Lý Phù Dung

LÊ VŨ DỊCH ( QUANG MINH NHẬT BÁO

Lý Phù Dung là một trong ba người đàn bà từng đảm nhận chức vụ chủ tịch chính phủ nhân dân cái trấn nhỏ của chúng tôi. Sở dĩ cô đạt đến chức vị ấy cũng là đã trải qua quá trình đánh giá rất khe khắt của các cấp chỉ huy.
Tôi muốn viết về một cuộc đời, hay nói cho có vẻ văn học hơn là viết về một bộ biên niên sử của cô, với cuộc đời và sự nghiệp nhiều kịch tính, mà không ai có thể tưởng tượng nổi.
1964- 1969.
Thị trấn Lý Tam Bát rất nhỏ và nghèo, ngày xưa tương truyền rằng, có một thày địa lý đi ngang qua đây, bị đám đàn ông đang uống rượu, vô cớ nhảy ra làm nhục, ông ta đang bị bắt nạt thì bỗng có người đàn bà, đi chợ về, cầm cái đòn gánh tả xung hữu đột, cứu được ông ta nên ông ta có lời phát thệ rằng: Từ nay trở đi, đàn ông chỉ là những người phụ thuộc trong gia đình lẫn ngoài xả hội, đàn bà sẽ là nguyên soái.
Từ đó mới xẩy ra cái chuyện âm thịnh dương suy, đàn bà thì ghê gớm lắm, không có ai là người khác phái địch nổi. Còn cánh đàn ông vừa hèn yếu, vừa biếng nhác. Họ thường hát rằng:
- “ Ăn tám bát cơm, quẩy tám gánh mạ, trèo tám cái gò, trượt chân tám lần.”
Cũng còn truyền thuyết nữa là cái thời nhà Mãn Thanh, vua Càn Long trong một chuyến đi tuần thú Giang Nam, ông vua trẻ này vi hành đến thôn này, trong một bộ đồ cải trang thì bỗng ông vua đa tình gập một cô gái hái dâu tên Lý Phượng ở thôn Thượng làm cho ông ta say đắm, tới mức điên đảo.
Thiên tử ngã quỵ ngay lần gập mặt đầu, hai trai tài gái sắc không trầu, không cau gá nghĩa trăm năm. . . Ðến sáng sớm một bữa nọ, Lý Phượng thức giấc thì người yêu đã bỏ đi, cô ngất lên ngất xuống với một kỷ vật duy nhất chàng còn để lại là một dải lụa trắng. . . Và hơn một tháng sau, thêm một kỷ vật khác mà thiên tử đã để lại cho cả cuộc đời nàng là một bào thai. . . Một hoàng tử sinh ra không được quần thần và dân chúng biết đến và phải mang họ Lý của mẹ.
Dải lụa trắng được gia đình họ Lý giữ rất kỹ cho tới cuộc Cách Mạng Văn Hóa thì sợ quá nên phải đem đốt thành tro. Còn hoàng tử ư? Chỉ có trời mới biết. .
Gia đình Lý Thiên Vân đông con ở thôn Lý Tám Bát này đã bao lâu thì không có ai được biết, cô con út Lý Phù Dung lúc nhỏ sinh ra đã có một bộ tóc hoe vàng nên gia đình cùng lối xóm gọi là cô bé Hoàng Mao. Ðến khi cô làm chức Chủ tịch thì cái tên này biến mất. . .
Phù Dung sinh ra vào những năm cùng cực của đất nước Trung Hoa, mẹ nàng đẻ nàng ra khi bà đang gánh phân, nàng càng lớn càng gày đét, trong nàng như một thân cây khô, lơ thơ vài chiếc lá vàng sắp rụng. Lúc nàng tắm gội, người ta mới phát hiện ra rằng, trước sau phẳng phiu như một, chẳng khác gì một tấm bàn gỗ phẳng phiu dùng để giặt đồ. trời đất sao lại nỡ sinh ra một người như thế, và cả một trấn như trấn Lý Tam bát sao lại có một phụ mẫu chi dân như thế?
Năm Phù Dung 13 tuổi có người dạm hội, Lý Phù Dung đành bỏ học, ở nhà giúp cha mẹ chuyện đồng áng. Nếu sau đó không xẩy ra chuyện gì thì Lý Phù Dung đã về nhà chồng và sẽ như bao nhiêu cuộc đời những người con gái khác, sống chết như những cây củi mục nào ai biết đến. Trên đời cóÀ thêm vài sợ tóc vàng ai bảo là thừa, mà bớt đi mấy sợi không gọi là thiếu.
Lý Phù Dung với dáng vẻ như vậy, với một sức học như vậy, so với dân chúng Lý tám bát đâu có gì là nổi trội, nhưng nàng hơn hẳn mọi người về sức lao động hiếm có của nàng. Nàng làm đủ mọi chuyện: Lấy rau nuôi lợn, lượm củi, nấu cơm, giặt giũ quần áo, cho đến khua mới đi ngủ. Khi con gà hàng xóm cất tiếng gáy đầu, nàng đã dậy rồi. Khi tiếng kẻng ra đồng của hợp tác xã nổi lên là nàng đã có mặt đầu tiên.
Phù Dung không có quan điểm chính trị gì rõ rệt, với nàng chỉ có làm việc mà thôi. Trong những lần bình bầu, nàng hung hãn tấn công những kẻ lười biếng, dựa giẫm, nàng tấn công những xã viên khác với cái miệng lưỡi rất khắc nghiệt nên chẳng bao giờ nàng được tiên tiến cả. Nói tóm lại chẳng ai chú ý tới cô bé tóc vàng này cả. . .
Cuộc đời nàng bắt đầu thay đổi từ cái hôm có một người mặc đồ đại cán , đi xe hơi có vẻ như một cán bộ lão thành tới thị trấn. Người này ăn mặc không chải chuốt một tí nào. các khuy áo muốn banh ra, cái vớ cháo lòng mà không cần nhìn tinh, ai cũng thấy cả. . .
Vị cán bộ lão thành đến thăm bố chồng của Phù Dung. Nguên do như sau:
Bố chồng của Phù Dung vừa là bạn chiến đấu một thời , vừa là người đã cưu mang vị cán bộ nọ khi vị này trốn từ thành phố về đây. . .
Nhưng người xưa đâu còn nữa, ngay khi nhậm chức tại địa phương có tầm cai quản cả trấn Lý Tám bát, vị này đã viết năm sáu lá thư về trán nhưng không có hồi âm. Ông đành về thẳng thăm người ơn cũ thì hóa ra , bố chồng của Phù Dung đã chết từ lâu.
Vị cán bộ nọ khóc lóc sụt sùi trước nấm mồ của người bạn cố tri cho đến khi ông Chủ tịch huyện dìu ông đứng dậy trở về.
Vị cán bộ nọ trở về được vài ngày, thì có mấy cán bộ văn xã từ Khu và Huyện về tận Lý Tám Bát để viết về điển hình tiên tiến Lý Phù Dung !
Dân của Trấn chúng tôi chẳng ai hay “ Tài liệu điển hình” là gì chỉ biết rằng đây là một chuyện vui sẽ đưa lên báo đài, hoặc cùng với các chuyên viên đi xe hơi về thành phố, hoặc ngồi ăn tiệc với cấp trên, bàn tiệc ít nhất cũng tám món, chứ đâu phải như ở Lý Tám Bát này, giỏi lắm là nồi cháo loãng.
Phù Dung bị gọi từ ngoài đồng về, chân cẳng cô còn bê bết bùn, đứng như trời trồng trước mặt những ông bà cán bộ, nàng giớng như một tội phạm sống lưng nàng cứ lạnh toát như có con vật gì bò trên ấy, nàng vân vê gấu áo chẳng biết nói năng gì rồi cầm cái chổi ra đuổi đám con nít và cả người lớn đang ùn ùn kéo đến cái nhà của nàng..
Nàng vào bếp pha trà mời khách, rồi cúi đầu hỏi:
- Các vị đến thăm nhà tôi, có việc gì sao không nói?
- Chúng tôi là cán bộ Khu và Huyện cử về đây để phỏng vấn cô Lý Phù Dung, cô làm ơn kể những công tác mà cô đã tham gia trong những năm gần đây đi.
Phù Dung trả lời nhát gừng:
- Tôi có công tác, công tiếc gì đâu chớ, tôi chỉ cầy ruộng thôi mà.
- Cầy ruộng cũng là công tác cách mạng, cô Phù Dung có thể nói là vì sao mà mình phải cầy ruộng, và phải cầy như thế nào?
- Cầy ruộng là vì kiếm ăn, còn cày như thế nào thì có gì đáng nói đâu chớ! Bắc mạ, cấy, nhổ cỏ, bón phân, rồi gặt lúc. Trấn của chúng tôi miệng ăn những tám mà làm chỉ có ba người thôi, không ra đồng kiếm thêm công điểm, chỉ trông vào khẩu phần, thì chỉ có ôm nhau mà chết đói thôi.
Ðám cán bộ ghi ghi, chép chép, có vị còn nhắc Phù Dung:
- Chúng tôi muốn nge cô Phù Dung nói về vấn đề chính, đó là nhận thức tư tưởng của cô.
Phu Dung bỗng cảm thấy thất vọng, hóa ra chuyện cày bừa vừa rồi không phải thuộc về khâu tư tưởng! Không phải vấn đế à trong các hội nghị các cán bộ vẫn cao đàm khoát luận. Lý Phù Dung cố moi trong đầu ra một câu gì chứng tỏ cô bộc lộ nhận thức của mình, lúc này cô hận mình sao lại ngu dốt như thế. Lâu nay họp hành chỉ biết kê kích người khác không chịu nói năng cho quen.
Bất chợt cô nhớ đến hôm Tết, cô có thấy một câu đối, cô nhẩm nhẩm đọc:
- Ðứng trước của nhà mình vọng về Thiên An Môn!
Ðám cán bộ như bắt đực vàng, vỗ tay reo ầm cả lên:
Hay, hay tuyệt! Nhận thức tư tưởng của cô Phù Dung đúng là vĩ đại. cầy ruộng vì Thiên An Môn, vì Mao Chủ Tịch.
Trước khi đến gập Phù Dung đoàn cán bộ được công xã giới thiệu là trấn này đang mùa giáp hạt, đa số dân chúng đều thiếu đói, chỉ có nhà Phù Dung là đủ lương thực có cái ăn cho cả vụ sau. Nguyên nhân ấy bởi vì cô có bí quyết nấu cơm, cái bí quyết này làm cho đám cán bộ Khu và Huyện vô cùng phấn chấn, vì vậy các cán bộ các cấp có ý định xây dựng Phù Dung thành một điển hình cho toàn Khu học tập.
Chuyện đơn giản là như thế này mà sao ai cũng không biết: Số là mỗi lần đong gạo vào nồi, Phù Dung đều bớt một vài nhúm tiết kiệm, tích tiểu rồi cũng thành đại mà. . .
Một cán bộ hỏi:
- Mấy nhúm hả cô Phù Dung?
Lý Phù Dung không nhớ kỹ, có khi là hai, có khi là ba bốn, tùy bữa. Rồi một cán bộ đề xuất:
- Thôi cứ cho là ba nhúm đi nhé! sau này tài liệu này sẽ rất hay.
Quả vậy, Lý Phù Dung nổi danh bởi “ ba nhúm gạo tiết kiệm đánh đổ ba kẻ thù: Ðế quốc, xét lại và phản động!
Thế là sau này, trong báo cáo, trong hội nghị các sách lược đều thổi phồng nhiệm vụ của từng nhúm gạo, nhúm chống chủ nghĩa đế quốc, nhúm chống chủ nghĩa xét lại, nhúm chống bè lũ phản động trong nước.
Người ta đưa Phù Dung đi khắp nơi, Huyện Khu Tỉnh và cả đện tận Bắc kinh nữa, cũng chỉ mỗi kinh nghiệm “ Ba nhúm gạo”, trở về trấn và cái tên “ cô bé tóc vàng” biến mất!.
Việc Lý Phú Dung người dân của xóm nghèo này thượng kinh chẳng khác nào ngày xưa Càn Long tuần thú Giang Nam và một đêm ngủ lại chốn này có đứa con hoang theo họ mẹ là Lý để ngày hôm nay lên rồng thành phượng.
Hôm Phù Dung ở bắc Kinh về, cái sân phơi thóc hợp tác xã chật kín những người. Khiến có vài cụ già vì đông, vì nắng đã phải ngất xỉuu, khiến cái tường mới xây của hợp tác xã phải đổ sập làm què cẳng cả gần năm đứa trẻ và phải xây lại mất hơn mấy ngàn tệ.
Lý Phù Dung ngồi giữa hai cán bộ Huyện và Khu, bí thư và chủ tịch, từ trong xe bước ra giữa tiếng hoan hô vang dậy và biết baoi nhiêu cặp mắt trầm trồ khen ngơi.. Dân Trấn bỗng thấy thất vọng vì con bé vẫn cao, vẫn gầy, mấy cọng tóc vẫn lơ thơ vàng vọt, thế mà hạnh vận sao quá hanh thông vậy? Phải chăng ông trời không có mắt.
Dân có phục hay không phục, không có vấn đề gì, Lý Phù Dung đã trở thành cái máy rồi, cô chào bà con và cao giọng diễn thuyết, cô không cần loa phóng thanh à tại sao mọi người nghe tỏ thế không biết?. Chắc cô họ Lý này phải có sức mạnh gì ghê gơm lắm, phải có ký tích gì to tát lắm, bàn tay Phù Dung ngày xưa chỉ là bun đen sỏi cát, nay đã từng ấm áp bở sức nóng vĩ đại của mao Chủ Tịch truyền qua. . .
Thế là Phù Dung bỏ ruộng, bỏ vườn, thoạt đầu cô làm Chủ tịch hội phụ nữ trấn, sau đó lên ghế Trấn trưởng, quan phụ mẫu cho cả một vùng đông dân cư!
Ðám cán bộ cũ bỗng thấy Phù Dung một bước thành quan nên chẳng mấy phục, chúng nhạo báng, viết thư rơi, khui những khuyết điểm của Phù Dung. Nhưng Phù Dung vẫn cứ miệt mài với công việc, cô quả đoán nói là làm, bảo không là không, cho nên “ Cô bé trấn trưởng” đã làm được rất nhiều việc mà những vị tiền nhiệm của cô đã bó tay.
Một trong những xích mích triền miên của dân hàng xóm là nước từ mái nhà này, chảy xuống mái nhà người khác, người ta mê tín rằng, nước nhỏ xuông nhà như vậy là rước cái xui xẻo vào cho nhà mình.
Lý Phù Dung giải quyết rất gọn và rất giai cấp: xuất phát từ lập trường giai cấp, từ tinh thần đấu tranh giai cấp, cô quy định rất đơn giản:
- Nhà nào thành phần cao thì phải chịu giọt nước của nhà có thành phần thấp đổ qua!Ví dụ mái nhà của bần nông có quyền cao hơn mái nhà của trung nông. Giả dụ hai nhà có cùng một thành phần thì phải xem xét lý lịch của tổ tông. Quản lý lý lịch ba đời kia mà !
Thế là không ai dám hó hé.
Lý Phù Dung tiếp tục suy nghĩ sángvtạo vào lãnh vực sản xuất nông nghiệp, nhân vụ đông xuân cô phát động phong trào “ ba bãi phân”, cô bắt cán bộ quảng đại quân chúng trong tất cả cơ quan xí nghiệp làm gì thì làm, mỗi ngày mỗi người phải giao nộp ba bãi phân.
Ngọn gió Văn cách thổi tới, cái ô dù của Phù Dung là ông cán bộ lão thành nọ mất chức. Phái tạo phản vẽ tranh đả kích, viết thư rơi vu mô tả ông lão cán bộ và Phù Dung ăn nằm bất chính với nhau. . .
Thế là Phù Dung cũng bị mất chức theo, nàng phải lấy một tay tài xế của đội vận tải. bà Trấn trưởng hết quan hoàn dân, trở về cầy ruộng. . .
Khi vị cán bộ già kia phục chức thì Phù Dung lại kéo lên huyện làm việc ngay.
Năm 1969- 1970.
Hồi ấy người ta truyền miệng câu chuyện tiếu lâm như sau:
Có một vị nữ Uy viên Trung ương đảng trong một lần tiếp khách ngoại quốc. Vị trưởng đoàn ngoại quốc cảm kích phát biểu:
- Chúng tôi rất khâm phục danh y Lý Thời Trân của quý quốc!
Bà lãnh đạo quay lại hỏi:
- Có đồng chí Lý Thời Trân ở đây không, đứng dậy cho bạn xem mặt!
Cô thông dịch viên nhanh ý, lái qua chuyện khác vì “ Ðồng chí” Lý Thừa Trân đã qua đời từ năm 1593!
Câu chuyện tiếu lâm có thục ấy được người ta rỉ tai nhau như những lời phê bình bóng gió ám chỉ Lý Phù Dung.
Tiếu lâm rồi cuối cùng vẫn là tiếu lâm và Lý Phù Dung vãn phớt lờ đi, vẫn quân mệnh như sơn. Nhiệm vụ đầu tiên là thực hiện phong trào cấy lúa theo phương châm bốn chữ của Ủy ban văn cách tỉnh đề ra: “ Sớm, Non, dầy, lùn”, bất cứ ruộng trên ruộng dưới, ruộng xấu ruộng tốt, tất cả đều áp dụng “ bốn chữ” cua cách mạng: Thời vụ sớm, nhổ mạ non, cấy hàng dầy và gieo giống lùn. Bốn chữ này đích thân do Chủ tịch Ủy ban văn cách tỉnh về tận Huyện truyền đạt, vị Chủ tịch một thời là Tư lệnh Quân khu phía Bắc, mở rộng nông trường khẩn hoang , mùa màng bội thu là nhờ Tứ pháp bảo này.
Lý Phù Dung lại được thổi phồng lên do vị Chủ tịch tỉnh, ông ta đã khoái chí kéo đoàn kiểm tra về huyện để khảo sát thực địa và từ đó khoe thành tích cá nhân của ông ta.
Trong đoàn về Huyện có vị Lão cán bộ, đỡ đầu cho Phù Dung, nay là chuyên viên kiêm phó Chủ tịch Ủy ban Văn cách của tỉnh, phụ trách nông nghiệp. Nếu căn cứ theo lý lịch thì ông lão thành hơn vị Chủ tịch, lại cônbg tác trong vùng Giang nam này từ lâu, nắm thủy thổ phong tục tập quán, chỉ phải cái lý lịch hai năm tạo phản nên chỉ làm phó mà thôi.
Ông ngao ngán nhìn cảnh tượng đồng ruộng của Lý Phù Dung, ông hỏi nhỏ giọng chua chát:
- Con bé tóc vàng kia, mày làm cái trò trống gì mà ruộng nương của mày như thế này?
Phù Dung tưởng đó là lời lẽ mắng yêu bèn nũng nịu:
- Em phải làm như thế cách mạng đã dậy mà.
Ðoạn cô đi sát lưng vị Chủ tịch. Họ cùng ngắm một cánh đồng phẳng như gương và nát như tương vừa được cấy xong theo tiêu chuẩn chỉ đạo của bốn chữ pháp bảo, những cây mạ non đan dầy như một tấm yhảm gió không thể nào lọt qua được và luôn luôn phát ra những tiếng “ hảo ! Hảo!”
Ðợi cho đoàn người đắc thắng đi qua, một mình chuyên viên phó chủ tịch đứng lại hỏi một xã viên đang cấy dưới ruộng:
- Bà con có nhận ra tôi không?
- A! Ðồng chí chuyên viên, đồng chí lão thành!
- Bà con còn nghe lời tôi nói nữa không?
- Có chứ, đồng chí bảo gì chúng tôi làm như thế.
- Thế thì bà con hãy xúm ngay vào nhổ bớt mạ đi, cứ cách một nhổ một
- Nghĩa là. . .
- Nghĩa là không cấy dầy như thế này.
Chủ tịch ngoảnh lại thấy các xã viên đang ồn ào dưới ruộng ông bèn kéo Phù Dung và cả đoàn về ngay phía đó và mới hay họ đang làm việc phản lại bốn chữ pháp bảo.
Chủ tịch hét lớn:
- Các ngươi tạo phản ư?
Dân chúng đồng thanh nói lớn:
- Chuyên viên, cán bộ kia bảo chúng tôi nhổ bớt mạ đi kẻo dày quá.
Lý Phù Dung tần ngần đứng giữa vị Chủ tịch nhiều quyền uy và vị phó Chủ tịch ân nhân. Cô bỗng giật mình vì tiếng nói như sấm của Chủ tịch:
- Tiểu Lý!
Chuyên viên cũng nhìn trừng trừng xen Phù Dung sẽ xử sự ra sao. Phù Dung cắn răng tránh cái nhìn của vị phó, nàng bảo xã viên:
- Nhổ lên thì phải cấy xuống ngay, có việc gì về đến nhà hãy nói.
Ðám người cứ chần chừ nửa muốn nửa không. Phù Dung tức giận, hất tóc, vém quần, để nguyên cả giầy vớ xuống ruộng, nhặt mạ bổ sung vào những chỗ bị nhổ.
Mọi người bỗng kinh ngạc kêu lên:
- Ôi máu, máu tươi!
Ðúng là máu thật, máu từ người Lý Phù Dung chảy xuống ròng ròng từ hai bắp đùi trắng nõn của cô, hòa xuống nước bùn đỏ hoe. Lý do là Phù Dung có tháng!
Thế mà sau này mỗi bài diễn thuyết vị chủ tịch vẫn lấy Phù Dung làm thí dụ để chứng minh một chân lý: Xây dựng xã hội chủ nghĩa cũng như cáchmạng xã hội chủ nghĩa đều là cuộc đấu tranh của hai giai cấp, hai con đường, phải trả giá và thậm chí còn đổ cả máu nữa.
Hình ảnh Phù Dung đổ máu để bảo vệ bốn chữ đã làm cho Chủ tịch cảm động vô chừng, ông ở lại huyện mấy ngày, và trước khi về tỉnh ông hỏi Phù Dung:
- Cháu muốn gì, chú sẽ chiều cháu, chú giải quyết cho.
Phù Dung nũng nịu:
- Thật không đồng chí Chủ tịch?
- Thật mà.
- Thế thì- Phù Dung nhõng nhẽo- Thế thì , nếu em muốn lên thăm Chị Hằng ở trên mặt trăng, anh Chủ tịch có đi cùng với em không?
Vị Chủ tịch ẩm ờ:
- Anh sẽ đi đến bất cứ nơi nào, miễn nơi ấy có em.
- Nhất định là dám rồi, vậy thì xin anh cho huyện em một cây cầu.
- Một cây cầu?.
Huyện của Phù Dung bị một con sông cái cắt ngang, bênb đông bên tây, khi nào đến mùa nước nổi thì cái cầu phao cho dân đi lại không dùng đực nên cái cảnh chồng bắc vợ nam thường xẩy ra, mấy đời chính quyền có lập kế hoạch xây cầu nhưng không thực hiện được. Vị chủ tịch lại ỡm ờ:
- Anh nói là yêu cầu cá nhân của em cơ.
Nghe đâu sau một đêm được “ Cỡi ngựa”, anh Chủ tịch tỉnh gật đầu cho em Chủ tịch Huyện bắc cầu qua sông. . .
Chuyện như đùa ấy mà hóa r lại thành sự thật, cây cầu đã nên hình nên dạng. Rồi cũng phải đặt cho nó cái tên chư? Nào là Phù Dung Kiều, nào là Hoài Ân Kiều, cuối cùng bà Chủ tịch huyện quyết định Triều Dương Kiều.
Cũng may nhờ cái tên chung chung như vậy, mà cây cầu còn mang cái tên ấy cho đến bây giờ.
1970- 1972
Ðiển hình Lý Phù Dung được phổ biến rộng kháp toàn quốc. Trung ương cử nhiều đoàn về học tập, trong đó có một nữ phóng viên. Nữ phóng viên này rất có nghiệp vụ, bà ta đến những cơ sở của Phù dung thì thấy chẳng có gì là xuất sắc, duy chỉ có một điều đã đánh thức lòng trắc ẩn của bà, đó là hoàn cảnh gia đình của Phù Dung.
Như đã nói trên , chồng Phù Dung là một công nhân của đội vận tải. Khi Phù Dung lên huyện thì mang theo luôn người chồng, anh chồng theo vơ, được cử làm một cán bộ nhà nước , nhưng vẫn ấm ức về việc thua kém của mình, trước một bà vợ nổi tiếng, anh ta đâm ra ghen tức. Rồi lời ong tiếng ve về việc vụng trộm tình ái của vợ với cấp trên làm anh ta càng tức giận, anh ta đã đánh đập Phù Dung không tiếc tay tiếc chân. Phù Dung không khóc, không la, mà anh chồng khi đáng vợ cũng không hề to tiếng nên bên ngoài cũng không ai hay biết.
Nhưng Phù Dung cũng không thể bưng bít được mãi, nhiều lần cán bộ Huyện lên báo cáo tình hình ấy cho bà bí thư. . . Có một hôm bà này xộc thẳng vào nhà Phù Dung thì thấy cảnh quan phụ mẫu tóc rối bù, mặt mày thâm tím. Bà Trấn trưởng Hồ Nguyệt lan cũng đã phẫn nộ đem chuyện gia đình của Phù Dung nói toạc ra giữa hội nghị, bà ta không chấp nhận một người dứng đầu một huyện luôn luôn rao giảng về sự bình đẳng phụ nữ trước nam giới lại bị đánh đập dã man là thế.
Nữ phóng viên nghe Hồ Nguyệt Lan kể chuyện Phù Dung như vậy, vừa lạ vừa xúc động, nước mắt tuôn trào. Cô vốn sinh ta từ một gia đình quyền quý ở Bắc kinh nên cô thật xa lạ với lối đối xử vũ phu trên. Cô phóng viên đến tận nhà của Phù Dung, cô nhìn thấy tướng ta xấu xí, thô kệch, râu ria xồm xoàm, chả trách Phù Dung từng “ làm ngựa” cho vị Lão cán bộ sau đó lại cho vị Chủ tịch Tỉnh cởi, nhưng những việc đó đâu có ai biết chỉ trừ hai cái sừng trên đầu người chồng phẫn chí kia. . .
Phỏng theo lối viết “ Kháng Mỹ viện Triều” của Chí nguyện quân thập niên 50, nữ phóng viên chọn tiêu đề “ Người đáng yêu nhất ngày nay”, cô phóng viên không tiếc lời ca ngợi Phù Dung đang vươn lên từ bất hạnh gia đình để phục vụ nhân dân ngoài xã hội.
Cũng nhờ những bài báo đó, nhờ những cú đá, đấm của người chồng mà Lý Phù Dung trúng cử Tỉnh Ủy viên với số phiếu tuyệt đối. Bí thư tỉnh ủy nhiệm kỳ này lại là tác giả bốn chữ “ sớm, non. dầy, lùn”, người đã phục hành vi đổ máu của Phù Dung trên đồng ruộng, do đó sau kỳ Ðại hội phái Bốn Chữ thắng thế.
Phù Dung nắm tay nữ phóng viên với lòng cám ơn vô hạn, rồi cô chạy đến đứng bên người bí thư người đã từng đưa đường chỉ lối, nâng dắt, người đã cho cô một cây cầu để sau đó xe anh về huyện em công tác, vượt sông thong dong êm ả, họ đủ sức hội ý, báo cáo tình hình, truyền đạt nghị quyết thâu đêm suốt sáng., mắc cho anh chồng cầm cái gậy cứ đi ra đi vào chờ vợ về để đánh.
Vị Bí thư chờ cho mọi người giãn ra mới bảo Phù Dung:
- Em không nên xúc động mạnh mẽ như thế, vì giờ đây em không còn phải là dân bình thường nữa, phải nâng tình cảm giai cấp của mình lên, cho ngang tầm với cuộc đấu tranh giai cấp giữa hai con đường.
Bí thư hạ thấp giọng nghiêng đầu nghiêng hẳn đầu về phía phù Dung, đôi mắt lúng liến tình tứ như bao đêm ân ái, gian dâm, Bí thư nói tiếp:
- Cuộc đấu tranh giai cấp ấy còn lâu mới kết thúc, thậm chí đang rất gay go, ngay như Mao Chủ tịch cũng đang bị kể thù trong ngoài tấn công nữa là. . .
- Có thật không anh Bí thư?
- Nếu mà đúng như vậy thì em tính sao?
- Em xông thẳng tới xả thân một mất một còn với chúng nó.
- Như vậy là hạ sách dấy, em biết không?
- Thế thì em xin nghe đồng chí, đồng chí bảo gì em làm nấy.
Nhưng Phù Dung đã lầm nàng nghe theo Bí Thư, nàng đệ đơn lên Trung ương yêu cầu thiết lập chức vị Chủ tịch nước, ai chống Mao là phản động, ai chống lại Lâm Phó Chủ tịch là bọn chó má.
Nào ngờ 18 tháng vật đổi sao dời sau, bức thư đó bị quy kết thành các phần tử phản động, Phù Dung, ông Bí thư, trở thành bè lũ phản động và ông Lão cám bộ , ông chuyên viên bị Phù Dung phản bội trên giường và trên đồng ruộng bữa nào trở thành kẻ chống báng ông Bí thư và Phù Dung mạnh mẽ nhất
Phe đối lập ào ào chống đối. Ônhg Bí thư hạ giọng:
- Chúng ta hãy bình tĩnh, chúng ta phải thảo luận trên tinh thần đồng chí.
Ông Chuyên viên , lão cán bộ vung tay:
- Không có đồng chí nữa!
Vị Bí thư cúi đầu, cái đầu mà từ trước đến giờ ông chỉ biết ngẩng cao.
Lý Phù Dung giao động thế là cánh tay bảo vệ cô xem như đã bất lực, tình hình bây giờ đã thay đổi, cô đã quay mặt với vị lão chuyên viên kia rồi và ông chuyên viên đang thắngthế rồi., bây giờ không còn mạ non hay mạ già nữa rồi.
Lần đầu tiên Phù Dung bị quy kết là sai lầm, cô nhận tất.
Sau khi bản văn kiện nội bộ được công bố, người ta tung tin Phù Dung sẽ bị cách chức Bí thư, Chủ tịch huyện. Trước đây nhờ Bí thư tỉnh đùm bọc, nhờ cô phóng viên với bài viết “ Người đáng yêu nhất tời nay” Lý Phù Dung đã nhanh chóng hồng rực lên. Thì bây giờ ông Bí thư và bố của cô Phóng viên đếu là những nhân vật chủ chốt của con thuền phản cách mạng.
Cô thủy thủ Phù Dung đang vật vờ trên cái thuyền ấy, cô đã sống những ngày thấp thỏm lo âu ở văn phòng huyện chờ cái tin đồn ấy trở thành sự thật. . .
1972-1976.
Sau khi Bí thư tỉnh ủy phản cách mạng bị hạ bệ, tân quan bây giờ là vị chuyên viên, người đã bị Phù Dung phản bội, chưa nở dứt tình, ông ta triệu Phù Dung đến , Bà Bí thư Chủ tịch huyện cao gầy lại trải qua bao nhiêu sóng gió bây giờ trông thảm não làm sao. Ông tân quan nhìn nàng thở dài rồi nói:
Tỉnh ủy vẫn còn tín nhiệm cô, cô hãy phấn đấu thêm. Có điều tất cả về cô, gốc gác, năng lực, phẩm hạnh tôi đều biết rõ. Cô có phạm sai lầm nhưng chỉ là kẻ theo đuôi, cô không còn là người có đủ tư cách làm cán bộ cấp cao nữa rồi. Theo ý tôi, cô nên viết đơn từ chức tỉnh ủy viên về cơ sở tiếp tục làm bí thư Chủ tịch huyện, song phải tăng cường học tập lý luận, giảm bớt sự mù quáng, dễ sau này có thể phán đoán, phân biệt chứ không phải ai quan lớn chức cao là theo người đấy.
Lý Phù Dung khóc lóc liên hồi rồi trở vê huyện. . .
Bẵng đi một năm, tỉnh ủy lại dấy lên phong trào “ Phê Lâm phê Khổng”, phê bình Lâm Bưu và Không Tử, cấp trên lại cử đoàn “ pháp gia” về huyện vận động Phù Dung cùng đi tham gia. . .
Trong số những người đi đấu tố đó có một Kịch tác gia, mà Phù Dung co quen biết, anh ta nguyên trong đoàn Văn công tỉnh, khi ông chuyên gia ngoi lên chức Phó chủ tịch Văn cách, ông ta đuổi kịch tác gia này về làm phó giám đốc một nông trường, anh ta còn căm giận chuyên gia lắm.
- Chị Phù Dung ạ, Lão ấy chính là người cất chức Tỉnh Ủy viên của chị đấy.
Phù Dung khôn khéo trả lời:
- Văn bản có quy định cán bộ cơ sở như tôi không được rời khỏi vị chí công tác của mình. . .
Ðoàn “ pháp gia” chưng hửng, họ tưởng là Phù Dung mất chức tỉnh ủy viên sẽ bất mãn và sẽ đi đấu tố chuyên gia.
Phù Dung bồi thêm:
- Các đồng chí khỏi phải giải thích nhiều, chúng ta đều làm theo văn bản cấp trên quy định.
Cuộc phê phán “ Lão hai Khổng” không thành công, vị chuyên viên bị chụp cho cái mũ Khổng Tử vẫn tiếp tục giữ chức vụ Bí thư Tỉnh ủy, Kịch tác gia trở về Văn cách viết kịch bạn, Phù Dung vẫn còn tại chức.
Tuy nhiên những năm ấy thật có nhiều sự kiện. Ðợt sóng này chưa yên thì đã có đợt sóng khác nổi lên. . . Tiếp theo phong trào phê Lâm phê Khổng là phê bình Thủy Hử truyện, mũi dùi được chỉ vào Tống Giang. Phù Dung đâu có biết Tống Giang là ai đâu, cô chỉ biết chuyện Thủy Hử có Võ Tòng đả hổ mà thôi. .
Kịch tác gia lại về huyện , lần này anh ta đã bệ vệ có xe hơi riêng rồi, anh ta bảo Phù Dung.
Trung ương có Tống Giang,địa phương cũng có Tống Giang. Tống giang của tỉnh ta chính là viên Bí thư tỉnh ủy đấy.
Phù Dung mời anh ta về nhà ăn cơm, ăn xong hỏi:
- Tại sao lại cứ bắt tôi phải đi kia chứ?
Kịch tác gia nịnh:
- Bởi vì chỉ có chị mới có thể vạch trần tội trạng của Tống Giang!
- Thế thì cho tôi nghĩ kỹ cái đã.
Thế rồi liên tiếp trong mấy tháng sau đó ngày nào Phù Dung cũng nhận được điện thoại trên tỉnh gọi về giục đi đấu tố Tống Giang, bà Bí thư Huyện ngán quá, bên tình bên lợi, phải trốn ra công trường thủy lợi ăn và làm việc với công nhân. Nhưng người ta vẫn truy tìm cho được “ con người hùng” kéo về tỉnh, đẩy lên đấu trường làm vật hy sinh đánh Tống Giang.
Tống Giang bây giờ đã mỏi mệt quá sức, ông chuyên gia Bí thư tỉng đang phải nằm bệnh viện thở bằng bình oxy, ông phải nghe khẩu hiệu hò hét chống ông ngay tại ngoài sân bệnh viện.
Người ta đã dồn Phù Dung vào chận tường. Trước mắt cô là một lăo già tôi nghiệp, nhưng chẳng phải là từng dẵ nâng đỡ ta hay sao, chẳng đã cùng hơn một lần chăn gối với ta hay sdao?.
Cuối cùng “ Hoàng Mao” bị giật một cái và cô đã kéo ống thở dưỡng khí ra khỏi mũi của Tống Giang.
Nửa cuộc đời còn lại của Phù Dung bắt đầu từ giờ khắc bi kịch ấy!
1976-1996.
Xả thân đấu tố Tống Giang xong, Phù Dung chẳng được một lợi lộc gì cả. Cô chỉ là một con rối hết thời, cùng một lúc rơi hai chức bí thư và chủ tịch huyện, cô bị chuyển sang làm công tác mặt trận, “ lý luận” không có, chữ nghĩa thì không, sau cùng cô đành treo ấn từ quan, vợ chồng dắt nhau về bản quán Lý Tám bát, lúc này là Tạ Chân người đàn bà kế vị Hồ Nguyệt Lan. . .
Tạ Chân hết nhiệm kỳ ra đi và từ đấy không có một cán bộ nào của trấn lui tới nhà Phù Dung nữa. Lý Tám Bát thay quan đổi tướng. . . Thời gian cứ trôi đi như vậy không còn ai để ý đến bà nữa.. . Vợ chồng Phù Dung cô quạnh với căn nhà trống trải. . . Bà cứ đợi, nhưng chính bà cũng không biết bà đợi cái gì?
Bỗng một chiều nọ, không biết tại sao, Tiểu Ngô, người viết ngày xưa đã có công biến Phù Dung từ cô lọ lem thành công chúa nay lại về trấn. . .
Chiều nay Phù Dung hớt ha hớt hải bỏ hết công việc để đón tiếp Tiểu Ngô. bây giờ Tiểu Ngô đã phát phì. . .
Bà cựu trấn trưởng Lý Phù Dung òa lên khóc:
- Cám ơn thượng cấp, cám ơn trên tỉnh, còn nhớ tới tôi. . .
Phù Dung phấn chấn hẳn lên bà vẫn nghĩ Tiểu Ngô về đây là có chuyện, là có ý đồ của lãnh đạo, họ là những cây bút có thể biến cục đất thành cục vàng, biến người thường thành anh hùng.
Riêng Tiểu Ngô khi gập lại người xưa anh bàng hoàng trước hình ảnh tiều tụy của bà cựu cán bộ. Ngày xưa bà cũng gầy như bây giờ nhưng mắt bà có lửa, giọng nói của bà ngày đó mang giọng hào hùng. bây giờ trước mặt Tiểu Ngô là một con quạ già đậu trên bờ giếng cạn.
Tiểu ngô vội vàng cáo từ, vội vàng chạy trốn khỏi cái thây ma:
- Chị nhớ giữ gìn sức khỏe, mai một có dịp tôi lại về thăm chị.
Tiểu Ngô hờ hững bắt tay Phù Dung rồi bước vôi đi, bà cán bộ cũ cứ đứng chơ vơ trong bóng hoàng hôn ảm đạm.
Phù Dung cất công lên huyện trước là để gập Ngô ký giả . .
Huyện lỵ bây giờ đổi khác, đông vui, tấp nập, trụ sở chính phủ nhân dân xây xong nhưng chưa dọn ra làm việc. Lý Phù Dung trở vể trụ sở cũ, Lý Ngô không còn ở đó nữa, mọi cái mọi người đều mới toanh, trẻ măng không ai có ấn tượng gì về hai chữ Phù Dung cả. Ðám người tan họp ào ra xe, ai đâu xe đó, rồ máy phóng đi. Bà cựu chủ tịch gào lên:
Tôi là Phù Dung đây, Lý Phù Dung đây này. Tất cả đã biến mất. Phù Dung đứng chơ vơ giữa huyện đường cô quạnh.
Phù Dung lê bước chân uể oải, bước lên cầu Triều dương, cây cầu ngày trước bà đã đánh dỗi thân thể một đêm của mình, bà mệt mỏi ngồi tựa vào thành cầu.
Dưới sông dòng nước vẫn chảy. . .