|  ĐỊA
LÝ
Hồng nhan bạc mệnh
huỳnh đàn...
Cực kỳ quý hiếm, sánh tợ trầm hương, là phẩm vật
hảo hạng trong áng văn Mahàvamsa xứ Tích Lan, huỳnh
đàn đang trên đà bị con người truy sát!
1. Đêm An Khê mát như trời Đà Lạt nhưng câu chuyện
giữa chúng tôi chợt nóng lên khi có người nhắc đến
huỳnh đàn: "Một khối từ trong rừng K'bang đem
ra quốc lộ 19 giá vọt lên cả tỉ! Mà mấy tay săn
gỗ không còn tính khối mà tính ký! Huỳnh đàn đắt
hơn vàng. Ở Mang Yang, Đak Đoa, Đak Pơ... có nhiều
nhà gỡ cả cửa tủ ra cân".
Một tài xế xe tải nói giọng Sài Gòn, cao hứng...
đọc thơ: "Đình Tân Quy có bốn cây cột huỳnh
đàn/Rui săn, kèo chắc/Chớ đôi ta trục trặc vẫn giữ
trọn lời thề/Dù em có lạc Sở, qua Tề/Một trăm năm
nữa em cũng lộn về với anh". Anh lý luận: "Sao
ông bà xưa không so sự bền chặt với gỗ lim, sao
xẹt. Mấy tay buôn ngoại quốc thiệt thâm sâu. Hết
rễ hồi, xá xị, rùa vàng... giờ họ mở cuộc truy lùng
gỗ huỳnh đàn ở phương Nam". Tôi lục lọi trí
nhớ, không chỉ trầm hương được đề cập trong kinh
thánh, gỗ huỳnh đàn với chất lượng và hương thơm
thượng hảo hạng từng là phẩm vật được đề cập trong
áng văn Đại vương Thống Sử - Mahàvamsa, liên quan
trực tiếp ngài Thích tử (Phật Thích ca). Gần hơn,
khi công tử Bạc Liêu qua đời, ông đã được "mặc"
áo quan làm bằng gỗ huỳnh đàn. Gỗ này vùi sâu hàng
trăm năm không phân rã, hương thơm như trầm, mãi
không phai.
Có lẽ vì quý hiếm như vậy nên giờ đây, cây huỳnh
đàn đang bị truy sát ngay trong Vườn quốc gia Kon
Ka Kinh (thuộc huyện K'bang, tỉnh Gia Lai) nhất
là tại các xã Krong, Đak Rong, Kon Pne cách nơi
chúng tôi đang ngồi chỉ vài tiếng đồng hồ xe chạy.
Nhưng người ta mua gỗ huỳnh đàn để làm gì?
2. Tôi đến Đội Kiểm lâm cơ động số 1 đóng ở đèo
An Khê. Do quá vội lại trúng ngày chủ nhật, một
kiểm lâm viên cho biết vắn tắt, toàn bộ gỗ huỳnh
đàn do lâm tặc khai thác được ở đây đều cung ứng
cho thị trường Trung Quốc. Lái gỗ mua với giá xấp
xỉ 250 triệu đồng/khối ngoài cửa rừng để làm các
mặt hàng gia dụng cao cấp hoặc dùng để ướp xác cho
thơm. Tìm hiểu thêm, được biết Vườn quốc gia Kon
Ka Kinh rộng 41.710 ha, phủ trải trên địa bàn 3
huyện K'bang, Mang Yang, Đak Đoa với hàng ngàn loại
động thực vật quý hiếm đã được liệt kê vào Sách
Đỏ cần bảo tồn, phát triển, trong đó loại cây gỗ
huỳnh đàn được xếp vào loại gỗ quý hiếm, đang nguy
cấp. Thế nhưng suốt 8 tháng đầu năm nay, các đầu
nậu trên địa bàn đã xúi giục người dân huyện K'bang
lén lút vào rừng khai thác loại gỗ quý này đem bán
cho bọn họ. Giá hồi đầu tuy còn thấp nhưng vẫn rất
hấp dẫn người dân. Nay giá vọt tới 230 - 250 triệu/m3
nên mọi người, mọi chuyện cứ quay cuồng. Hàng ngàn
người dân đua nhau cầm rựa, rìu, cưa lốc... vào
khu vực Vườn quốc gia Kon Ka Kinh để tìm hạ huỳnh
đàn, không cần biết ruột vàng hay ruột đỏ. Tình
hình an ninh toàn khu vực phức tạp đến nỗi hầu hết
lực lượng kiểm lâm tỉnh và huyện ngày đêm phải túc
trực trong rừng.
Tính đến nay, các cơ quan chức năng của huyện K'bang
đã tổ chức vây bắt được hơn 100 đối tượng, khởi
tố cả chục đối tượng khai thác vận chuyển lâm sản
trái phép, tịch thu hàng chục khối gỗ huỳnh đàn,
thu giữ trên 60 mô tô các loại, nhiều cưa lốc tàn
hại cây rừng. Làm mạnh vậy nhưng xem ra tình hình
chỉ lắng dịu một lúc rồi lại sục sôi.
Một cán bộ huyện K’bang, Gia Lai cho biết, nhiều
gia đình dỡ nhà lấy cột, kèo làm bằng loại gỗ này
ra bán. Một số gia đình ở An Khê cũng thi nhau.
Riêng ai dắt mối, chỉ ra nhà có vật dụng làm bằng
gỗ huỳnh đàn cũng được lái gỗ "bo" cả
triệu! Không chỉ mua gỗ, ván, đồ gia dụng... các
lái gỗ còn mua cả mùn cưa, rễ cây huỳnh đàn. Họ
mua bằng mọi cách, mọi giá. Miếng nhỏ vài chục ngàn,
miếng lớn vài trăm ngàn/kg. Người bạn tôi ở An Khê
hồn nhiên khoe: "Tui cũng bán được bộ sa-lông
6 triệu. Chỉ cho họ nhà có bộ ván ngựa huỳnh đàn
lại được poa 600 ngàn đồng". Chợt hắn chép
miệng: "Nếu biết lên giá, để lại đến giờ có
hàng chục triệu rồi!".
3. Rời An Khê, chúng tôi về Bình Định, Khánh Hòa.
Hóa ra cơn sốt huỳnh đàn không biên giới. Ở Vạn
Giã, vùng đặc hữu trầm hương, kỳ nam người ta từng
gỡ cửa chính, cửa bếp và cả khung nhà làm bằng gỗ
huỳnh đàn ra để "làm giàu". Giá mua vọt
tới trời và người dân, tất nhiên, thích ở nhà xây
hơn nhà gỗ. Đến một lúc gỗ nguyên miếng vơi dần.
Ván sàn huỳnh đàn vàng được rao bán trên mạng với
tiêu chuẩn xuất khẩu Đài Loan
Thương lái không tính khối nữa mà tính ký. Các lái
gỗ đến từ Nha Trang, Đà Nẵng tranh nhau nâng giá.
Có một lái nguyên là công an nay về làm dân ra giá,
cứ 1 ký từ Vạn Giã mang ra đến Đà Nẵng sẽ được trả
nóng 600 ngàn đồng! Tôi hỏi vài cán bộ kiểm lâm
về công thức quy mét khối huỳnh đàn ra ký, họ chịu
vì hiện chỉ có bạch đàn và một hai loại gỗ khác
có công thức quy đổi mà thôi. Cuối cùng, một kiểm
lâm viên ước tính 1m3 huỳnh đàn khô có thể cân nặng
800 kg.
Thông thường, gỗ huỳnh đàn có màu vàng nhạt, lõi
thẫm hơn, gỗ già màu nâu nhạt, có mùi thơm, được
dùng đóng đồ mộc cao cấp, làm quan tài, đốt thơm
như trầm. Cũng có thể cất lấy tinh dầu thơm, dùng
như dầu Đàn Hương. Gỗ còn có tính chất làm tan sưng,
làm ra mồ hôi và trợ tim. Lõi gỗ phối hợp với Dây
Chiều dùng chế loại nước thuốc hãm lợi tiểu và phối
hợp với những vị thuốc khác làm thuốc hạ sốt. Anh
bảo chưa bao giờ thấy huỳnh đàn đỏ dù nó cũng đang
góp phần tạo ra cơn sốt hiện nay.
"Hồng nhan bạc mệnh", cũng như trầm hương,
loài gỗ quý này đang bị truy lùng, truy sát. Mới
đây, khi lên Ba Tơ (Quảng Ngãi) săn tin kỳ nam,
chúng tôi được biết, đồng bào H're cũng đang tìm
kiếm gỗ huỳnh đàn. Ông Phạm Văn Xắc, người phát
hiện kỳ nam cho biết, ban đầu ông ngỡ thân cây lạ
dọc suối Nước Mia là cây huỳnh đàn nên mới chặt
thử một đoạn, mang về để bán nhưng nào ngờ đó là
kỳ nam, giá cũng rất cao.
Rõ là, cơn sốt huỳnh đàn đã lan đến những bản làng,
không chỉ ở Gia Lai mà ở Khánh Hòa, Kon Tum, Quảng
Ngãi cũng đang âm ỉ. Tin mới nhất cho biết, hiện
giá huỳnh đàn tại các cảng biển miền Trung đã vọt
lên trên 500 triệu đồng/khối!
Đ.N.K (THANHNIEN)
|
.
