Ghềnh Đá Đĩa

Ghềnh Đá Đĩa - Phú Yên

Từ thị trấn Chí Thạnh đi về phía biển, tại xã An Ninh Đông, Tuy An, tỉnh Phú Yên có một ghềnh đá có cấu tạo kỳ lạ vừa được Bộ Văn hóa - thông tin xếp hạng là thắng cảnh quốc gia. Đây là một thắng cảnh kỳ thú hiếm thấy của thiên nhiên. Nhìn từ xa, khu ghềnh Đá Đĩa rộng hơn 1km2 như một tổ ong khổng lồ. Đá ở đây đều tăm tắp được dựng thành từng cột liền khít nhau. Gồm nhiều tảng đá lớn có màu đen huyền hoặc màu vàng, nửa chìm nửa nổi lên trên biển, xếp đều đặn theo hình ngũ giác. Các cột đá có tiết diện hình lục giác hoặc hình vuông, hoặc có hình tròn như chiếc đĩa. Từ xa đứng nhìn, đá giáp liền liền với nhau, hòn nọ gắn với hòn kia đều đặn như một tổ ong. Lại gần, những đá có hình viên trụ chồng lên nhau như nhượng chồng chén, đĩa trong các lò sành sứ. Người ta gọi nơi đây là ghềnh Đá Đĩa.

Thoạt nhìn, cứ tưởng như có sự sắp xếp của bàn tay con người. Nhưng đó phải là người khổng lồ, bởi lẽ để có được những tảng đá dựng đứng nặng hàng tạ, đều đặn như hình ngũ giác, lớp nọ xếp liền theo lớp kia trên một vùng rộng lớn không thể con người một sớm một chiều làm được.

Du khách đến đây có cảm giác như được chiêm ngưỡng một tác phẩm "trò chơi Lego". Những viên đá hình tròn và đa giác xếp chồng, khít vào nhau trông thật lạ. Mỗi viên đá có độ cao chừng 60 - 80 cm. Có những chỗ đá xếp cao và thẳng. Có những chỗ đá lại xếp trải dài hoặc nghiêng nghiêng, trông như những chiếc đĩa đặt chồng lên nhau một cách cẩu thả.

Đá có màu đen tuyền. Nơi đây quanh năm sóng vỗ nên đôi chỗ có lốm đốm tổ ong. Ghềnh đá nửa chìm, nửa nổi trên bờ biển. Ở chỗ nước ngập, con tàu biển bám vào đá dày đặc. Rong mức (một loài rong biển) dạt vào ghềnh, phơi khô trên đá thành từng mảng. Gỡ một nhúm rong mứt, cắn vào, thấy mằn mặn, dai dai, rất thích.

Ở giữa ghềnh có một lõm trũng. Nước mưa và nước biển đọng vào tạo thành một vũng, lâu ngày các loài cá nhỏ đủ màu xanh, đỏ, tím, vàng bơi lội tung tăng. Xung quanh lõm, đá dựng tầng tầng. Người tham quan sau một chặng đường mệt mỏi cứ việc dựa lưng vào đó mà ngơi nghỉ thảnh thơi.

Sóng đập vào ghềnh thường xuyên và bất ngờ nên khách mới đến lơ mơ dễ bị ướt cả áo quần. Những ngọn sóng đập và ghềnh tạo nên những chùm tia nước trắng xóa, rất đẹp, nhưng người chụp ảnh nếu không đề phòng có thể ướt cả ống kính.

Bên cạnh ghềnh Đá Đĩa là khu vực bãi Bàng, với những tảng đá màu vàng sáng nằm lặng yên dưới những tàng cây bàng rợp mát. Đây là nơi nghỉ ngơi, cắm trại, dã ngoại lý tưởng. Bãi Bàng đã từng ghi vào ca dao:

"Chiều chiều sóng vỗ bãi Bàng
Một ngày xa bạn, (dẫu) ăn vàng (cũng) không ngon!"

Đá Đĩa, bãi Bàng còn gắn liền với một địa danh phía trên đó là "hòn đá lực lượng", một hang đá sâu và rộng có thể chứa được cả trăm người. Nơi đây là lưu truyền những huyền thoại về một thời chiến tranh: có một đại đội chủ lực của ta ban ngày ẩn náu trong hang, ban đêm xuất kích như thần, giáng cho quân thù những đòn sấm sét, bất ngờ.

Theo các nhà khoa học, đây là những khối đá bazan được hình thành trong quá trình núi lửa hoạt động cách đây hàng trăm triệu năm. Khi núi lửa phun, nham thạch trào ra từ miệng núi lửa bị đông cứng lại khi gặp nước lạnh, sau đó toàn bộ khối nham thạch này bị rạn nứt. Phần lớn đá nứt theo mạch dọc tạo thành những cột thẳng đứng hoặc xiên, nhưng cũng có một số cột đá bị những đường xiết cắt ngang, tạo thành những hình tròn, hình đa giác xếp chồng khít vào nhau như những chồng đĩa. Năm 1998, ghềnh Đá Đĩa đã được Bộ Văn hoá-Thông tin xếp hạng là thắng cảnh thiên nhiên.

Ngày nay, tuy đường đi còn vất vả, nhưng xe các loại đã có thể đến gần ghềnh Đá Đĩa. Thắng cảnh còn ở dạng nguyên sơ, chưa có những dịch vụ du lịch cần thiết, nên khách tham quan cần chuẩn bị trước các thứ ở nhà.

Chỉ trừ mùa mưa và mùa biển động, còn quanh năm thắng cảnh ghềnh Đá Đĩa đều có thể rộng vòng tay đón khách bốn phương.

Tác phẩm đẹp từ một thiên tai

"Chồng đĩa" ghềnh Đá Đĩa

"Chồng đĩa" thiên nhiên này rộng hàng nghìn mét vuông, nằm sát mép biển. Mặc cho sự bào mòn của thời gian và sóng biển, gành đá vẫn giữ nguyên vẻ đẹp ban đầu. Hàng triệu cột đá tựa vào nhau, uốn thành từng cụm, với hình dạng và độ cao khác nhau. Theo các nhà địa chất, đây là loại đá bazan, hình thành trong quá trình hoạt động của núi lửa cách đây hàng trăm triệu năm. Nham thạch phun ra từ miệng núi lửa, gặp nước lạnh, đã đông cứng lại và xảy ra sự rạn nứt toàn bộ khối nham thạch. Phần lớn đá nứt theo mạch dọc, tạo thành những chiếc dĩa của người đầu bếp khổng lồ.

Nàng tiên vẫn còn ngủ yên

Ghềnh Ðá Ðĩa nằm trong một tổng thể gồm các ghềnh đá trắng trải dài hàng nghìn mét, tạo nét hài hòa giữa núi đá và biển Năm 1998, ghềnh Ðá Ðĩa được xếp vào các di tích lịch sử, thắng cảnh cấp quốc gia. Tuy nhiên, du khách đến đây vẫn còn khá thưa thớt, vì nhiều lý do. Nơi đây không có bãi biển để tắm hoặc dịch vụ khai thác du lịch. Du khách đến đây phải "tự thân vận động", đem theo thức ăn, nước uống. Ðường vào nhiều khúc khuỷu, gập ghềnh ....

XEM TIẾP