| VĂN
HỌC & NGHỆ THUẬT

Ngô Tất Tố
Tắt Đèn
Chương 27
Lửa tắt nồi cơm sôi. Anh bếp ưỡn ẹo chống tay
vào sườn và cười hềnh hệch:
- Ăn khoai mà cũng đẹp thế. Ba con rồi, vẫn mơn
mởn như gái mười tám. Chỉ tiếc hai cái oản bụt hơi
xệ!
Bác tài đủng đỉnh ở ngoài sân vào :
- Khổ cho tôi quá. Tôi còn trai tơ, thế mà trông
thấy u em, tôi cứ tưởng là nhà tôi. Này... u em,
hay là bước đi bước nữa. Tội đếch gì ở với cái thằng
chân lấm tay bùn! Lấy chồng tài xế là tiên, lấy
chồng cài quốc là duyên nợ nần. U em có nghe người
ta hay hát thế không?
Giả điếc như không nghe tiếng, chị Dậu cố phùng
đôi má đỏ gay để thổi cho bếp lửa cháy lên. Bồ hôi
đổ ra, ướt đầm cả lần áo cánh.
Đã ba hôm nay, chị vẫn phải giữ chức phụ bếp để
chờ vào ngôi vú sữa chính ngạch. Mọi ngày, công
việc của chị có vài lần rửa bát, nhặt rau. Hôm nay
vì trời nực quá, các vị gia thần của quan cụ đều
sợ gần lửa, người ta mới thêm cho chị cái việc nấu
cơm.
Lửa nỏ. Cơm đã cạn. Mụ Cửu Xung trở vào với cái
dáng bộ đắc sách :
- Nhà chị Đông Xá, cơm đã chín chửa? Tắm gội và
thay áo đi! Được làm rồi đấy! Giấy của quan thày
thuốc vừa mới gửi đến, nói rằng sửa chị tốt lắm.
Cụ lớn bà cho chị năm đồng một tháng. Nếu ngoan
ngoãn chịu khó, sau này cụ lại cho thêm.
Vui vẻ, chị Dậu cắp gói quần áo ra hồ. Tắm xong,
theo lệnh của cu, lớn bà, chị phải đi với vú Đình
lên nhà trên hầu cố.
Cố, năm nay gần tám mươi tuổi, cái tuổi mà trời
bắt tội cả hai hàm răng không còn cái nào để cho
bao nhiêu cao lương mỹ vị đều không có hân hạnh
được vào cái mồm móm mém của cố. Tuy ngày ngày cố
vẫn dùng nước thịt ép, nhưng theo lời dặn của đốc
tờ, thì không gì bổ bằng sữa người, phải có sữa
người mới đủ tẩm bổ cho sức khỏe của cố. Vì thế
quan cụ mới dùng đến chị.
Cũng như vú Đinh, chức vụ của chị mỗi ngày chỉ vài
lần dùng vú cao su hai vòi úp vào vú mình hút sữa
ra để dưng cho cố.
Công việc tuy có rát ruột một lúc, nhưng mà cũng
được nhàn thân, không lúc nào phải dầu dãi ở dưới
bóng nắng.
Từ đó trở đi, ngày nào cũng như ngày ấy, ngoài lúc
làm việc bổn phận và lúc hầu hạ các cô, thì giờ
của chị chỉ để thương chồng, nhớ con và mong cho
hết tháng để lĩnh lương gửi về nhà.
Cơm của quan như nước cành dương, nó đã rửa cho
cái nước da đen giòn của chị thành ra mầu da
thắng nõn. Phụ với nó, lai thêm có đôi mắt sắc,
cặp môi tươi, khiến cho chị cành trở nên một người
đáng để ý
Quan cụ ra ý thương chị. Những lúc vắng cụ lớn bà,
ngài thường gọi chị sai bảo lặt vặt. Có lúc cao
hứng, ngài đã hỏi đến chồng chị có muốn ra làm lý
trưởng thì ngài cho làm. Nhưng nghĩ cái thân phận
con nhà nghèo hèn, không dám mơ tưởng đến sự danh
mệnh, nên chị vẫn lễ phép từ chối.
Đêm ấy, vào tiết đầu thu, đến lượt vú Đinh phải
sang ngủ ở phòng cố. Trong lúc buồng các vú chỉ
có mình chị với ngọn đèn hoa kỳ le lói trên hòm
khóa chuông, cái hòm quần áo của vú Đinh.
Những giọt mưa ngâu rả rích như khêu cơn buồn cho
kẻ xa nhà. Cảnh khổ cực của chồng và con tự nhiên
kéo đến đầy trước mắt chị.
Đứng không yên, ngồi không yên. Buồn bã, chị giở
gói áo xin được của các cô thải ra, cắt lại và may
lại, để khi được phép về chơi nhà thì đem về cho
các con.
Đêm đã khuya, chị thấy đau lưng, mới ngả mình xuống
giường, toan nghĩ một lát, rồi lại trở dậy khâu
nữa. Không ngờ mỏi quá, chị thiu thiu chợp mắt rồi
ngủ đi mất.
Trong lúc mơ màng, thình lình chị thấy như có người
nào sờ tay vào ngực. Giật mình, chị tỉnh dậy. Ngọn
đèn hoa kỳ đã tắt lúc nào, cánh cửa khép kín. Trong
phòng tối om. Hoảng hốt chị nắm cái bàn tay ấy và
giật giọng hỏi :
- Ai đấy?
Mang tai chị thấy hơi rầm rạm như bị những sợi râu
ngắn quét vào rồi thấy có tiếng thì thào.
- Tao! Tao đây. Cu... đây. Nằm im.
- Bẩm cụ chúng con là phận tôi tớ...
- Nói khẽ chứ. Tắt đèn nhà ngói như nhà tranh. Tao
không cần gì cái đó.
Buông tay, chị vội choàng dậy, mở cửa chạy té ra
sân. Trời tối như mực và như cái tiền đồ của chị.
Hết

|