20.05
1506: Ngày mất của Christopher Columbus.
1922: Vua Khải Định thăm Pháp.
1972: Quốc khánh Cameroon.
1799: Ngày sinh của Honoré de Balzac...
SỰ KIỆN
1506: Ngày mất của Christopher Columbus , nhà hàng hải vĩ đại người Italy, phục vụ triều đình Tây Ban Nha, thực hiện chuyến thám hiểm đầu tiên qua Đại Tây Dương và tìm ra châu Mỹ.

Ông sinh nǎm 1451, sinh thời, ông thường có những suy nghĩ táo bạo và lãng mạn, luôn mơ ước vượt trùng dương tới những miền đất xa lạ. Nǎm 1476 ông đề xuất dự án vượt đại dương với vua Italy, nhưng không được chấp thuận. Ông sang Tây Ban Nha và được vua Tây Ban Nha cấp kinh phí để thực hiện cuộc thám hiểm. Ngày 03.08.1492, Culumbus dẫn đầu đoàn thuyền tìm đường sang Ấn Độ. Đoàn thuyền đến được quần đảo Bahamas, Cuba, Haiti. Tháng 03.1493, đoàn thuyền trở về Tây Ban Nha, ông được triều đình và nhân dân đón tiếp trọng thể. Ông được vua phong phó vương và các thuộc địa ở Tân Lục Địa. Sau đó Culumbus còn thực hiện 3 chuyến thám hiểm nữa nhưng số vàng bạc của cải ông mang về cho vua Tây Ban Nha quá ít ỏi nên không được trọng vọng. Ngày 20.05.1506, ông mất tại một thành phố nhỏ Valladolid, miền Bắc Tây Ban Nha trong sự nghèo khổ và lãng quên. Thi hài ông đầu tiên được an táng ở đây, sau đó được chuyển đến Sevilla. Giữa thế kỷ 16, thi hài ông lại được chuyển sang Nam Mỹ, đầu tiên là Santo Domingo. Năm 1795, thi hài ông được chuyển đến Havana, Cuba. Năm 1899, thi hài Columbus được đưa trở lại Tây Ban Nha và hiện an táng tại nhà thờ Sevilla.

1674: Jan III Sobieski (1624-1696) trở thành vua Ba Lan. Ông sinh ngày 09.06.1624 tại Olesko (thuộc Ukraina ngày nay). Sobieski từ trẻ đã trở thể hiện rõ tài năng quân sự, lập nhiều chiến công trong các cuộc chiến tranh Ba Lan -Thụy Điển (1655-1660); Ba Lan - Cossacks, Tatar (1667). Năm 1668, Sobieski được bầu làm vua của Ba Lan ngày 20.05.1674. Ông mất ngày 17.06.1696 tại cung điện Wilanov, Warszawa, Ba Lan. Jan III Sobieski luôn được đánh giá là một trong những vị vua vĩ đại nhất trong lịch sử Ba Lan.

1922: Vua Khải Định đến thăm Pháp. Đây là chuyến công du đầu tiên của một vị vua triều Nguyễn (1802-1945) ra nước ngoài. Những trò lố bịch của Khải Định trong chuyến công du này đã được Nguyễn Ái Quốc khắc họa trong vở kịch viết năm 1923 mang tên: Con Rồng tre .

1925: Giáo hoàng Pio IX đã tấn phong chức Khâm sứ đầu tiên ở Đông Dương cho giám mục Ajiuti. Đạo Thiên chúa được truyền giáo vào Việt Nam từ nửa sau thế kỷ XVI, đến đầu thế kỷ XX giáo hội Việt Nam đã hình thành một số địa phận như Hải Phòng, Bắc Ninh, Phát Diệm, Lạng Sơn... tuy nhiên ảnh hưởng của Vatian còn bị hạn chế. Nǎm 1933 Linh mục Nguyễn Bá Tòng là người Việt Nam đầu tiên được thụ phong giám

1972: Quốc khánh nước Cộng hòa thống nhất Cameroon (United Repulic of Cameroon). Cameroon là một nước Cộng hòa thuộc Trung Phi; diện tích: 475.442km2; thủ đô: Yaoundé; dân số: 15.746.179 người. Là đất nước của núi non, Cameroon có địa hình cao nhất Trung Phi (4.095m), là nước sản xuất cacao lớn nhất thế giới, ngoài ra còn có các sản phẩm xuất khẩu khác như; cà phê, chuối, bông vải, cao su, dầu cọ; GDP tính theo đầu người: 563 USD. Trước thế chiến I, Cameroon do Đức bảo hộ, sau khi Đức thất bại trong thế chiến, Cameroon bị chia cắt làm hai phần: Phía Đông đặt dưới sự giám hộ của Pháp, phía Tây đặt dưới sự giám hộ của Anh. Sau thế chiến II, Cameroon được đặt dưới quyền ủy trị của Liên Hợp Quốc và khẳng định sẽ gắn bó với hệ thống thuộc địa truyền thống của Pháp. Ngày 20.05.1972, cuộc trưng cầu dân ý do Tổng thống Ahidjo tổ chức đã dẫn đến quyết định chuyển Cameroon thành một quốc gia thống nhất với tên gọi: Cộng hòa thống nhất Cameroon. Ngày này đã trở thành ngày quốc khánh Cameroon. Cameroon thiết lập quan hệ ngoại giao với Việt Nam ngày 30.08.1972.
1975: Ngày nhân dân Campuchia lên án tội ác diệt chủng của tập đoàn Pol Pot. Từ khi lên cầm quyền (tháng 04.1975) đến ngày bị lật đổ (tháng 01.1979), trong vòng 3 nǎm 8 tháng, 20 ngày, tập đoàn Pol Pot đã giết hại hơn 3 triệu người Campuchia, làm cho hơn 140 nghìn người bị tàn phế, hơn 200 nghìn trẻ bị mồ côi, hơn 600 nghìn ngôi nhà bị phá hủy, cơ cấu xã hội, nền vǎn hoá dân tộc, cơ sở kinh tế bị đảo lộn đến tận gốc rễ, lý trí, tình cảm, nhân phẩm của con người bị chà đạp, lịch sử dân tộc Campuchia bị đẩy lùi hàng thập kỷ. Tội ác của tập đoàn Pol Pot bị toàn thế giới căm phẫn và lên án.

NGÀY SINH

1799: Ngày sinh của Honoré de Balzac, nhà vǎn hiện thực lớn của Pháp.

Balzac sinh ngày 20.05.1799 tại thành phố Tours, Pháp. Sau khi tốt nghiệp đại học luật khoa ông làm thông sự ở toà án. Khi thấy mình có thiên hướng viết vǎn, ông chuyển hẳn sang viết vǎn. Ông làm việc hết sức cần cù. Ông viết đi viết lại, sửa chữa nhiều lần những trang bản thảo của mình. Ông cũng dành nhiều công sức nghiên cứu, quan sát cuộc sống và đọc sách tham khảo. Trong hơn 20 nǎm cặm cụi, ông đã viết tới 96 cuốn, tập hợp thành bộ sách mang tên: The Human Comedy (Tấn trò đời -1842 - 1848) The Human Comedy là bức tranh rộng lớn, đa dạng, miêu tả trung thực sinh động xã hội Pháp ở nửa đầu thế kỷ XIX. Balzac đã lột trần những thủ đoạn làm giàu của giai cấp tư sản. Trong kho tàng đồ sộ này, các tiểu thuyết đặc biệt xuất sắc là: The Ass’s Skin (Miếng da lừa); Eugénie Grandet (1833) … Balzac thường được so sánh với Emile Zola và Marcel Proust. Balzac mất vào ngày 18.08.1850 tại Paris.

1806: Ngày sinh của John Stuart Mill, nhà kinh tế học, triết học Anh, người đã có những cống hiến to lớn, có ảnh hưởng mạnh mẽ đến sự phát triển của triết học, kinh tế học, chính trị học, logic học nước Anh thế kỷ 19.

John Stuart Mill sinh ngày 20.05.1806 tại London, Anh. Từ nhỏ, ông đã tỏ ra là một thần đồng: học giỏi tiếng Hy Lạp từ 3 tuổi. Năm 17 tuổi, ông đã hoàn tất chương trình tổng quát văn học, triết học Hy Lạp, hóa học, sinh vật học, tâm lý học và luật. Từ năm 1822, ông bắt đầu hoạt động kinh doanh cùng với cha mình. Năm 1856, ông phụ trách toàn bộ hoạt động buôn bán của “India House”. Năm 1865, ông tham gia quốc hội Anh, là một thành viên tích cực trong mọi hoạt động của quốc hội như một nhà cải cách thiên tả. Từ năm 1868, Mill sống tại Pháp, ông tập trung nghiên cứu, viết sách, hoàn thiện các học thuyết của mình. Ông mất tại Avignon (Pháp) ngày 08.05.1873.

Các tác phẩm chính của Mill bao gồm: tiểu luận: On Liberty (1859); Principles of Political Economy (1848); The Subjection of Women (1869); Auto Biography (1873); Three Essays on Religion (1874). Mill là người bắc chiếc cầu nối giữa triết học, kinh tế học thế kỷ 18 với triết học, kinh tế học thế kỷ 19. Ông cũng là người hoàn thiện học thuyết thực dụng vốn được cha ông, nhà triết học và kinh tế học Jemas Mill khởi xướng. Ông ủng hộ các nhà tư tưởng xã hội trước Marx và đã tích cực đấu tranh cải thiện đời sống công nhân, nâng cao vai trò phụ nữ.

18.05
1991: Ngày mất của nhạc sĩ Đỗ Nhuận.
1920: Ngày sinh của Giáo hoàng John Paul II...

SỰ KIỆN

1804: Napoleon Bonaparte (1769 -1821) tự phong mình làm Hoàng đế nước Pháp với lời hứa sẽ biến nước Pháp và châu Âu thành “một Liên bang của những con người tự do” cùng những cải cách mạnh mẽ trong chính trị, xã hội và quân sự cho đất nước

1953: Jacqueline Cochran trở thành nữ phi công đầu tiên thực hiện thành công chuyến bay vượt bức qua tốc độ âm thanh trên chiếc máy bay F-86.

Cochran sinh năm 1910 tại Pensacola, Hoa Kỳ. Năm 1932, bà bắt đầu theo học lái máy bay. Năm 1941, bà phục vụ trong quân đội, lái máy vận tải quân sự tại mặt trận Anh. Năm 1943, bà là giám đốc trung tâm đào tạo nữ phi công quân đội Hoa Kỳ. Năm 1959, bà là chủ tịch đầu tiên của Hiệp hội hàng không quốc tế. Bà còn là người đã lập nhiều kỷ lục trong ngành hàng không như: độ cao, tốc độ bay... Bà là biểu tượng về lòng dũng cảm, về ý chí, quyết tâm của người phụ nữ.

1960: Khánh thành Nhà máy cao su Sao vàng, Nhà máy thuốc lá Thǎng Long, Nhà máy xà phòng Hà Nội. Việc xây dựng ba nhà máy này cùng với nhà máy cơ khí Hà Nội và một số nhà máy khác đã hình thành nên khu công nghiệp Thượng Đình, khu công nghiệp quy mô đầu tiên ở Hà Nội. Từ trước ngày giải phóng (1954), Hà Nội là một thành phố chủ yếu là dịch vụ và tiêu thụ. Kế hoạch 5 nǎm lần thứ nhất đã khẳng định Hà Nội phải là trung tâm vǎn hoá, chính trị và kinh tế ở miền Bắc.

1961: Thông qua Công ước Quốc tế tại Hội nghị viên của Liên hiệp quốc tế về quan hệ ngoại giao giữa các nước trên thế giới và miễn trừ ngoại giao. Đến nǎm 1985 đã có 143 nước tham gia Công ước Viên 1961 về quan hệ ngoại giao, trong đó có Việt Nam (từ nǎm 1980).

1964: Khánh thành cầu Hàm Rồng (Thanh Hóa) và đoạn đường sắt Hàm Rồng - Vinh dài 156km. Cầu Hàm Rồng trên sông Mã được xây dựng tại một vị trí có địa hình phức tạp: hai bên đầu cầu là hai trái núi, lòng sông khó thi công. Bằng trí thông minh và tinh thần sáng tạo, đội ngũ công nhân ngành cầu non trẻ Việt Nam đã khắc phục khó khǎn tiến hành xây dựng đảm bảo kỹ thuật và tiến độ. Trong những nǎm có chiến tranh phá hoại của Mỹ, quân và dân ta đã bắn rơi 100 máy bay địch trên bầu trời Hàm Rồng.

1969: Khai mạc Hội nghị quốc tế ủng hộ Việt Nam tại Stockholm, thủ đô Vương quốc Thụy Điển. 300 đại biểu của 50 nước và 21 tổ chức quốc tế đã hoan nghênh lập trường của ta, đòi Mỹ phải rút quân ra khỏi Việt Nam, chấm dứt chiến tranh.

1978: Chuyến bay đầu tiên của Hãng hàng không dân dụng Pháp Air France đã đến sân bay Tân Sơn Nhất, thành phố Hồ Chí Minh, thực hiện Hiệp định vận chuyển hàng không giữa hai nước Việt-Pháp,

1991: Ngày mất của nhạc sĩ Đỗ Nhuận. Ông sinh nǎm 1922, quê tại huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương. Thuở nhỏ ông học trung học ở Hà Nội, tự học âm nhạc, sáng tác nhiều tác phẩm có giá trị.. Ngoài ra, ông còn viết một số tác phẩm khí nhạc. Ông mất ngày 18.05.1991 tại Hà Nội.

NGÀY SINH

1872: Ngày sinh của Bertrand Arthur William Russell, nhà toán học, triết học, nhà hoạt động xã hội người Anh, giải Nobel văn học năm 1950, người đã có những đóng góp quan trọng vào sự phát triển của triết học hiện đại.

Russell sinh ngày 18.05.1872 tại Trelleck, Wales, Anh. Sau khi tốt nghiệp Đại học Cambrige, Russell đến Pháp, Đức, Hoa Kỳ, bắt đầu tập trung nghiên cứu logic toán học và giảng dạy tại nhiều trường đại học trên thế giới. Ông là tác giả của hàng loạt công trình nghiên cứu nổi tiếng, trong đó ông cố gắng xây dựng một nền tảng khoa học cho toán học trên những cơ sở logic và bắc một chiếc cầu nối toán học, ngôn ngữ học và triết học.

Những tác phẩm chính của ông bao gồm: The Prnciples of Mathematics (1902); Principia Mathematica (1910-1913 viết chung với nhà toán học Anh Alfred North Whitehead); The Problems of Philosophy (1912); A History of Western Philosophy (1945); The Auto Biography of Bertrand Russell (1967). Russell còn tích cực tham gia hoạt động xã hội trong phong trào hòa bình thế giới. Ông đã cùng với Albert Einstein ký tên vào bức thư kêu gọi hủy bỏ vũ khí hạt nhân. Năm 1950, Russell được trao tặng giải thưởng Nobel văn học do những cống hiến trong lĩnh vực đấu tranh cho các giá trị vĩnh hằng của nhân loại. Ông cũng là người đã tổ chức phiên tòa xét xử tội ác chiến tranh của Mỹ tại Việt Nam. Bertrand Russell mất ngày 02.02.1970 tại Merioneth, Wales, Anh.

1920: Ngày sinh của Giáo hoàng John Paul II (tên thật là Karol Wojtyta), người Ba Lan, được bầu làm Giáo Hoàng từ năm 1978. Ông là Giáo hoàng đầu tiên không phải là người Ý (tính từ năm 1523) và được xem là một trong những nhân vật có ảnh hưởng mạnh mẽ, góp phần thay đổi diện mạo thế kỷ 20.

Ông sinh ngày 18.05.1920 tại Wadowice, Ba Lan. Năm lên 8 tuổi, khi mẹ qua đời, cậu bé Wojtyta sống với cha -một sĩ quan quân đội nổi tiếng mạnh mẽ, chính trực, dũng cảm...Những phẩm chất cao quí của người cha đã ảnh hưởng không nhỏ đến tính cách của Wojtyta sau này. Năm 1939, việc học của của Wojtyta bị gián đoạn do sự kiện Đức tấn công Ba Lan. Để được yên ổn trong chiến tranh, từ 1939-1945, Wojtyta làm việc như một công nhân lao động phổ thông tại nhà máy hóa chất Solvay. Cũng trong thời gian này ông tham gia các hoạt động bí mật của phong trào thanh niên yêu nước Ba Lan. Sau cái chết của cha ông vào năm 1941, Wojtyta quyết định chọn con đường trở thành giám mục và phục vụ Thiên Chúa là sự nghiệp đời mình.

Chiến tranh kết thúc, năm 1946, Wojtyta được tòa thánh cử đi học tại Rome, ông đã đạt học vị tiến sĩ thần học hai năm sau đó. Quay lại Ba Lan năm 1948, trong 10 năm (1948 -1958) Wojtyta hoạt động trong tòa giám mục Krakov, nghiên cứu, giảng dạy, viết sách về triết học, đạo đức học tại đại học Jagiellonica và đại học Thiên chúa Lublin. Cũng trong thời gian này, ông bảo vệ luận án tiến sĩ thứ hai và trở thành giáo sư trường đại học Lublin. Năm 1958, Wojtyta trở thành Tổng Giám mục giáo phận Krakov. Năm 1976, ông được Vatican tấn phong Hồng y giáo chủ. Ngoài hoạt động trong nước, Wojtyta còn là thành viên tích cực của Hội đồng Vatican trong 5 kỳ đại hội giám mục thế giới từ 1967-1977. Ngày 16.10.1978, Wojtyta được bầu làm Giáo hoàng, tên gọi John Paul II thay thế cho Giáo Hoàng John Paul I đột ngột từ trần 34 ngày sau khi nhậm chức.

Giáo hoàng John Paul II là người của những chuyến đi xa và những cải cách mạnh mẽ. Từ 1978 đến nay, ông đã có mặt ở khắp nơi trên thế giới: châu Âu, châu Mỹ, châu Phi, châu Á...với khoảng cách các hành trình lớn hơn tổng số hành trình của tất cả các Giáo hoàng còn lại trong lịch sử Vatican. Ông là người chủ trương thay đổi bộ mặt, vai trò của nhà thờ Thiên Chúa giáo trong xã hội hiện đại. Trong hàng loạt tác phẩm của mình, ông cổ động cho việc nâng cao vai trò của gia đình, của đạo đức cá nhân, trách nhiệm cộng đồng, sức mạnh của lòng vị tha và sự dấn thân. Ông kịch liệt phản đối quan điểm tự do phá thai, sinh sản vô tính và những khuyết điểm phi nhân bản của chủ nghĩa tư bản hiện đại...Ông cổ súy cho một xã hội tự do, nhân bản, hòa bình. Mặc dầu vẫn còn nhiều tranh cãi quanh những hoạt động và quan điểm của ông, John Paul II vẫn được mọi người đánh giá là một khuôn mặt lớn, góp phần làm thay đổi diện mạo tinh thần của nhân loại thế kỷ 20.

Về trang chủ

XEM TIẾP