|
Nhà
Thơ: Bùi Giáng
Tôi cười tôi khóc bâng quơ
Người nghe cười khóc có ngờ chi không?
1926-1998
Bùi
Giáng, tuổi Bính Dần, sinh năm 1926 tại Thanh Châu,
Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam. Con thứ của ông bà Bùi
Thuyên và Huỳnh Thị Kiều. Năm Mậu Dần ông được tròn
6 giáp, 72 tuổi. Ông được văn giới, không phân biệt
không gian thời gian, yêu mến trọng vọng. Những
tác phẩm đầu của ông là sách giáo khoa in năm 1957,
như Một vài Nhận xét về Bà Huyện Thanh Quan, Lục
Vân Tiên, Chinh Phụ Ngâm ... Nhưng tiếng tăm ông
nổi bật từ tập thơ "Lá Hoa Cồn" (1963).
Ông là một nguời tự học và học rất trễ, tuy nhiên
khả năng tinh thông nhiều ngôn ngữ của ông, kể cả
những ngôn ngữ khó như chữ Hán và tiếng Đức, làm
kinh ngạc mọi người trong văn giới.
Những
cuốn sách đầu của ông là sách giáo khoa in năm 1957,
Bùi Giáng đã là một tên tuổi quá quen thuộc với
đông đảo bạn đọc. Ông thường tự nhận là "trung
niên thi sĩ" cùng hàng loạt biệt danh trào
lộng : thi sĩ Đười ươi, Brigitte Giáng, Giáng Moroe,
Bùi Bán Dùi, Bùi Bàn Dúi, Bùi Tồn Lưu, Bùi Tồn Lê,
Bùi Bê Bối, Bùi Văn Chiêu Lỳ...
Ông
được xem như một "ngôi sao" trên vòm trời
văn hóa văn nghệ miền Nam trước đây, được không
ít độc giả xưng tụng là "thiên tài", là
"bậc thượng trí", là "đáng tiêu biểu
hơn cả về thi ca bây giờ và có lẽ... vạn đại"
và tôn ông làm "thần tượng". Gần đây,
một số tác phẩm, dịch phẩm của Bùi Giáng được tái
bản rộng rãi.Ông đã dịch nhiều sách Pháp, Anh, Hán
văn như Hamlet của Shakespeare, Hoàng tử bé của
Saint'Exupéry, Ngộ nhận của Albert Camus, Khung
cửa hẹp,và Hòa âm điền dã của André Gide, Kim kiếm
điêu linh của Ngọa Long Sinh...
Ông
đã biên soạn các tiểu luận triết học và văn học
như Tư tưởng hiện đại,Thi ca tư tưởng, Lễ hội tháng
ba, Con đường ngã ba, Con đường phản kháng, Đi vào
cõi thợ.. Đặc biêt, gây nhiều tranh luận sôi nổi
nhất là những tập thơ của ông, từ Mưa nguồn, Lá
hoa cồn... đến Trăng châu thổ, Sương bình nguyên,
Bài ca quần đảo, Rong rêu...Ai đã từng tiếp xúc
Bùi Giáng trong trang sách lẫn ngoài cuộc đời, hầu
như chưa thể bình luận gì về ông. Biết bình với
luận thế nào khi kẻ khen thì tâng hết lời mà người
chê thì lại đả tới số. Riêng vấn đề họ Bùi có điên
chăng cũng đã làm tốn hao bao giấy mực. Người bảo
ông điên. Người cho rằng ông giả vờ điên. Người
lại quả quyết Bùi Giáng không điên. Sự thật ra sao,
nếu nhìn từ góc độ khoa học ?
Về
tài dịch, thì cuốn "Terre des hommes"
đã được ông dịch và đặt tên là "Cõi Người Ta"
thì quả thật không còn gì thần tình hơn.
SAIGÒN
' Thi sĩ Bùi Giáng đã qua đời lúc 2 giờ chiều ngày
Thứ Tư 7 Tháng Mười (tức 11 giờ đêm ngày 6'10'1998
tại California) trong lúc đang điều trị tại Bệnh
viện Chợ Rẫỵ Ông Bùi Giáng, 73 tuổi, là một thi
sĩ có tiếng thơ độc đáo, cũng là tác giả nhiều tác
phẩm văn suôi về triết học, văn học, và ngay khi
còn sống đã trở thành một huyền thoại trong làng
văn nghệ Việt Nam vì nếp sống ngang tàng, không
màng danh lợi của ông, dưới bất cứ chế độ nàọ
Thi
hài thi sĩ Bùi Giáng sẽ được nhập quan vào sáng
ngày 8 Tháng Mười và quàn tại Nhà Tang lễ chùa Vĩnh
Nghiêm, Sài Gòn. Gia đình thi sĩ tại Sài Gòn cho
biết sẽ an táng ông tại Nghĩa Trang Gò Dưa, Thủ
Đức. Bào đệ của ông là ông Bùi Văn Vịnh sẽ tổ chức
lễ phát tang, và các văn nghệ sĩ và độc giả yêu
thơ sẽ làm lễ tư ởng niệm ông tại vùng Tiểu Sài
Gòn, miền Nam California.
Người
Việt đã loan tin khi thi sĩ Bùi Giáng được đưa vào
bệnh viện ngày 23 Tháng Chín vì bị té, đứt mạch
máu nãọ Theo tin của ông Bùi Văn Nam Sơn, một người
bà con ở Đức về thăm thì thi sĩ Bùi Giáng té ngã
khi đứng lên thắp đèn, sau khi ông đã uống nhiều
rượụ Ông đã được đưa vào Bệnh viện Chợ Rẫy, đươ
.c mổ đêm 25 Tháng Chín, nhưng quá yếu nên rất ít
hy vọng phục hồi.
Giới
văn nghệ sĩ ở Sài Gòn rất xúc động khi nghe tin
Bùi Giáng vào bệnh viện, kéo nhau đến thăm ông.
Tin ông vào bệnh viện được báo chí khắp nơi loan
báo, ở trong nước cũng như ở hải ngoại.
Thi
sĩ Bùi Giáng sinh năm 1925 tại Quảng Nam, thủa nhỏ
đã học ở Quảng Nam và 4 năm ở Huế. Khi trưởng thành
ông sống ở Sài Gòn, nổi tiếng với hành trạng và
văn chương phóng túng, ngang tàng. Những tập thơ
nổi tiếng của ông là Mưa Nguồn, Lá hoa cồn, Mùa
thu bi ca, Ngày Tháng ngao du, v.v. Ông viết các
sách triết học như Tư tưởng hiện đại, Thế nào là
siêu thực, Heidegger và Husserl, Hình ảnh Jean Paul
Sarte, Martin Heidegger và tư tưởng hiện đại, Khô
?ng Tử, Lão tử, Gandhi, v.v. Ông cũng dịch các tác
phẩm của Albert Camus (L'homme révolté), André Gide,
St'Exupéry, René Char, v.v. Về văn học Việt Nam,
ông đã viết các khảo luận về truyện Kiều, Bà huyện
Thanh Quan, Tản Đà, v.v.
Nhưng
khi nghe tin thi sĩ Bùi giáng qua đời, các độc giả
trước hết sẽ nhớ đến các vần thơ trác tuyệt, mênh
mông lãng đãng như các lời nhắn nhủ của ông sau
đây:
Em
về mấy thế kỷ sau
Nhìn trăng có thấy nguyên mầu ấy không
Ta đi còn gửi đôi dòng
Lá rơi có dội ở trong sương mù
Và
người V.Nam ở nước ngoài chia sẻ nỗi ngậm ngùi khi
đọc Bùi Giáng:
Hỏi
rằng: người ở quê đâu?
Thưa rằng: tôi ở rất lâu Quê nhà.
Lễ
động quan Bùi Giáng được cử hành vào lúc 7 giờ sáng
chủ nhật 11.10.1998, có đông đủ thân nhân và Bùi
Tộc Vĩnh Trinh, tiễn đưa Bùi Giáng từ Chùa Vĩnh
Nghiêm về chôn cất tại Thủ Đức. Họ Bùi nguyên gốc
ở Nghệ An, sau dời đến Quảng Nam lập nghiệp kể từ
đời Hậu Lê, qui tụ bao quanh các làng Vĩnh Trinh,
Lệ Trạch, Cù Bàn, An Lâm, Cổ Tháp và Thành Châụ
Tổ đình của họ Bùi đặt tại Thủ Đức. Trước ngày động
quan Bùi Giáng, Hội Nhà Văn muốn biểu lộ sự kính
trọng đối với một ngòi bút lớn đã qua đời, bằng
cách đề nghị đuợc an táng Bùi Giáng tại Nghĩa Trang
Thành Phố nhưng người em trai của Bùi Giáng là Bùi
Văn Luân không chấp thuận. Sau đó Hội Nhà Văn đề
nghị hiến tặng hai mảnh đất hợp với hai mảnh đất
của Bùi Tộc Vĩnh Trinh cho được rộng rãị Tối thứ
Bảy, số người mến mộ thi văn Bùi Giáng, đa số là
các học sinh, sinh viên, giới trẻ, đô ? tới nhà
quàn Vĩnh Nghiêm tiễn biệt một thiên tài đã vĩnh
viê ~n ra đi kéo dài tới 2 giờ khuya khiến không
còn một chỗ trống để chứa ngườị Sổ tang ghi tên
nhiều nguời, dày tới hàng trăm trang. Đám tang có
tới hàng ngàn người tham dự, được đánh giá là một
trong những đám tang có đông người dự kể tư ` sau
năm 1975... Trước khi hạ huyệt, nữ nghệ sĩ Kim Cương
- một người từng được Bùi Giáng lúc sinh thời nói
tới nhiều bên cạnh những nhân vật có thật của đương
thời như Phùng Khánh, Marylin Monroe, Brigitte Bardot,
Kim Novak, John Keats... - được mời đọc điếu văn.
Tiếp tới nhà văn Sơn Nam, Huy Tuởng tiếp tục ngỏ
đôi lời trước mộ người quá cố.
|
.