dầy, càng phẳng càng tốt để bát nước
đầy lên không đổ là quý. Mắt trâu phải đen, tròng
đỏ như vậy mới gan góc. Răng trâu cũng phải đều
và không được sứt mẻ.
Việc
mua trâu đã khó, huấn luyện trâu càng khó hơn. Người
chăm trâu được làng lựa chọn phải là người có kinh
nghiệm, thường là người già và không được là phụ
nữ. Trước ngày chọi trâu 3 tháng, họ không được
ăn nằm với vợ. Trâu chọi được nuôi chuồng riêng
không cho thấy trâu nhà, mục đích nuôi dưỡng bản
thân hoang dã của nó. Khi đã thành trâu chọi, mọi
người đều phải gọi là "ông trâu", trâu
nào đoạt giải nhất được tôn vinh lên hàng "cụ
trâu".
Mở
đầu chọi trâu là lễ thần Điềm Tước. Trong đó từ
chiều 29 đến hết 30/7 âm lịch, nhân dân đã rước
bát nhang từ đền Nghè tới đình Công thờ suốt trong
15 ngày hội. Hội chọi trâu không chỉ thu hút người
Hải Phòng mà du khách từ mọi miền đến Hội lại nô
nức đổ về. Thời Pháp thuộc, toàn quyền Đông Dương
thống sứ Bắc Kỳ, công sứ các tỉnh đều đưa vợ con
về Đồ Sơn xem hội chọi trâu. Sân vận động Đồ Sơn
có sức chứa hơn 1,5 vạn người bao giờ cũng chật
cứng người mà bên ngoài hàng ngàn người vẫn chưa
mua được vé vào xem. Vào hội, sau màn trình diễn
của các đội trống, cờ… hai ông trâu hùng dũng được
các quản trâu đưa đến điểm chờ. Được lệnh của trọng
tài, người quản trâu rút sẹo, hai trâu lao thẳng
vào nhau, đầu đối đầu, sừng đối sừng theo thế hổ
lao…
Cuộc
tỉ thí diễn ra quyết liệt giữa tiếng hò reo vang
dội. Cuối trận đấu là màn thu trâu, diễn ra hoành
tráng, đầy chất thượng võ và không kém hồi hộp.
Khi có trâu thua bỏ chạy, con trâu thắng cuộc hăng
máu đuổi theo. Để con trâu thắng cuộc không hăng
máu đuổi theo, người ta phải ghìm nó lại, điều này
đòi hỏi phải có lòng dũng cảm. Nhớ trận đấu năm
xưa, khi con trâu thắng đang lao vào con trâu thua,
một cụ già xuất hiện đó là cụ Nguyễn Văn Ghé, 64
tuổi, trong y phục đỏ rực, tay trái cụ nắm lấy sừng
trâu, tay phải đưa vào vai dưới cổ trâu khiến con
trâu đang chạy phải dừng lại, chới với, ngoan ngoãn
để cụ dắt đi. Cảnh tượng ngoạn mục có một không
hai đó được thu vào ống kính của một phóng viên
hãng truyền hình Nhật Bản và được phát đi sau đó
một ngày làm hàng triệu khán giả đất Phù Tang phải
ngây ngất. Từ năm 2000, Hội chọi trâu Đồ Sơn chính
thức được công nhận là lễ hội du lịch quốc gia.
Ngày nay, làng nào có trâu thắng cuộc được rước
bát nhang thờ thần Điểm Tước ở đền Nghè về đình
làng mình đến hết ngày chọi trâu. Các làng bắt đầu
mổ trâu, bất kể trâu thắng bại, để tế thần, sau
đó "thừa lộc" sẽ khao làng…
Tinh
thần thượng võ của hội chọi trâu Đồ Sơn cần được
bảo tồn, phát huy và làm cho thuần khiết để hội
chọi trâu mãi mãi là vốn văn hoá lịch sử quý giá
của người dân miền biển.
Theo
VOV
--------------------------------------------------------------------------------

|