|  ĐỊA
LÝ
Phong Nha những phát hiện
gây chấn động
Rắn lục Trường Sơn, lần đầu phát hiện ở VQG
PN-KB.
Quảng Bình, dải đất hẹp nhất nước nhưng lại có di
sản thiên nhiên mà nhiều nhà khoa học thế giới cho
rằng không nơi nào có được. Đó là Phong Nha - Kẻ
Bàng. Mỗi chuyến khám phá Phong Nha lại thêm một
đóng góp mới cho khoa học Việt Nam và thế giới.
Ba loài bò sát mới
 Rắn
lục sừng, loài mới phát hiện tại VQG PN-KB.
Ba loài vừa được phát hiện gồm tắc kè, rắn lục sừng;
rắn lục Trường Sơn. Đây là kết quả kỳ công của các
chuyên gia khoa học Việt Nam gồm Hồ Thị Thu Cúc,
Nguyễn Văn Tiến, Bùi Ngọc Thành và hai chuyên gia
người Nga là Segei A. Ryabov, Nicolai Lorlov.
Rắn lục sừng và rắn lục Trường Sơn là hai loài rất
độc và quý hiếm. Riêng tắc kè Phong Nha - Kẻ Bàng
sống trong hang động trên núi đá vôi và điều đặc
biệt là chúng kiếm ăn vào ban đêm, một tập tính
khác lạ đối với loài bò sát.
Khu hệ cá có một không hai
 Tắc
kè PN-KB, loài lần đầu tiên trên thế giới được phát
hiện tại PN-KB.
10 km ấy thuộc hệ sinh thái cá sông Chày (từ trạm
kiểm lâm Trộ Mợng đi vào) nơi này đã làm cho nhà
ngư loại học Nguyễn Thái Tự kinh ngạc khi phát hiện
có đến 80 loài cá đang sinh sống, một khu hệ cá
có một không hai ở Việt Nam. Trước đây, nhiều người
không quan tâm lắm tới khu hệ cá này nhưng sau đó
càng khảo sát càng thấy thú vị. Đây là khu hệ cá
được tìm hiểu thấu đáo nhất với chỉ số đa dạng sinh
học cao gấp 25 lần so với khu hệ cá nước ngọt của
Việt Nam.
TS Tự khẳng định: "Phong Nha - Kẻ Bàng là thiên
đường của các nhà ngư loại học, hơn thế, đây là
trung tâm phát sinh của giống Cyprinus và của tộc
Cyprinini". Cũng theo ông Tự, vùng sinh cảnh
cá ông nghiên cứu chỉ rộng hơn 4.000 m2 , một diện
tích rất nhỏ nhưng có tới bảy loài trong khi cả
miền bắc (từ Hải Vân trở ra, trừ Phong Nha - Kẻ
Bàng, Tây Bắc và lưu vực sông Kỳ Cùng) chỉ có bốn
loài thuộc tộc Cyprinini. Ngoài ra, khu hệ cá Phong
Nha - Kẻ Bàng còn là một di sản thiên nhiên quý,
đa dạng thành phần loài (162 loài/544 loài của cả
nước) và lưu giữ đầy đủ bốn pha quan trọng nhất
của quá trình hình thành loài.
Nơi duy nhất ở Việt Nam còn lan hài
Lan hài là một nhóm đặc biệt
của họ lan. Đây là loài đặc hữu, chỉ gặp ở một vùng
hẹp của đất nước và từ lâu được coi như báu vật
quốc gia. Lan hài không chỉ có giá trị thẩm mỹ;
khoa học mà còn có giá trị kinh tế cao nên khi được
phát hiện, nhiều loài lan hài đã bị săn tìm và thu
hái để cung cấp cho các "thị trường đen"
quốc tế khiến số lượng suy giảm nhanh chóng.
Lan hài lần đầu tiên được phát hiện ở nước ta vào
năm 1922 tại vùng rừng Nha Trang và được gửi về
Pháp để trồng. Sau đó, nhiều cuộc tìm kiếm ở Khánh
Hòa không gặp lại loài lan này nên nhiều người cho
rằng nó đã tuyệt chủng. 70 năm sau, năm 1992, lan
hài tái xuất hiện trên thị trường lan Đài Loàn,
Nhật Bản, châu Âu và Mỹ. Lần theo nguồn tin trên,
năm 1996, tiến sĩ thực vật người Nga Leonid Averyanov
và cộng sự đã tìm được loài lan quý này trên các
vách dá cheo leo của núi Hòn Giao, cách Nha Trang
khoảng 50km về phía Tây.
Những năm 1990, lan hài được mua với giá lúc đầu
khoảng 1-3USD/kg; năm 1995 tăng lên 10USD/kg. Đến
năm 1995, lan hài lại biến mất khỏi Khánh Hòa do
nạn thu mua, khai thác trái phép. Sau đó, nó được
phát hiện ở vùng núi Cao Bằng nhưng chỉ sau hai
tháng, giới buôn lan ở Hà Nội và thành phố Hồ Chí
Minh đã tìm ra nơi phân bố và toàn bộ quần thể loài
lan hài ở đây đã bị tiêu diệt.
Lan hài được Tổ chức Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế
(IUCN) xếp vào nhóm bị tuyệt chủng. Trong khi thông
tin về lan hài không còn xuất hiện ở Việt Nam thì
tiến sĩ Leorid Averyanov đã tái phát hiện lan hài
tại Phong Nha - Kẻ Bàng dưới tán một khu rừng nguyên
sinh trên núi đá vôi. Theo ông Nguyễn Tấn Hiệp,
Giám đốc VQG Phong Nha - Kẻ Bàng, đây là thông tin
gây chấn đông giới nghiên cứu lan trên thế giới.
Hiện tại, chi tiết phân bố lan hài không được công
bố nhằm ngăn chặn tình trạng khai thác trái phép.
Hơn nữa, các chuyên gia còn cho rằng đây là khu
rừng chưa có dấu chân con người và ở đây có một
loài cây mới thuộc hàng đặc biệt quý hiếm của thế
giới nên ông Hiệp cho rằng, phát hiện ra khu rừng
này cũng là một tin vui đặc biệt cho các nhà nghiên
cứu thực vật. Các cán bộ khoa học Phong Nha - Kẻ
Bàng đã đưa mẩu lan hài về nhân giống.
Trước việc tái phát hiện này, Leonid khuyến cáo
phải huy động các viện tham gia nghiên cứu, sưu
tập, lấy hạt, đổi màu, nhân giống với số lượng lớn
rồi bán nhằm tránh tình trạng khai thác trái phép
loại hoa này trong tự nhiên
Hiện tại, quần thể rừng này được đặt dưới sự bảo
vệ nghiêm ngặt nhất của VQG Phong Nha - Kẻ Bàng.
( SGGP)
--------------------------------------------------------------------------------
|
Âm
Thanh 
.
